Defensie naarstig op zoek naar miljard aan bezuinigingen

Het ministerie van Defensie heeft grote moeite de benodigde 1 miljard euro aan bezuinigingen te vinden. De zoektocht verloopt stroef omdat snel grote ingrepen nodig zijn, zonder dat de consequenties goed kunnen worden overzien. Het voornemen de operationele slagkracht zo veel mogelijk intact te houden, blijkt niet realistisch. Zo gaat de tank verdwijnen, alsmede vele andere wapensystemen en eenheden.

Minister Hans Hillen en commandant der strijdkrachten Peter van Uhm (L) verlaten dinsdag het ministerie van Defensie. Beeld anp

Dit blijkt uit een rondgang langs betrokkenen. De ministerraad zou vandaag een besluit bekendmaken, maar dat is opnieuw uitgesteld, nu tot volgende week. De commandanten van de marine, landmacht, luchtmacht en marechaussee schreven samen een brief aan minister Hillen (CDA) van Defensie, waarin zij bezwaar maken tegen sommige plannen. Dat is een unicum, omdat de zogeheten krijgsmachtdelen elkaar doorgaans in de haren vliegen bij de verdeling van het budget.

De drie luitenant-generaals en een vice-admiraal werden in eerste instantie buiten de besluitvorming gehouden, terwijl zij gelden als de autoriteit op hun gebied. De redenering hierachter: je moet een kalkoen niet vragen zichzelf te slachten.

Zeggenschap
In hun brief klagen de operationele commandanten echter niet over het opheffen van eenheden of het schrappen van wapensystemen. Ze schrijven vooral over het bestuur en de bedrijfsvoering van Defensie.

De topmilitairen verzetten zich vooral tegen verdere inlevering van zeggenschap over hun personeel. Als je verantwoordelijk bent voor een luchtmacht of een marine, stellen zij, moet je ook de bijbehorende bevoegdheden krijgen. De brief werd verstuurd met goedkeuring van de commandant der strijdkrachten.

Komend dagen wordt verder onderhandeld. Het gat van 1 miljard is nog niet gedicht. Defensie stelde 19 werkgroepen in, met de opdracht 30 procent te bezuinigen op bijvoorbeeld luchtmacht, zeemacht, infrastructuur of nationale veiligheid. Daarnaast spraken 11 kleinere werkgroepen over militaire musea of muziekkorpsen. De genodigden werden aangemoedigd buiten bestaande kaders te denken. De vier commandanten mochten na afloop slechts een 'appreciatie' van vijf A4'tjes inleveren. Zij mochten ook deelnemen aan enkele besprekingen met de ambtelijke top.

Kansrijke ingrepen
Enkele kansrijke ingrepen die op tafel liggen: het afschaffen van alle tanks bij de landmacht en dus ook het opheffen van de laatste twee tankbataljons; plus mogelijk nog een luchtmobiel infanteriebataljon; het schrappen van F-16-squadrons - wat gevolgen zal hebben voor het aantal aan te schaffen JSF-toestellen; en het afstoten van de Cougar-helikopters, een deel van de mijnenjagers en twee hypermoderne korvetten die nog niet zijn gebouwd.

Hillen moet ook knopen doorhakken over zijn bedrijfsvoering. Daarbij komen vragen aan de orde als: is verdere centralisatie van personeelsbeleid wenselijk, is uitbesteding van ict-afdelingen wel goedkoper, moet de commandant der strijdkrachten meer bevoegdheden krijgen en kan de kwaliteit van de krijgsmacht wel worden gewaarborgd als er minder wordt geïnvesteerd?
Defensie heeft haast, want de begroting van 2012 wordt dezer dagen opgesteld.

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden