Defensie: 'Mysterieuze onderzeeboot bij Zweden is niet van ons'

De mysterieuze onderzeeboot waar Zweden sinds vrijdag jacht op maakt, is niet de Nederlandse onderzeeboot Bruinvis. De marine in Den Helder heeft vanmiddag een Russische beschuldiging tegengesproken dat de Bruinvis de afgelopen dagen illegaal in de Zweedse territoriale wateren was.

Schepen van de Zweedse marine zoeken sinds vrijdag in de Oostzee naar een mogelijk Russische onderzeeboot die in problemen zou zijn.Beeld epa

Volgens een bron in het Russische ministerie van Defensie heeft niet een Russische onderzeeboot maar een Nederlandse onderzeeër afgelopen week een noodsignaal afgegeven in de wateren vlakbij Stockholm.

Door de Russische beschuldiging, figureert Nederland plotseling prominent in de Zweedse zoektocht. 'Om de spanning in de Oostzee te verminderen en de Zweden belastinggeld te besparen, geven wij hun het advies zich voor uitleg te wenden tot de leiding van de Nederlandse marine', aldus de bron vandaag tegen 'Russia Today'.

'Het kan niet de Bruinvis zijn geweest', aldus een woordvoerder van de Nederlandse marine. 'De Bruinvis en de vier andere Nederlandse schepen die de afgelopen weken op oefening waren in de Oostzee, waren toen in Estland.'

Stockholm besloot vandaag, de vierde dag van de jacht op de buitenlandse onderzeeboot, de zoekactie uit te breiden. De marine zoekt nu dag en nacht in een groter gebied, verder weg van de hoofdstad. Op zondag werd een foto vrijgegeven waarop mogelijk een Russische onderzeeër te zien is die in problemen zou verkeren.

Het is de grootste mobilisatie en onderzeebootjacht in Zweden sinds het einde van de Koude Oorlog. Toen opereerden regelmatig Russische onderzeeboten in Zweedse wateren. In 1981 liep de Russische S-363 aan de grond op steenworp afstand van de grootste Zweedse marinebasis Karlskrona.

Volgens de bron in Moskou voerde de Bruinvis vorige week een noodprocedure uit waarna het boven water werd gezien door Zweedse ooggetuigen. 'Bruinvis ligt sinds vrijdag in de haven van de Estse hoofdstad Tallinn en maakt zich op om weer terug te keren naar huis', aldus de bron. 'Hopelijk kan dit bericht ertoe bijdragen dat de Zweedse marine de Bruinvis lokaliseert als hij weer onderweg is naar een van de Nederlandse marinebases'.

De Nederlandse marine zegt dat de Bruinvis en de vier andere Nederlandse schepen donderdagmiddag al zijn vertrokken uit Zweden, richting Estland. In de avond zijn ze aangekomen bij de haven van Tallinn. 'Het is niet de Bruinvis geweest die op vrijdag mogelijk een noodsignaal heeft afgegeven of is gezien door diverse ooggetuigen', aldus de marinewoordvoerder.

In augustus werd een van Ruslands nieuwste onderzeeboten, de Stary Oksol, te water gelaten.Beeld epa

Walrusklasse

Een Defensie-woordvoerder in Stockholm ontkent ook dat de Bruinvis aanleiding is geweest voor de Zweedse zoektocht. De Nederlandse schepen, die inmiddels weer onderweg zijn naar Den Helder, namen deel aan de jaarlijkse oefening Northern Archer. In de eerste week van oktober bezocht koning Willem-Alexander de schepen.

De Bruinvis is een van de vier onderzeeboten waarover de Nederlandse marine beschikt. De Walrusklasse-onderzeeërs worden in vredestijd gebruikt voor verkenningen. De onderzeeboten worden nu onder andere ingezet voor terrorisme-en drugsbestrijding. Tijdens oefeningen dienen ze als doel voor fregatten en helikopters.

In geval van oorlog hebben de onderzeeboten als belangrijkste taak het opsporen en vernietigen van vijandelijke onderzeeboten en oppervlakteschepen. Aan boord van de onderzeeërs, die tot de modernste en stilste dieselonderzeeboten behoren, zijn 55 bemanningsleden. Over de gevoelige operaties van de vier onderzeeboten doet Defensie vaak nauwelijks mededelingen.

Koning Willem-Alexander in juli aan boord van de Nederlandse onderzeeboot Bruinvis, tijdens een oefening in de Oostzee.Beeld anp

Speculatie

Volgens Defensie-deskundigen is mogelijk een kleine Russische onderzeeboot, en niet een van de grote kernonderzeeërs, in problemen gekomen in Zweedse wateren. Zo'n kleine onderzeeboot, die opereert vanaf een moederschip, zou volgens Bruce Jones van het gerenommeerde Jane's mogelijk op pad zijn gestuurd om de geavanceerde, stealthachtige schepen van de Zweedse marine te bespioneren.

'Ze kunnen ook op een speciale militaire missie zijn gestuurd', aldus Jones. Net als tijdens de Koude Oorlog. 'Hoewel de tijd al lang voorbij is dat commando's uit onderzeeboten worden gedropt', betoogt de defensie-deskundige.

De onderzeebootjacht komt een maand nadat twee Russische Soekhoi-bommenwerpers het Zweedse luchtruim binnendrongen. Dit was het ernstigste militaire luchtvaartincident tussen Zweden en Rusland in tien jaar. Door de annexatie van de Krim kijken de Scandinavische en Baltische staten met argusogen naar het optreden van de Russische luchtmacht en marine in de Oostzee.

Een korvet van de Zweedse marine, de HMS Visby, neemt nabij Stockholm deel aan de zoektocht naar een buitenlandse onderzeeboot.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden