Defensie laat militair materiaal in Uruzgan

Nederland sleepte 4.000 containers met materieel naar Afghanistan. Wat moet daarvan terug, is nu de vraag. En hóe komen de spullen terug?

Nederland zal een hoop militair materieel achterlaten in Uruzgan. Veel voertuigen en spullen zijn na vier jaar in de Afghaanse woestijn zo versleten, dat de restwaarde en verwachte levensduur niet meer in verhouding staan tot de hoge transportkosten. Dat verwachten logistieke officieren die betrokken zijn bij de zogeheten redeployment.

Deze maand geeft de commandant der strijdkrachten, Peter van Uhm, bevel om de terugtrekking vanaf 1 augustus 2010 te plannen en uit te voeren. De betrokken krijgsmachtdelen brengen echter al in kaart wat zij in Uruzgan hebben staan en wat zij daarvan terugwillen. De militaire planners hebben haast omdat ze ruim op tijd vrachtvliegtuigen, Pakistaanse ‘jingletrucks’ en vrachtschepen moeten reserveren.

Minister Van Middelkoop van Defensie verzekerde deze week de Tweede Kamer dat zijn organisatie al serieus bezig is met de redeployment. Het kabinet heeft 115 miljoen euro uitgetrokken voor de terugtrekking. Omdat het kabinet nog moet besluiten of de ISAF-missie in afgeslankte vorm wordt voortgezet, zijn vele scenario’s opgesteld.

Nederland sleepte vierduizend containers naar Afghanistan en genoeg voertuigen voor drie kilometer file, meldde Van Middelkoop aan de Kamer. Alles weer inpakken en meenemen, zo bleek al na een eerste berekening, kost 44 weken. Terwijl de Kamer eist dat de missie tot 1 augustus doordraait en voor 1 januari alle militairen zijn vertrokken, ofwel: 24 weken.

De afbouwoperatie kan worden versneld door zoveel mogelijk materiaal over te dragen aan ISAF-bondgenoten, of weg te geven aan het Afghaanse leger. Als dat niet kan of mag, kan worden besloten materieel te verschroten. Spullen terughalen die minder waard zijn dan de transportkosten, zou ondoelmatig zijn.

Dat komt waarschijnlijk neer, stellen deskundigen, op het laten staan van zoveel mogelijk containers. Inclusief alle verbruiksspullen – van kantoorbenodigdheden tot WC-papier. Een speciaal geval vormen de circa 750 gepantserde woon- en werkcontainers die speciaal voor de missie in Duitsland zijn gekocht. Die kosten, afhankelijk van het formaat, tussen de 20- en 40 duizend euro per stuk.

De containers kunnen worden aangeboden aan een bondgenoot die de leiding in Uruzgan overneemt – de Verenigde Staten wellicht. De vraag is echter of die er geld voor overhebben: elders slapen Amerikanen gewoon in tenten. Nederland zou de containers ook met spullen kunnen vullen en via Karachi kunnen verschepen.

Nederland heeft circa 350 jeeps, vrachtwagens, pantserwagens, rupsvoertuigen en bouwmachines rondrijden in Afghanistan. Een speciale redeployment taskforce gaat begin volgend jaar naar Uruzgan om de conditie van het wagenpark te inventariseren. Zij moet ook kijken wel materieel het eerst terugmoet voor onderhoud.

Het ligt voor de hand, stellen betrokkenen, dat de YPR-rupsvoertuigen blijven staan. Het standaard gevechtsvoertuig van de pantserinfanterie is verouderd en wordt in Nederland al vervangen door een opvolger. De vraag is of Nederland het aandurft een rupsvoertuig met een 25 mm snelvuurkanon te schenken aan het Afghaanse leger. Het wapensysteem kan in handen komen van de Taliban.

Ook de zware vrachtwagens van Scania zijn waarschijnlijk geen terugtocht meer waard. Het onderstel zou te veel hebben geleden door het gewicht van de aangebrachte pantserplaten. Veel jeeps en gepantserde wielvoertuigen naderen versneld het einde van hun levenscyclus, en rechtvaardigen niet langer de transportkosten. Al die voertuigen kunnen worden overgedragen mits de Afghaanse collega’s extra les krijgen in onderhoud en rijgedrag.

Wapensystemen en gevoelig materiaal zoals radio’s en optiek gaan per vrachtvliegtuig naar Nederland. Op de weg tussen Kandahar en Karachi, zo bleek op de heenweg, kan veel verdwijnen. Luchtvervoer is echter zes keer zo duur als over zee: 40 duizend euro per container in plaats van 18 duizend euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden