Defensie is ongerust over 5 gegijzelden

De ongerustheid groeit bij het ministerie van Defensie nu het aantal in gijzeling genomen Nederlanders in oost-Bosnië is opgelopen tot vijf....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De namen van drie van de vijf zijn bekend: de al sinds maandag vermiste majoor Van Baal, ritmeester Van Zanten en luchtmacht-kapitein Bennema. De identiteit van de andere twee wilde Defensie gisteravond niet vrijgeven. De namen van de eerste drie zijn volgens een Defensiewoordvoerder door bronnen in Bosnië of door familie naar buiten gebracht.

De twee waarnemers hebben zich twaalf uur lang niet per radio gemeld, en dat kan volgens Defensie op twee omstandigheden duiden: ze zijn door de Serviërs meegenomen of ze zitten vast in hun huis en kunnen niet bij hun apparatuur. Het betreft twee kapiteins die in de buurt van Sarajevo gestationeerd zijn. Over de toestand van Van Baal tast Defensie ook nog in het duister. Men weet niet eens zeker of hij wordt gegijzeld.

De toenemende bezorgdheid bij Defensie geldt niet alleen het lot van de gegijzelden maar ook 'het irrationale gedrag van de Serviërs'. 'Rationaliteit wordt niet met een hoofdletter geschreven', aldus de woordvoerder. Daarom is als wraakoefening na een eventuele volgende VN-beschieting 'alles mogelijk'.

Minister Kooijmans van Buitenlandse Zaken heeft gisteren bij de Verenigde Naties in New York zijn verontrusting uitgesproken over de gijzeling van de militairen die hij 'onterecht' noemde. De Veiligheidsraad heeft de Bosnische Serviërs geaarschuwd voor 'ernstige gevolgen' als de gijzelaars niet onmiddellijk worden vrijgelaten.

De Nederlandse majoor Van Baal, naaste medewerker van de VN-bevelhebber in Bosnië Rose, was onderweg van de Moslim-enclave Zepa naar Sarajevo toen hij werd opgepakt.

Servische strijders hielden de beide andere Nederlandse waarnemers donderdag aan in de buurt van de Bosnische hoofdstad. Bennema zit vast in het gebouw waar hij werkt. Van Zanten is opgehaald op zijn werkadres en overgebracht naar een Servische kazerne. Zij zouden niet blootstaan aan fysieke dwang en het redelijk goed maken.

Kooijmans zei er vertrouwen in te hebben dat de VN met een oplossing zullen komen om de gijzelaars vrij te krijgen. Kooijmans en zijn collega Ter Beek van Defensie, die donderdagavond laat terugkeerde van een bezoek aan Nederlandse militairen in Bosnië, lieten zich gisteren niet uit over te nemen stappen.

Volgens de Nederlandse generaal Bastiaans, hoofd van de VN-waarnemers in Bosnië, maken alle 'vermisten' het redelijk goed. Ze zouden een normale verzorging krijgen. In Bosnië zijn 290 VN-waarnemers (UNMO'S) werkzaam, van wie 53 in het gebied dat onder controle staat van de Bosnische Serviërs. Zij allen staan onder huisarrest en beschikken niet over communicatieapparatuur.

De UNMO-waarnemers zijn 'het oog en oor' van Unprofor, het VNkorps in Bosnië-Herzegovina. Ze zijn ondergebracht in groepjes van zes tot tien man in dorpen om de situatie ter plaatse te controleren. Bij hun expedities, altijd getweeën in een jeep, zijn ze uitgerust met zelfverdedigingswapens.

In het Haagse hoofdkwartier van de Nederlandse VN-waarnemers, de Julianakazerne in Wassenaar, nam het aantal telefoontjes gisteren toe van bezorgde verwanten die informatie wilden over de Nederlandse soldaten.

Gisteren alleen al werden er achthonderd telefoontjes geregistreerd. Als zeker is dat er van een militair twaalf uur niets is vernomen, worden militaire maatschappelijk werkers op de familie afgestuurd om hen van de vermissing te verwittigen.

Kooijmans zei gisteren dat de Bosnische Serviërs weten dat luchtacties mogelijk waren toen ze de aanval op de Moslim-enclave Gorazde openden. De minister wilde vrijdag niet aangeven of hij verdere stappen wil ondernemen om de Nederlanders vrij te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden