ReportageElektrisch rijden in Denemarken

Deense politici zijn verliefd op de elektrische auto – nu de Denen nog

In delen van de energietransitie loopt Denemarken voorop, maar in tegenstelling tot de politieke partijen lopen de Denen nog niet echt warm voor de elektrische auto.

Een Nissan Leaf aan de oplader in Kopenhagen. Van de 2,6 miljoen auto's in het land zijn er maar 11 duizend elektrisch. Beeld Scanpix Denmark

Van de Franse autofabrikant moeten ze het model, een veredeld ‘boodschappenwagentje’, opnemen in de door het merk gedomineerde showroom. Renault wil de Denen de toekomst van het elektrische rijden tonen. De auto wekt wel de interesse van potentiële autokopers, maar zodra ze het prijskaartje zien schrikken ze vaak nog af. ‘Voor de helft van het geld hebben ze er ook een ruime stationwagen voor op benzine.’

De Denen zijn in bepaalde delen van de energietransitie voorlopers in Europa. Zo investeren ze al decennia in allerlei windparken voor de kust en op het land, en wordt ongeveer 40 procent van de elektriciteitsconsumptie al door windenergie geleverd. De komende jaren zal dat aandeel hernieuwbare energie alleen maar verder groeien. Ook exporteren de Denen hun windtechnologie inmiddels naar landen over de hele wereld.

Toch zijn de Denen nog groentjes bij het daadwerkelijk aanwenden van hernieuwbare energie in de transportsector. Er rijden momenteel maar iets meer dan 11 duizend elektrische auto’s rond op een totaal van 2,6 miljoen personenauto’s in het Scandinavische land.

Verkiezingsthema

Bij de Deense parlementsverkiezingen die woensdag worden gehouden is naast immigratie en integratie het klimaat het andere grote verkiezingsthema in het land. Alle schijnwerpers van de politieke partijen zijn opeens gericht op het gebrek aan elektrische auto’s op de Deense wegen. De partij Sociaal-Democraten kwam als eerste met een streefgetal van 500 duizend elektrische auto’s in 2030 op de proppen. Vervolgens hebben de meeste andere politieke partijen op rechts en op links daar 1 miljoen auto’s van gemaakt. De partij met het hoogste aantal is op dit moment Alternativet (Het alternatief). De groenste partij van Denemarken gaat voor niet minder dan 1,2 miljoen elektrische auto’s.

De beste elektrische auto’s van dit moment
Welke elektrische auto u moet kopen? Nu het aanbod groeit, wordt het lastiger de juiste keuze te maken. Met dit hulpmiddel vindt u de perfecte elektrische auto. Of lees hier waar we staan in de ontwikkeling van de elektrische auto.

Bijna iedereen in de Deense politiek is dus overstag. Maar kunnen de Denen zo’n elektrische autohausse wel aan? ‘Elektrische auto’s hebben de toekomst, maar dit lijkt wel op een biedingsoorlog’, zegt Ilyas Dogru, consumenteneconoom bij FDM, de Deense ANWB. Hij vindt de hoge ambities van politici onrealistisch. Symboolpolitiek noemt hij het zelfs. Denemarken zou vanaf nu bijvoorbeeld iedere dag 250 laadpalen moeten bijbouwen tot aan 2030 om een wegennetwerk met 1 miljoen elektrische auto’s te kunnen bedienen, heeft energiebedrijf Dansk Energi recent berekend.

De meeste Deense politici zijn het er wel over eens dat er investeringen nodig zijn om de infrastructuur aan te leggen. Maar ze kijken een stuk zuiniger als het aankomt op het daadwerkelijk aanjagen van de verkoop van elektrische auto’s.

De geijkte manier om dat te doen is het verlenen van ruimhartige belastingtechnische voordelen. In Denemarken geldt er anders dan in andere landen geen volledige vrijstelling van de aankoopbelasting (bpm) van auto’s en andere motorrijtuigen, zegt Dogru. ‘Politici zeggen dat ze de dure Tesla van de rijken niet willen subsidiëren, maar er zit ook eigenbelang achter.’ De registratieafgifte, zoals de bpm hier heet, kan oplopen tot maar liefst 150 procent van de importprijs van een auto. De Deense overheid zet met een afschaffing van de registratieafgifte tevens een jaarlijkse inkomstenbron van omgerekend bijna 3 miljard euro aan belasting op het spel, zegt Dogru. ‘Zowel op links als rechts is deze registratiebelasting nog een te heilig huisje.’

Creatievere oplossingen

‘Ik geloof wel dat wij die 1 miljoen elektrische auto’s kunnen halen, maar dan moeten we nu wel echt actie gaan ondernemen’, zegt Peter Møllgaard, voorzitter van de Klimaatraad in Denemarken. Hij vindt dat de politici met creatievere oplossingen moeten komen, zoals de Noren nu al doen.

In Noorwegen rijden inmiddels een paar honderdduizend elektrische auto’s rond. Onlangs oversteeg het aantal verkochte elektrische auto’s in Noorwegen zelfs dat van auto’s met benzinemotoren en diesels. Dat komt volgens hem deels door het gunstigere belastingregime van de Noorse overheid, maar tevens door het verlenen van allerlei andere financiële cadeaus aan de eigenaren van elektrische wagens. In Noorwegen mogen elektrische auto’s bijvoorbeeld over de busbaan rijden en krijgen de eigenaren ervan kortingen op parkeertarieven in steden. Als dat ook in Denemarken wordt ingevoerd, is de kans groter dat er een levendige markt voor dit nieuwe type auto ontstaat.

Møllgaard ziet nu daarnaast positieve ontwikkelingen in de maatschappij die erop duiden dat Denen daadwerkelijk bereid zijn tot gedragsverandering. ‘Het onderwerp klimaatverandering leeft bij jongeren door de Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg. Door de droge zomer van vorig jaar zijn Denen eveneens wakker geschud.’

In de showroom van Krogsgaard-Jensen is van de grote omschakeling voorlopig nog weinig te merken. Het is er rustig. Welgeteld heeft de autodealer dit jaar nog maar vier elektrische exemplaren verkocht, terwijl er van de ruime stationwagen op benzine al tachtig zijn verkocht. Het zijn meestal stellen van tussen de 20 en 30 jaar die geen kinderen hebben die voor een elektrische auto kiezen, vertelt autoverkoper Lund Clemmensen. Laatst had hij een rijke vader als klant, die er één kocht voor zijn dochter. Opeens onderbreekt hij zijn verhaal. Er komt een klant binnen en die loopt warempel naar de elektrische auto. Dit mag hij niet laten schieten. ‘Ik moet er nu op af.’

Heeft het Nederlandse klimaatbeleid geen zin?

Al die duurzame toestanden, windmolens, zonnepanelen, elektrische auto’s: waarom daar zoveel geld in pompen, als het toch maar 0,0003 graden minder opwarming van de aarde oplevert? Nou, kijk dan deze video: wetenschapsredacteur Maarten Keulemans legt uit hoe het zit met het Nederlandse klimaatbeleid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden