Deense musea doen aan naschoolse opvang

Hoezo een museum saai? In het Statens Museum for Kunst in Kopenhagen beginnen vriendinnen en de aanstaande bruid op zaterdagochtend aan een vrijgezellenfeestje....

De workshop-ruimte op zolder staat vooral open voor de bezoekertjes van het Børnenes Kunstmuseum, dat in het aangebouwde moderne deel van het statige pand is gevestigd. Denemarken, toch al niet onvriendelijk voor kinderen, heeft het kind als museumbezoeker ontdekt. Het Statens Museum for Kunst volgt daarbij nog wel de weg voor volwassenen. De kunstgeschiedenis vormt de leidraad voor de manier waarop de kunst voor kinderen staat opgesteld, maar op de immens grote ramen zijn gekleurde handen en figuren geplakt en wie hier zijn rugzak in een hoek kwakt, oogst geen verstoorde blikken.

Het Kindermuseum voor de Kunst trekt 40 duizend bezoekertjes per jaar. Van hen doen tienduizend mee aan een workshop op zolder, die is gekoppeld aan een tentoonstelling. Cederstrøm: 'Meer kunnen we er niet aan.' Ze maken een gipsen beeld als beeldhouwen het onderwerp van een expositie is of een figuurtje als mensen het onderwerp zijn.

Kerstmis, engelen, beeldhouwen, Matisse, licht en donker, leven en dood zijn onderwerpen die als kindertentoonstelling aan bod zijn geweest. Vooral Leven en Dood maakte veel discussie los. 'Volwassenen vonden het onderwerp niet geschikt voor kinderen, dat betrof vooral de dood. Maar kinderen houden er juist van om erover te praten. Doodmaken sprak ze aan', vertelt Cederstrøm.

Hand in Hand gaat over zij en wij en jij en ik. Wat is vandaag de dag een gezin? Wat is een natie? En dus hangt er een schilderij (Eckersberg, 1818) van het ideale gezin van vroeger, burgerlijk en met acht kinderen. Er tegenover hangt een moderne versie, van Picasso, met door elkaar lopende gezichten. 'Dit is meer gevoelsmatig', zegt Søren Jønsson Granat, die de tentoonstelling samenstelde.

Op de bovenverdieping is de expositie opvallend actueel. Een negermeisje zingt vanaf het tv-scherm het Deense volkslied. Op het eerste gezicht zou je het niet zeggen, maar ze is Deens. Aan de wand hangt een foto van het Deens voetbalelftal. Ook zij zijn Denen, al is er geen speler meer die voor een Deense club uitkomt.

Op weg naar zolder ligt een vloer achter glas bezaaid met zelfgemaakte poppetjes. 'Figuurtjes', corrigeert Michael Hansen die leiding geeft aan de workshops. 'Poppetjes schrikken jongens af.' De figuurtjes zijn gemaakt door bezoekers van Hand in Hand.

Het Statens Museum for Kunst heeft met het kindermuseum nóg een gat in de markt ontdekt. Na de zomervakantie begon het met een creatieve vorm van naschoolse opvang. Kinderen kunnen in het museum rondkijken en op zolder knutselen. Cederstrøm: 'Zo raken ze bekend met het museum, en wordt het stap voor stap hun museum. De nadruk ligt op de workshops, die meer mogelijkheden bieden dan de handenarbeid op school.'

In de voormalige brouwerij van Tuborg, even ten noorden van Kopenhagen, zet Oskar het eerste stukje van zijn kogelbaan in elkaar. Hij heeft hiervoor, met nog een groep kinderen, de hele dag de tijd. Het Experimentarium wordt door de meeste kinderen eerder ervaren als een groot speel- en doegebouw dan als een museum waar je wordt blootgesteld aan wiskunde, natuurkunde of aardrijkskunde. De actie begint al bij de entree, waar de bezoeker zich met zijn mobieltje kan melden en de sms-service vervolgens waarschuwt wanneer een show begint.

Het Experimentarium trekt op jaarbasis 420 duizend bezoekers, dit jaar niet in de laatste plaats vanwege de dino-tentoonstelling, met dinosaurussen die zich, alsof ze niet zijn uitgestorven, oprichten of met de koppen tegen elkaar slaan. Kinderen staan in de rij om even in een dino-ei te liggen.

Het lijkt spelen, het is leren, zegt Annemarie Reymann van het Experimentarium. Klaus kende alle namen van de aanwezige dino's al. Dankzij de kippenren met vijf kippen en een haan weet hij nu ook dat de kip verre familie van het uitgestorven oerdier is.

Op de eerste verdieping is het dringen geblazen bij de talloze proeven die kinderen - en volwassenen - kunnen doen, of bij de avonturen die ze kunnen beleven. Een groepje jongens bekijkt het menselijk lichaam plakje voor plakje in dwarsdoorsnede. Rebecca (12) haalt met haar hoge meisjesgil gemakkelijk een score van honderd bij de schreeuwmeter. Een groepje kleine kinderen leeft zich uit op een waterbaan en probeert een boot via de sluizen naar hogergelegen water te krijgen. Vooral volwassenen tobben bij geknoopte touwen en puzzels die ontrafeld of in elkaar geprutst moeten worden.

Ook het Experimentarium richt zich behalve op het kind als museumbezoeker op het kind dat naschoolse opvang nodig heeft. Dit najaar is het Experimentarium begonnen met een Science Club, in samenwerking met de Hellerup Skole, met kinderen in de leeftijd van 6 tot 15 jaar. Ze komen om één uur, wanneer de school uitgaat, en worden om vier uur afgehaald door de ouders. Reymann: 'Er is zoveel enthousiasme dat de school het al aan de ouders van nieuwe leerlingen had verteld voordat we waren begonnen.' Het geheim? Reymann: 'Ze mogen overal aanzitten en ze leren zonder dat ze het in de gaten hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden