Deens energiemodel? Liever niet.

Volgens het artikel over windenergie in Denemarken, moeten de Denen welhaast in een paradijselijke situatie leven daar waar het duurzame energie betreft (Ten eerste, 5 december).


Het lijkt of het Deense energiemodel aleen zegeningen telt. Wind levert zo'n 30 procent van de stroom, de fabricage van windturbines is een sterk exportproduct met inmiddels een omzet van vele miljarden. Nederland zou als de wiedeweerga het Deense model moeten omarmen, zou de argeloze lezer na lezing concluderen.


Was het maar zo mooi. De werkelijkheid is anders. Denen betalen een hoge prijs voor hun windenergie-fixatie; ze hebben met afstand de hoogste stroomprijs van Europa. En die wordt met de toename van het aandeel wind in de energiemix alleen maar hoger.


Het grote probleem is dat de Denen meer stroom opwekken dan ze nodig hebben. Tenminste op de momenten dat het voldoende waait.


De overtollige stroom wordt dan op de spotmarkt verkocht voor weggeefprijzen, veelal aan Noorwegen en Zweden die met hun water- fossiele- en atoomkrachtcentrales een veel stabieler aanbod kunnen genereren.


Op momenten dat het niet of onvoldoende waait, gebeurt het omgekeerde: Denen moeten elektriciteit importeren van hun buurlanden en betalen op diezelfde spotmarkt een veel hogere prijs dan gemiddeld. Zo betalen de Deense consumenten fijn mee aan de energierekeningen van hun Scandinavische buren.


En dan die windturbine-industrie waar het artikel zo hoog van opgeeft. Duizenden banen, miljardenomzetten. Ja, maar dat zijn bijna allemaal zwaar gesubsidieerde banen. De Deense overheid pompt jaarlijks vele honderden miljoenen in de vervaardiging van windturbines, die inderdaad geëxporteerd worden, ook naar Nederland, bijvoorbeeld naar het windpark voor de kust bij Katwijk.


Die worden dus onder kostprijs geleverd. Heeft de EU niet onlangs importheffingen aan China opgelegd omdat ze hun zonnepanelen onder kostprijs op de Europese markt aanboden?


In Nederland gaan we dezelfde kant op. Het onafhankelijk instituut De Groene Rekenkamer heeft de kosten van Nederlandse windparken berekend. Een baan in de Nederland- se windparkindustrie wordt gesubsidieerd met 250 duizend tot 2,5 miljoen euro per jaar. Ter vergelijking, een baan in de zorg kost 49 duizend euro per jaar.


Wij kunnen op energiegebied veel leren van de Denen. Vooral hoe het niet moet.


Cees de Groot, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden