Deemoedige Rutte met schrik vrij in debat om Teevendeal

In een uiterste poging om de kou rond de 'Teevendeal' uit de lucht te halen, ging het kabinet-Rutte woensdagavond over tot een buitengewoon vertoon van berouw, uit de mond van drie bewindslieden. Daarmee wisten minister-president Rutte en zijn collega's Van der Steur en Dijkhoff niet te voorkomen dat hun handelen officieel werd afgekeurd door de voltallige oppositie. Rutte zag daarin geen reden om op te stappen.

Premier Rutte gisteren tijdens het debat over de Teevendeal. Beeld anp

Het CDA, D66, PVV, SP, GroenLinks, 50Plus, SGP, VNL, DENK en de Partij voor de Dieren steunden de 'motie van afkeuring' van ChristenUnie-voorman Segers over de hele gang van zaken rond de deal. De oppositie nam geen genoegen met de verontschuldigingen van de bewindslieden. 'Ze hebben excuses gemaakt en beterschap beloofd. Maar de twijfel is gebleven.' D66-leider Pechtold: 'Excuses kunnen de schade die is veroorzaakt niet ongedaan maken.'

Een 'motie van afkeuring' is geen motie van wantrouwen. Het is aan het kabinet om zelf te bepalen hoe het reageert op zo'n motie. Verschillende fractieleiders beklemtoonden dat zij niet het vertrouwen bedoelden op te zeggen. GroenLinks-voorman Klaver: 'Ik reken erop dat dit eens maar nooit weer was.' SGP-leider Van der Staaij: 'Dit staat los van de vertrouwensvraag.' Zo interpreteerde Rutte het zelf ook: 'We zullen de komende tijd laten zien dat we de lessen van dit debat serieus nemen.'

Liveblog

Lees hier ons liveblog over het Kamerdebat van gisteren terug.

Premier Mark Rutte tijdens het debat in de Tweede Kamer over over de Teevendeal. Beeld anp

Roversbende

De VVD'ers gingen diep door de knieën nadat de Kamer een spervuur van vragen en scherpe kritiek op hen had afgevuurd over de omstreden deal van VVD-kopstuk Fred Teeven met hasjbaron Cees H. En vooral over de manier waarop opeenvolgende VVD-bewindslieden plus premier Rutte en de afgetreden Kamervoorzitter Van Miltenburg daar in de afgelopen tijd mee zijn omgegaan.

'Wat is nog het verschil tussen de staat en een roversbende als de overheid niet is onderworpen aan de wet?', aldus Segers. 'Het vertrouwen van de mensen in de politiek en de rechtsstaat is ernstig aangetast', voegde SP-leider Roemer toe. En CDA-leider Buma: 'Al die tijd had de VVD-machine maar één doel: Opstelten overeind houden.'

Dat was voor het kabinet het sein tot een langdurige schuldbekentenis, in de hoop niet het vertrouwen te verliezen van bijna de helft van de Kamer (VVD en PvdA hebben samen nog maar 76 zetels). Waar premier Rutte afgelopen vrijdag op zijn persconferentie nog vol bravoure partij koos voor Teeven (en weigerde te zeggen dat de deal niet deugde), noemde hij dat nu plots 'een ongelooflijke stommiteit, die het alleen maar erger heeft gemaakt'.

Gert Jan Segers (Christenunie): 'Wat is nog het verschil tussen de staat en een roversbende als de overheid niet is onderworpen aan de wet?' Beeld anp

Met de schrik vrij

Maar zijn berouw ging verder. 'Ik zit nu dertien jaar in de politiek. Dit is veruit het zwaarste debat uit mijn politieke loopbaan. De kritiek van de Kamer is snoeihard en ik vrees dat daar ook aanleiding toe is gegeven.' Hij verwijt zichzelf dat de Kamer twee jaar lang op de ware toedracht rond de Teevendeal heeft moeten wachten en dat hij van een afstand bleef toekijken. 'Ik had veel eerder op de bal moeten zitten. Als ik het allemaal zo terugzie, denk ik: ja Rutte, je had wel even de diepte in kunnen gaan.'

Met de motie van afkeuring kwam hij met de schrik vrij. Wel resteert een fikse kras op de verhouding met de oppositie, die hij in de praktijk nog zo vaak nodig zal hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden