Nieuws Schorsing Alessandro Strumia

Deeltjesinstituut CERN schorst prof na ‘seksistische toespraak’

Het Europese wetenschappelijke instituut CERN (Genève) heeft de Italiaanse hoogleraar natuurkunde Alessandro Strumia geschorst vanwege een ‘seksistische toespraak’. Strumia hield zijn ‘ethisch onacceptabele presentatie’ afgelopen vrijdag op een CERN-congres over genderdiversiteit in de bètawetenschappen. De Italiaan mag voorlopig geen onderzoek doen in het beroemde laboratorium. 

Hoogleraar Alessandro Strumia beweert in zijn presentatie op het CERN-congres dat vrouwen nu eenmaal meer van mensen houden dan van dingen. Deze foto is gemaakt tijdens een conferentie in 2013. Beeld Thomas Lin / Simons Science News

In zijn lezing verkondigde Strumia, werkzaam bij de Universiteit van Pisa en regelmatig actief bij CERN, dat vrouwen nu eenmaal meer van mensen dan van dingen houden. Dat er weinig vrouwen in de exacte wetenschappen zijn, heeft volgens hem niks te maken met discriminatie. Sterker nog: ze worden juist voorgetrokken vanwege hun vrouw-zijn.

Ter illustratie kwalificeerde hij een toegekende baan aan een vrouwelijke vakgenoot (ten koste van hemzelf) als onterecht, vanwege haar lagere aantal wetenschappelijke citaties.

De extra examentijd die computer science- en wiskundestudenten aan Oxford krijgen, noemde hij een ander voorbeeld van ‘misplaatste positieve discriminatie’. Het extra kwartier – voor zowel jongens als meisjes – werd aan de universiteit vorig jaar ingevoerd als een van de maatregelen om het percentage vrouwelijke studenten op te schroeven, omdat vrouwelijke studenten vaker ‘stress door tijdsdruk’ zouden ervaren.

Verontwaardiging

Zijn speech werd hem niet in dank afgenomen en leidde tot grote ophef in de wetenschappelijke wereld. Na de schorsing door CERN (bestierd door een vrouwelijke Italiaanse natuurkundige), kondigde ook zijn eigen universiteit (Pisa) een ethisch onderzoek aan.

Hoewel zijn praatje choqueerde, was niet iedereen verbaasd. ‘We weten dat dit soort mensen rondlopen in ons vakgebied’, reageert wetenschapsjournalist Ans Hekkenberg, die natuur- en sterrenkunde studeerde en een tijd ambassadeur was namens Techniekpact voor meer vrouwen in de bètawetenschappen. ‘Er zijn er genoeg die zijn mening delen, het verbaast me eigenlijk vooral dat hij het luid en trots op een publiek podium besloot te verkondigen.’

De lezing van Strumia werd door aanwezige wetenschappers via sociale media gedeeld, zoals door de Britse postdoc en materiaaltechnoloog Jess Wade (Imperial College London), die zelf ook sprak op de conferentie. Tal van (mannelijke en vrouwelijke) vakgenoten deelden hun verontwaardiging. Opvallend is de inhoudelijkheid van de reacties. Hier en daar een emotie, maar vooral: tegenargumenten en verwijzingen naar onderzoek over genderongelijkheid in de technische en bètawetenschappen – het blijven tenslotte wetenschappers.

Puntsgewijs ontkracht

Een veel gedeelde serie berichten op Twitter was die van de Britse chemie-hoogleraar David Smith (universiteit van York). Puntsgewijs ontkracht hij Strumia’s analyse met wetenschappelijke publicaties.

Het meest illustratieve onderzoek dat hij aanvoerde, is misschien wel de studie uit 2015 (verschenen in PNAS). Wetenschappelijk bewijs dat vrouwen op tal van punten in het nadeel zijn in de exacte wetenschappen, wordt minder vaak door mannen dan door vrouwen ‘geloofd’, zo blijkt uit een reeks experimenten van de onderzoekers.

Niet alleen ‘gewone’ mannen, ook mannelijke bèta’s zijn gemiddeld genomen minder vaak overtuigd door ‘de objectieve wetenschappelijke bewijzen’ uit de studies. Dat is problematisch en verklaart nog extra waarom er te weinig aan vrouwendiscriminatie wordt gedaan in de bètawetenschappen, stellen de onderzoekers.

Strumia laat per email weten dat hij geen spijt heeft van zijn uitspraken. Hij citeerde slechts anderen, ‘wiens uitspraken inmiddels door serieuze experts bewezen zijn’. De mannen die hij citeerde waren Lawrence Summers (voormalig decaan van Harvard) en James Damore (voormalig Google). Beiden verloren hun baan na uitspraken over fundamentele man-vrouw-verschillen die zouden verklaren waarom de bèta-wereld terecht voornamelijk door mannen wordt bevolkt. Strumia zegt niet verrast te zijn door zijn schorsing en de veelheid aan felle reacties ‘van activisten die de vrijheid van meningsuiting willen inperken’.

Aanvulling: bij publicatie van dit artikel had Strumia niet gereageerd op een verzoek van de Volkskrant. Later reageerde hij toch; die reactie is toegevoegd op 4 oktober.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.