Deeltijdfeminisme heeft de toekomst

Ernstige jeuk

Deeltijdfeminisme levert vrouwen niets op, stelt Eva Jacobs afgelopen donderdag in haar twistgesprek met Henk Müller (Opinie & Debat, 6 februari). Natuurlijk moeten vrouwen financieel onafhankelijk kunnen zijn! Maar de term deeltijdfeminisme geeft me al sinds Heleen Mees ernstige jeuk. Ik ben fulltimefeminist met een parttimebaan. Feministen als Mees en Jacobs geven mij echter het idee dat ik slechts een beetje geëmancipeerd zou zijn.


Voordat ik kinderen kreeg, vond ik discussies over werk en zorg eigenlijk erg saai. In Nederland hadden we goed betaalbare kinderopvang en verder moest je de taken onderling gewoon goed verdelen. Als ik ooit kinderen kreeg, zou dat niks veranderen aan mijn carrière. Mijn feminisme richtte zich op pornoficatie van de samenleving, geweld tegen vrouwen en seksisme in zijn breedste vorm. En ja, daar hoorde ook heus bij dat je je zorgtaken eerlijk verdeelt. Little did I know.


Ik had namelijk geen enkele rekening gehouden met de mogelijkheid dat het moederschap iets wezenlijks in mij zou veranderen. Mijn God, werd ik een pudding? Al tijdens mijn zwangerschap kreeg ik last van gekkigheid als nesteldrang. Daarna wilde ik borstvoeding geven en hield het zowaar bijna een half jaar vol. Tranen bij de eerste fles. Ik miste mijn kind als ik aan het werk was en had een doel in mijn leven gevonden dat kon bestaan naast hetgeen waar ik al die jaren voor gestudeerd had. Het moederschap was onderdeel geworden van mijn identiteit.


Keuzen die ik maak op het gebied van mijn loopbaan hebben - net zoals die van mijn man - gevolgen voor onze kinderen. Hoeveel dagen in de week naar de opvang is acceptabel? Hoe erg is het pas thuis te komen als de jongens al naar bed zijn? En als het nou echt zeker weten helemaal niks zou uitmaken voor de kinderen, kan ik er dan zelf mee leven? Hoewel ik nooit meer helemaal de oude ben geworden, is het redelijk goed met me gekomen. Ik werk nog altijd met veel plezier en op mijn opleidingsniveau. Mijn man en ik komen er samen goed uit. Hij werkt meer dan ik, maar haalt als ik werk onze oudste uit school. En nee, dat noemen we geen papadag, want dat is gewoon zijn taak als vader.


Maar de verdeling tussen werk en zorg is vele malen complexer gebleken dan ik dacht. Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg was toen het nog maar theoretische discussies waren over cultuur en biologie, en het gewoon allemaal de schuld was van het heteroseksuele patriarchaat. De complicerende factoren zijn nu 6 maanden en 6 jaar oud. Ze hebben een naam en een persoonlijkheid en zijn het product van onze relatie. Ik zou diep ongelukkig worden als ik niet zou werken, maar nog ongelukkiger zou ik zijn als ik niet genoeg van ze zou zien. Door in deeltijd te werken ben ik de beste moeder die ik zijn kan.


Yanaika Zomer, Den Helder


Gezeur

Dat gezeur over vrouwen die niet economisch zelfstandig zouden zijn door parttimewerk moet maar eens afgelopen zijn. Waarom praat iedereen over mijn hoofd heen? Op enkele kortere perioden in het buitenland na, werk ik al sinds mijn 23ste parttime. Eerst 36 uur per week, daarna 32 uur, toen 30 uur en vervolgens bereikte ik mijn ultieme doel: 24 uur per week. De manier? Gewoon doorleren en zorgen dat je uurloon zover omhoog gaat dat je minder kunt gaan werken.


Waarom zou ik meer moeten verdienen? Ik heb alle spullen die ik wens plus een eigen huis (zelf voor gewerkt). Sinds medio jaren tachtig ga ik minimaal drie keer per jaar op vakantie. Ook naar verweggistan. Hoezo economisch afhankelijk? Ten behoeve van een eerlijker verdeling van betaald werk, roep ik alle werkgevers op om per direct voor meer parttimebanen te zorgen.


Karin van Veen, Leiden


Bewuste deeltijdwerker

Waarom worden bijstandtrekkers aangepakt en worden vrouwen die liever bij de kinderen thuiszitten en parttime werken ontzien? Eva Jacobs (1987) stelt dat je deze vrouwen best mag aanspreken op hun verantwoordelijkheid. In deeltijd werken kan namelijk onmogelijk een vrije keuze van vrouwen zijn. Ik, zeer bewust in deeltijd werkende hogeropgeleide moeder van twee jonge kinderen, vind dat van weinig inzicht in de werkelijke problematiek van vrouwenemancipatie getuigen. Wellicht heeft zij niet begrepen dat een belangrijk aspect van emancipatie juist keuzevrijheid inhoudt.


Waarom maakt Eva Jacobs zich überhaupt druk om het feit dat mijn vriend en ik beiden in deeltijd werken zodat we zelf voor onze kinderen kunnen zorgen? Door een dergelijke keuze gelijk te stellen aan het 'trekken van bijstand' laat je zien een toch wel eigenaardig beperkt wereldbeeld te hebben. Want op welke verantwoordelijkheid moet de overheid ons aanspreken? Dat we toch als de sodemieter allebei voltijds moeten gaan werken, zodat we meer inkomstenbelasting aan de staat kunnen afdragen en meer gebruik kunnen maken van kinderopvangsubsidies? Wij kunnen gewoon met minder geld goed rondkomen.


Zodra de interviewer Eva Jacobs wijst op het feit dat het eigenlijk schort aan emancipatie doordat mannen fulltime blijven werken, stelt Jacobs doodleuk dat het nu gaat om de positie van vrouwen en dat daar de problemen liggen. Dit getuigt toch van een zeer kortzichtig en niet emancipatiegericht beeld van de weerbarstige werkelijkheid.


Misschien moeten jullie over tien jaar Eva Jacobs nog eens interviewen. Wellicht zal zij zich onder invloed van wat hormonen en opvoedingservaring met eigen rondspringende kindwezens realiseren dat echte emancipatie vaak alleen maar kan werken als je het samen doet. Misschien zal ze zich dan realiseren dat deeltijdfeminisme voor de kwaliteit van het leven juist heel veel kan opleveren. Jammer dat Eva Jacobs niet wat meer heeft van haar naamgenoot Aletta Jacobs. Die snapte tenminste wel dat het ging om gelijke rechten voor man en vrouw.


Ypie Boersma, Reduzum


Mijn broek zakt af

Op de opiniepagina's van de Volkskrant woedt een heftige feminismediscussie. Het standpunt dat sommige vrouwen daarbij innemen irriteert me mateloos. De kroon spant wel Eva Jacobs die tekeer gaat tegen wat zij 'deeltijdfeminisme' noemt.


Haar uitgangspunt voor vrouwenemancipatie is de economische zelfstandigheid van de vrouw. En aangezien we dat punt nog niet gerealiseerd hebben, is de emancipatie van de vrouw nog niet klaar. Hoe wil zij deze economische zelfstandigheid realiseren? Op de eerste plaats moeten vrouwen ophouden met thuis voor hun kinderen te zorgen, op de tweede plaats zouden ze niet tevreden moeten zijn met een parttimebaan, want dat levert ze geen zelfstandigheid op.


Van dit soort masculiniserende uitspraken van en over vrouwen zakt mij eerlijk gezegd de broek af. Kiezen voor het moederschap is niet feministisch, in deeltijd willen werken is slechts deels feministisch en als je dat niet in de gaten hebt, ben je verblind door seksistische invloeden uit je opvoeding of uit je omgeving. Hoe ver mag je als vrouw gaan in het diskwalificeren van andere vrouwen en dat ook nog feminisme noemen?


Ik snap dat het streven naar economische gelijkheid tussen man en vrouw een belangrijk beginsel is voor het feminisme, maar zo maken we van de vrouw een tweede man en laten we onze kinderen in de steek.


Hoe dan wel? Door op de eerste plaats ervoor te ijveren dat het ouderschap economisch wordt gehonoreerd. Het zorgen voor en opvoeden van kinderen is een der belangrijkste taken in iedere samenleving en dient dus ook als zodanig te worden beloond. Dat zou pas een echte feministische doelstelling zijn.


Op de tweede plaats zouden we een einde moeten maken aan het absurde gegeven dat steeds meer werk door steeds minder mensen wordt uitgevoerd, waardoor een steeds grotere groep werkeloos aan de zijlijn toekijkt. Wat is er logischer dan al het werk gelijk te verdelen over alle aanwezige arbeidskrachten, zowel man als vrouw? Zo zou iedereen in deeltijd werken en zouden ouders voldoende tijd overhouden voor hun kinderen, zowel vaders als moeders.


Natuurlijk moet een en ander zorgvuldig worden uitgewerkt, maar dat gebeurt alleen wanneer een maatschappelijke beweging deze twee zaken - het economisch honoreren van het ouderschap en het gelijk verdelen van al het werk over alle beschikbare arbeidskrachten - zou uitdragen. En welke maatschappelijke beweging zou dat beter kunnen doen dan het feminisme, omdat het daarmee pas echt opkomt voor de gelijkberechtiging van de vrouw in de samenleving en ophoudt om van vrouwen een soort tweede man te maken?


Frans Schütt, Berlijn


sociaal psycholoog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden