Debat over aftreden Verdaas: 'Ik heb naar eer en geweten gehandeld'

Staatssecretaris Co Verdaas (Economische Zaken) trad vandaag af omdat hij in zijn vorige functie als statenlid van de provincie Gelderland fouten heeft gemaakt met declaraties. Hij verklaarde vandaag dat 'er discussie mogelijk is' over de rechtmatigheid van zijn declaraties. Om die discussie voor te zijn, legde hij zijn functie neer. De Tweede Kamer wilde van premier Rutte weten hoe Verdaas staatssecretaris kon worden terwijl de affaire al langer liep. Volkskrant.nl deed live verslag van het debat in de Kamer.

Premier Mark Rutte tijdens het spoeddebat in de Tweede Kamer over het aftreden van staatssecretaris Co Verdaas. Beeld ANP

Premier Rutte werd tijdens het Kamerdebat over het aftreden van Co Verdaas door diverse fractieleiders aangevallen op het feit dat hij had kunnen weten dat de oud-gedeputeerde in de provincie Gelderland de fout in was gegaan met declaraties en het vermelden van zijn feitelijke woonplaats.

Rutte stelde echter dat in het gesprek tussen hem en Verdaas tijdens de formatie alleen de in Gelderland al afgesloten zaak over het gebruik van de dienstauto besproken was. Rutte zei dat pas daarna 'nieuwe feiten' aan het licht zijn gekomen, over declaraties voor het woon-werk-verkeer en de feitelijke woonplaats van Verdaas. Volgens Rutte heeft Verdaas daarop 'de uiterste consequentie getrokken', aldus de premier. Hij vond het daarom niet passend zelf Verdaas te veroordelen. Rutte had de nieuwe feiten niet kunnen zien aankomen. 'Ik beschik niet over bovennatuurlijke gaven', aldus de premier.

Rutte ontkende verder dat hem iets te verwijten viel omdat het volgens hem een zaak is van kandidaat-bewindslieden zelf om alle feiten op tafel te leggen. Het zou 'bizar' zijn als de formateur een detective zou moeten inhuren om onderzoek te doen naar kandidaten. Het feit dat Verdaas nu is opgestapt bewijst dat dit systeem werkt, aldus Rutte.

De meeste fractieleiders leken niet overtuigd door het betoog van de premier. Pechtold wil nog precies weten welke informatie Rutte had op de dag van het gesprek met Verdaas, de PVV van Wilders gaat in Gelderland aangifte doen tegen de oud-gedeputeerde en SP-leider Roemer concludeerde dat de politiek schade heeft opgelopen.

6 december 2012, 18:45

Het debat is afgelopen. Rutte en Samsom praten nog even na, en verdwijnen dan ook uit de plenaire zaal.

6 december 2012, 18:42

Rutte: 'Als er iemand verantwoordelijk is voor het formatieproces, dan ben ik dat. Maar ik heb naar eer en geweten gehandeld.' Hij zegt (niet in positieve zin) geraakt te zijn door de woorden van SP-leider Roemer.

6 december 2012, 18:40

Rutte begint aan zijn tweede beantwoording.

Pechtold wil inzage in het 'declaratiedossier' van de provincie Gelderland, dat naar de formateur zou zijn gestuurd. Rutte houdt vol dat hij geen dossier heeft gekregen over declaraties.

6 december 2012, 18:39

SGP

Kees van der Staaij van de SGP zegt: 'Behandel anderen zoals je ook zelf behandeld wilt worden. Wees streng voor jezelf en mild voor anderen. De politiek heeft nog wel eens de neiging dat andersom te doen.'

6 december 2012, 18:37

50Plus

Henk Krol heeft slechts één vraag: 'Wat gaat de minister-president om het geschade aanzien van de politiek te verbeteren?'

6 december 2012, 18:36

GroenLinks

Bram van Ojik van GroenLinks zegt dat er geen nieuwe feiten zijn. 'De grote teleurstelling betreft het feit dat de minister-president van deze kwestie niets leert. Ik moet constateren dat de premier zegt: het is niet goed gelopen, het had anders moeten lopen, maar het had niet beter gekund. En dat stelt mij teleur.'

6 december 2012, 18:33

SP

SP-leider Roemer concludeert dat de gehele politiek vandaag schade heeft opgelopen. 'Ik vind het tekenend dat de minister-president bij deze discussie volledig wegkijkt. Hij had vandaag de kans er iets van te zeggen en aan te geven dat hij er iets aan zou doen. Hij blijft wegkijken als het er om gaat. Een vraag over integriteit, daar ga je zelf over. Dat kun je niet uitbesteden.'

Roemer sluit af: 'Als je weet dat zoveel mensen vandaag de dag ontslag krijgen, thuis zitten, mensen in de bijstand zo hard gepakt worden en hier het gevoel krijgen dat de politiek elkaar de hand boven het hoofd houdt.'

6 december 2012, 18:30

ChristenUnie

Arie Slob van de ChristenUnie moet tijdens het debat denken aan de Bijbelse wijsheid: 'Wie meent te staan, zie toe dat hij niet vallen.' Slob ziet ook een verantwoordelijkheid voor de Kamer. 'Vanuit onze controlerende functie zijn wij ook degene die vragen moeten stellen.' Hij vraagt zich af of de Kamer niet ook een rol zou moeten krijgen in het proces van benoeming van bewindspersonen.

D66-leider Pechtold sluit zich daarbij aan. 'Graag trek ik met de ChristenUnie op om het reglement van orde op dit punt te wijzigen.'

6 december 2012, 18:29

VVD

Na Samsom spreekt Zijlstra van de VVD. Hij herhaalt dat de sollicitatieprocedure heeft gewerkt omdat Verdaas zelf de zwaarste conclusie heeft getrokken. 'En dat respecteren wij.'

6 december 2012, 18:25

PvdA

Vervolgens spreekt Samsom van de PvdA. 'Uit het dossier van de provincie Gelderland blijkt dat er een staatssecretaris is die veel ritten declareert en vaak in Nijmegen en Zwolle verblijft. Pas later blijkt dat de declaraties niet kloppen. Het neemt niet weg dat ik verantwoordelijk ben. Die verantwoording wordt hier afgelegd en dan hoop ik dat de heer Verdaas verder kan en dat dit kabinet verder kan.'

CDA-leider Buma wil weten wat die verantwoordelijkheid inhoudt.

Samsom: 'Wat ik de volgende keer anders zal doen? Ik zal weer zorgvuldig handelen. Ik zal weer verantwoording afleggen.'

Buma: 'Maar wat heeft u dan fout gedaan?'

Samsom: 'Er is een staatssecretaris afgetreden na één maand en één dag. Dat is fout gegaan. Ik kan geen specifiek voorbeeld geven van wat ik fout heb gedaan. Ik zal wel nog beter mijn best doen in het vervolg.'

6 december 2012, 18:24

CDA

Daarna is de beurt aan Van Haersma Buma van het CDA. 'Een premier kan niet alles vragen. Ook de leider van de PvdA die Verdaas voordroeg kan niet alles weten. Toch past het niet om alles op het bordje van Verdaas te schuiven.'

'Er is een risico genomen door Verdaas te vragen voor dit ambt op het moment dat er nog zoveel in beweging was in de provincie Gelderland. Daarom hebben we hier gesproken over een zaak die nooit zover had moeten komen.'

Buma concludeert: 'De invulling van het systeem moet beter en dit kabinet moet dit beter gaan doen.'

6 december 2012, 18:22

D66

Vervolgens spreekt Pechtold van D66. 'De vraag is: was dit te voorkomen?

'Toen de heer Verdaas bij de formateur wegliep, vroeg een verslaggever van RTL aan Verdaas of er nog gesproken is over declaraties. Vervolgens zei Verdaas: 'Eh, nee.'

'Hadden toen niet alle lichten op oranje moeten staan, en misschien wel rood?'

6 december 2012, 18:13

PVV

De tweede termijn begint.

Het woord is aan Wilders van de PVV. 'De premier maakt een gespannen, geïrriteerde en onzekere indruk. Zo heb ik hem niet eerder gezien en dat zegt een hoop.'

Wilders: 'De minister-president durft geen politiek oordeel te geven en ook niet te zeggen wat Verdaas gewoon is, namelijk een oplichter.'

'Het is een gotspe dat deze minister-president niet heeft doorgevraagd in het gesprek met de heer Verdaas. De vraag speelde al jaren in de provincie Gelderland en daar is door de fractie van de PVV alles benoemd.'

Wilders concludeert: 'De heer Verdaas heeft de boel belazerd en fraude gepleegd en de premier heeft nu het lef om een lofrede op de heer Verdaas te geven.'

Wilders zegt dat de fractievoorzitter van de PVV in Gelderland, Marjolein Faber, aangifte zal doen tegen Verdaas.

6 december 2012, 18:06

Premier Rutte

Rutte meent alle vragen beantwoord te hebben, maar meerdere fractieleiders staan alweer bij de interruptiemicrofoon.

Roemer (SP): 'Mensen die door eigen schuld ontslag krijgen, hebben geen enkel recht op ww. Maar een oud-staatssecretaris vertrekt met drie jaar wachtgeld, een staatssecretaris die door eigen toedoen, door liegen, door fraude, zijn baan kwijtraakt. Dat is onkies.'

Rutte maakt bezwaar tegen de interruptie van Roemer: 'Hij verbindt vergaande juridische oordelen aan de kwestie. Dat is niet aan dit huis, maar aan de rechter.'

Pechtold vraagt dan maar om een politiek oordeel. 'Is de premier het met ons eens dat het terecht is dat Verdaas is opgestapt?' Rutte: 'Het is in strijd met alles waar ik voor sta om een trap na te geven wanneer Verdaas zelf de hoogste politieke conclusie heeft getrokken.'

Als Pechtold het nog eens probeert zegt Rutte fel: 'Verdaas heeft de hoogste politieke prijs betaald en nu vraagt Pechtold aan mij als voorzitter van een team nog eens een oordeel te vellen. Dat is in strijd met mijn normen en waarden. Ik doe dat dus niet.'

Pechtold vindt dat de premier verder had moeten doorvragen in het sollicitatiegesprek met Verdaas. Rutte schut zijn hoofd en zegt: 'Kom op.'

Rutte: 'Dat Verdaas nu zelf de ultieme consequentie aanvaard, bewijst dat het systeem werkt.'

Van Ojik vraagt nogmaals welke lessen de premier trekt. Rutte herhaalt dat hij van mening is dat 'het systeem functioneert'. 'Het alternatief waar u voorstander van is, haalt de verantwoordelijkheid weg bij de kandidaat. Daar ben ik geen voorstander van.'

'Je vraagt door als formateur. We hebben het systeem met de naslag van de AIVD. Maar de andere bron van informatie is de kandidaat zelf. Dat kan ook niet anders.'

Daarmee rondt de premier af. Er is behoefte aan een tweede termijn.

 
Het is in strijd met alles waar ik voor sta om een trap na te geven wanneer Verdaas zelf de hoogste politieke conclusie heeft getrokken. (...) Kom op
Premier Rutte

6 december 2012, 18:01

Premier Rutte wordt door diverse fractieleiders aangevallen op het feit dat hij had kunnen weten dat er meer aan de hand was met Co Verdaas dan alleen de zaak met de dienstauto. Rutte stelt dat het gebruik van de dienstauto op dat moment het enige relevante was dat tijdens het gesprek tussen Rutte en Verdaas besproken moest worden. Pas later werd bekend dat er iets mis was met het declaratiegedrag voor het woon-werk-verkeer en de feitelijke woonplaats van Verdaas, aldus Rutte.

6 december 2012, 17:59

Premier Rutte

D66-leider Pechtold komt nog eens terug op de 'twee nieuwe feiten'. Het tweede punt noemt hij 'markant'. 'Moest de vraag niet gesteld worden: waar woon je nou, Nijmegen of Zwolle?'

Volgens Rutte is dat niet een vraag die je als formateur moet stellen. 'Op basis van de rittenstatus met de dienstauto kon de formateur deze discussie niet trekken. Los van de vraag of dat op dat moment relevant was in de formatie.'

Rutte: 'Het is niet mijn taak als formateur om te controleren of iemand voldoet aan het ingezetenecriterium. Dat is echt een zaak van Provinciale Staten.'

'Ik zou het niet meer oneens kunnen zijn met de heer Pechtold dan op dit moment.' Volgens Rutte waren twijfels in de provincie Gelderland over de woonplaats van Verdaas niet relevant in de sollicitatieprocedure voor kandidaats-bewindslieden tijdens de formatie.

6 december 2012, 17:54

Premier Rutte

Henk Krol van 50Plus zegt dat 'feiten die nu nieuw genoemd worden' in november 2011 al bekend waren. 'Had u daar geen informatie over moeten inwinnen.'

Rutte: 'Dit zou toch volstrekte willekeur in de procedure brengen. Moet ik dan gaan googelen of een privédetective inhuren? Het is de individuele verantwoordelijkheid van de kandidaat.'

Emile Roemer van de SP wil weten of die feiten 'die al waren afgekaart' niet ook al reden genoeg waren om te twijfelen over de kandidaat Verdaas.

Rutte meent dat, omdat de zaak politiek was afgekaart in de provincie Gelderland, hij geen reden zag tegen de benoeming van Verdaas als bewindspersoon.

Rutte: 'Ik zou het van de bizarre hebben gevonden om op nationaal niveau een eigenstandig oordeel te vellen over een kwestie die is afgekaart in de staten van Gelderland.'

Roemer: 'Als dit al niet eens meer reden is om je achter de oren te krabben om iemand op zo'n verantwoordelijke positie te benoemen. Dit is precies wat zo schadelijk is voor de politiek.'

Premier Mark Rutte arriveert voor het spoeddebat in de Tweede Kamer over het aftreden van staatssecretaris Co Verdaas. Beeld anp

6 december 2012, 17:49

Premier Rutte

Rutte: 'De discussie die Verdaas en ik hebben gevoerd ging over de kwestie van de dienstauto. Er is daarna een nieuw feit ontstaan, namelijk twijfel bij de heer Verdaas zelf over de rechtmatigheid van de privé-gedeclareerde autoritten.'

Rutte betreurt het besluit van Verdaas. 'Wij verliezen hier echt een hele goede staatssecretaris aan.'

De premier zegt dat hij het dossier over Verdaas dat besproken is in het sollicitatiegesprek heeft gekregen van PvdA-leider Samsom. Hij zegt geen dossier te hebben gekregen van de provincie Gelderland, iets wat Pechtold zegt gehoord te hebben.

6 december 2012, 17:42

Premier Rutte

Strikt genomen klopt het volgens Rutte wat Verdaas na het sollicitatiegesprek zei. 'Dat gesprek ging feitelijk niet over declaraties, maar over woon-werkverkeer met de dienstauto.'

Rutte zegt fel: 'Ik neem voor mijn kap wat ik voor mijn kap kan nemen.'
'U mag mij dat aanwrijven, allemaal tot je dienst, maar ik neem voor mijn kap...'

Volgens de premier was het hem niet bekend dat er later vragen konden ontstaan over declaraties van woon-werkverkeer met de eigen auto.

In het gesprek tussen formateur Rutte en kandidaat-bewindspersoon werd het dossier over het woon-werkverkeer met de dienstauto besproken. Volgens Rutte kwamen de declaraties van ritten met Verdaas' persoonlijke auto niet ter sprake.

Pechtold (D66): 'Waarom heeft Rutte toen niet zelf juridisch advies ingewonnen?'

Rutte: 'Wij hebben over al die zaken gesproken die toen aan de orde waren. Die kwestie van het woon-werkverkeer met de dienstauto is afgekaart in het debat in de provincie. De heer Pechtold vraagt mij over bovennatuurlijke gaven te beschikken. De declaraties van ritten met de eigen auto waren nog niet bekend.'

6 december 2012, 17:38

Premier Rutte

Daarmee is de eerste termijn afgerond en is het woord aan de premier voor de beantwoording van de vragen.

Premier Rutte: 'Wij hebben gesproken, Verdaas en ik, over zijn declaraties in Gelderland. Vervolgens zijn er nieuwe feiten naar voren gekomen over declaraties met zijn eigen auto en over zijn feitelijke woonplaats. Ik kan geen vragen stellen over zaken waarvan ik niet weet dat ze spelen.'

Rutte is van mening dat het bestaande systeem het goede systeem is. 'Waarin het de verantwoordelijkheid van de kandidaat zelf is om relevante informatie te delen.'

'Ik heb de vragen gesteld die ik moest stellen, ik heb doorgevraagd waar dat moest. Maar ik kan geen vragen stellen over zaken waarvan ik niet weet dat ze spelen.'

Premier Mark Rutte tijdens het spoeddebat in de Tweede Kamer over het aftreden van staatssecretaris Co Verdaas. Beeld anp

6 december 2012, 17:35

PvdD

Tot slot is het woord aan Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren.

'Bewindspersonen dienen van onbesproken gedrag te zijn. Mijn fractie is het dan ook eens met de beslissing van de staatssecretaris om af te treden.'

'Welke waarde moet ik nu hechten aan de ferme taal die Rutte bezigt over de aanpak van fraude?'

Thieme wil ook weten of de premier Verdaas de laan zou hebben uitgestuurd als Verdaas niet zelf was opgestapt.

Verdaas kondigt zijn aftreden aan Beeld anp

6 december 2012, 17:33

SGP

Alsnog zullen Van der Staaij (SGP) en Thieme (Partij voor de Dieren) spreken. Zij stonden niet op de sprekerslijst, maar hebben zich alsnog gemeld.'

Kees van der Staaij (SGP): 'Moet de verklaring niet iets stelliger zijn. In feite is duidelijk geworden dat het om onrechtmatige declaraties gaat. Verdaas schrijft zelf dat hij Nijmegen heeft opgegeven, terwijl het Zwolle moest zijn.'

'Er wordt gesproken over nieuwe feiten. Maar alles op een rijtje kun je zeggen: het is nieuw licht op oude feiten. Tot slot de vraag aan de minister-president welke lessen hij trekt voor de toekomst.'

Kees van der Staaij. Beeld anp

6 december 2012, 17:30

50PLUS

Als laatste spreekt Henk Krol van 50Plus. Hij begint met de verzuchting: 'O, o, o.' En schudt daarbij zijn hoofd.

'Wij vrezen dat ook voor de benoeming van deze bewindsman te gehaast en ondoordacht is besloten tot zijn benoeming.'

Volgens Krol is er geen sprake van 'zogenaamde nieuwe feiten'.

'Wij willen weten wat de premier en zijn onderhandelingspartner wisten van de problemen van de kandidaat-bewindspersoon in Gelderland.'

Krol sluit af met: 'Na het gestuntel van dit kabinet zal het vertrouwen in de politiek verder zijn gedaald.'

6 december 2012, 17:27

GroenLinks

Als een-na-laatste spreker is het woord aan Bram van Ojik van GroenLinks: 'Een record is het niet, maar snel is het wel. De premier is overhaast te werk gegaan. (...) Nu is de formatie van Rutte 2.2 aan de orde.'

Van Ojik: 'Het blijft nog enigszins onduidelijk of het declaratiegedrag van Verdaas wel of niet aan de orde is geweest in het gesprek met de formateur.'

De GroenLinks-leider wil weten welke lessen de premier trekt uit deze kwestie. 'Is er niet toch een actievere rol mogelijk voor de formateur of moet de Tweede Kamer een grotere rol spelen?'

Van Ojik sluit af: 'Wat is er misgegaan en hoe kunnen we dit in de toekomst voorkomen?'

6 december 2012, 17:20

SP

Nu neemt Emile Roemer van de SP het woord. 'Als je tijdens de wedstrijd een speler opstelt die al geblesseerd was, dan heb je een blunder begaan.'

Roemer verspreekt zich en noemt Verdaas 'Verdwaas'. 'Tja, een mooie verspreking.'

Ook volgens Roemer speelde de discussie over de declaraties van Verdaas al veel langer. ´Er zou nu sprake zijn van nieuwe feiten. Het gedoe over zijn woonplaats, de declaraties en zijn ritten naar Zwolle, dat was allemaal bekend.'

Roemer: 'Is de premier het met mij eens dat een overtreding een overtreding is en dat daar verantwoording over moet worden afgelegd? En zeker door een politicus.'

'Vindt de minister-president het gepast dat hier sprake is van een eervol ontslag en dat de ontslagen bewindspersoon recht heeft op drie jaar wachtgeld? Graag een uitleg die Nederland snapt.'

Emile Roemer. Beeld anp

6 december 2012, 17:16

ChristenUnie

Na Zijlstra spreekt Arie Slob van de ChristenUnie. 'Ik sta hier bijna altijd met heel veel plezier, maar deze keer niet. Ik vind dit een buitengewoon vervelende situatie. Na één maand en één dag is het alweer over en uit.'

Slob wil niet in herhaling vallen en sluit af met te zeggen het besluit van Verdaas te respecteren.

6 december 2012, 17:15

Zijlstra

D66-leider Pechtold wil weten waarom de VVD niet eerder heeft ingegrepen.

Zijlstra: 'Het is de individuele verantwoordelijkheid van een kandidaats-bewindspersoon om relevante informatie te melden. We moeten dat proces naar onze mening niet omdraaien.'

Pechtold: 'Dat kan u niet blijven volhouden. Er ligt een belangrijke verantwoordelijkheid bij de kandidaat. Maar als er al wat bekend is, dan ga je toch doorzoeken en doorvragen?'

Halbe Zijlstra. Beeld anp

6 december 2012, 17:07

VVD

Zijlstra: 'Het verdient geen fraaie prijs. Maar ik ben blij dat de procedure uiteindelijk heeft gewerkt. Als je de individuele verantwoordelijkheid niet voldoende hebt ingevuld, dan trek je als benoemd bewindspersoon ook zelf de conclusies.'

PVV-leider Wilders vraagt aan Zijlstra: 'Hoe noem je iemand die bewust zijn handtekening zet onder een valse declaratie?'

Zijlstra: 'Ik wil best zeggen dat als je bewust de wet overtreedt, je een wetsovertreder bent. De staatssecretaris heeft bewust de meest vergaande politieke conclusie getrokken. Een juridische conclusie wil ik niet trekken.'

6 december 2012, 17:02

VVD

'Dit aftreden is vervelend voor de heer Verdaas en voor het kabinet. We hebben moeten constateren dat Verdaas tijdens het sollicitatiegesprek verzuimd heeft belangrijke informatie te geven.'

Zijlstra roept de PvdA op om snel met een goede opvolger te komen.

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren vraagt naar de verantwoordelijkheid van de premier om door te vragen tijdens een sollicitatiegesprek.

Volgens Zijlstra is de vraag gesteld in het gesprek tussen de formateur en Verdaas, maar is de kern van de procedure dat de kandidaat zelf de relevante informatie in het gesprek moet delen.

'De essentie van de procedure is de individuele verantwoordelijkheid van de kandidaats-bewindspersoon om alle relevante informatie te delen.'

'Het is de verantwoordelijkheid van de formateur om die vragen te stellen. Vragen zijn gesteld, maar bepaalde relevante informatie is niet gedeeld.'

6 december 2012, 17:00

Samsom

Bram van Ojik, fractieleider van GroenLinks, wil weten wat de PvdA-leider Samsom er zelf van vindt.

Samsoms oordeel is dat Verdaas na zijn handelen niet verder kan functioneren als staatssecretaris. 'Het feit dat je van besproken gedrag bent, en niet van onbesproken gedrag, vinden wij bij de PvdA dusdanig belangrijk dat je daar consequenties aan verbindt. Dat heeft Verdaas gedaan.'

Daarmee concludeert Samsom en is het woord aan Halbe Zijlstra van de VVD.

6 december 2012, 16:56

Samsom

PVV-leider Wilders vindt de zaak 'de wereld op z'n kop'. 'We hebben het hier over een PvdA-staatssecretaris die sjoemelt, die oplicht, die valsheid in geschriften pleegt. Wees een vent en zeg dat u dat fraude vindt.'

Volgens Samsom heeft Verdaas zelf al de zwaarst mogelijke consequentie aan zijn acties verbonden. 'Ik weet niet wat u nog meer wilt?'

Volgens Wilders had Verdaas nooit staatssecretaris mogen worden.
De PVV-leider zegt dat iedere andere Nederlander 'aan de hoogste boom zou worden opgehangen'. 'Als u dat oordeel niet velt, bent u een grote lafaard.'

Samsom herhaalt dat het opstappen van Verdaas 'de zwaarst mogelijke consequentie' is.

6 december 2012, 16:54

Samsom

Ook Buma wil van Samsom weten of hij niet een grote inschattingsfout heeft gemaakt. Samsom: 'We hebben de risico's ingeschat, maar helaas heeft het geleid tot deze ontwikkelingen.'

Buma: 'Moet er nader onderzoek gedaan waarbij het Openbaar Ministerie betrokken moet worden?' Samsom: 'Wij vellen hier politieke oordelen. Het oordeel over valsheid in geschrifte wordt niet hier geveld, maar in andere zalen.'

6 december 2012, 16:51

PvdA

D66-leider Pechtold wil weten van Samsom hoe het precies zit met die nieuwe feiten. Waren die niet al bekend?

Samsom: 'Volgens de provincie Gelderland woonde de heer Verdaas feitelijk in Nijmegen, nu blijkt dat anders te liggen.' Eerder was volgens Samsom nog sprake van een aanteiging, nu is er echter sprake van een nieuw feit.

Toch wil Pechtold weten: 'Had u dit dossier tijdens de formatie niet al moeten beoordelen op kwetsbaarheden?'

Samsom: 'Ik betreur dat het zo gelopen is. Voor Verdaas zelf, voor het kabinet, voor de PvdA en voor de politiek als geheel.'

Volgens Samsom is het dossier bestudeerd, maar heeft Verdaas nagelaten te melden dat hij ritten declareerde die hij niet gemaakt heeft. 'Dat zijn nieuwe feiten.'

6 december 2012, 16:47

PvdA

Dan is het woord aan PvdA-leider Diederik Samsom. 'Het besluit van Verdaas om af te treden, respecteer ik. Het is ook een treurig besluit. Na diens beëdiging als staatssecretaris zijn twee feiten aan het licht gekomen: over zijn feitelijke woonplaats tijdens zijn werk als statenlid, en over declaraties van woon-werkverkeer.'

'Zijn aftreden laat onverlet dat ik grote waardering had en heb over de kwaliteiten van Verdaas. Ik hoop dat hij snel een nieuwe start kan maken.'

Volgens Samsom koos Verdaas ervoor op te stappen om het kabinet niet verder in verlegenheid te brengen met mogelijke discussies die over de declaratiezaak zouden kunnen blijven bestaan.

6 december 2012, 16:43

CDA-leider Buma wil weten wat de rol was van het stuk in de Volkskrant over de declaratiezaak van Verdaas.

6 december 2012, 16:42

CDA

Vervolgens is het woord aan CDA-leider Sybrand van Haersma Buma. 'Het aftreden is voor Verdaas een persoonlijk drama, maar de vraag is wel hoe dit zo heeft kunnen exploderen. De vragen rond het declaratiegedrag van Verdaas waren niet nieuw. Wat is er gedaan om alles boven tafel te krijgen?'

Buma wil weten: 'Heeft de premier zelf ook navraag gedaan? Er liep nog een hoger beroep in Gelderland over het openbaar maken van de stukken rond die declaraties. Desondanks is men ervan uitgegaan dat het allemaal duidelijk was.'

'De vraag is ook waarom er gewacht moest worden op de Volkskrant voordat dit onderzoek werd gedaan.'

Ook Buma refereert aan het feit dat Verdaas na het gesprek met de formateur zei dat de declaraties niet ter sprake waren gekomen. Buma wijst ook in de richting van de PvdA. 'Die partij heeft iemand gevraagd terwijl er nog discussie rond die persoon bestond.'

Buma concludeert: 'Het vertrouwen in de politiek verdwijnt sneller dan iemand had kunnen bedenken.'

6 december 2012, 16:38

D66

Als tweede spreker is de beurt aan Alexander Pechtold van D66. Hij vraagt zich af of de hele zaak niet te voorkomen was.

Pechtold citeert de premier: 'Tijdens de formatie wordt in de gesprekken van de formateur met de kandidaatsbewindspersonen nagegaan of er enige kwestie is in het verleden die een belemmering kan zijn voor het aanvaarden van de functie.' Pechtold: 'Was er tijdens het sprintje naar het bordes geen tijd voor een zorgvuldig proces?'

De D66-leider wil van de premier weten waar diens verantwoordelijkheid ligt in deze kwestie. 'Zijn er daadwerkelijk nieuwe feiten of gaat het om een nieuwe interpretatie van reeds bekende feiten?'

Hij wil ook een garantie van de premier dat er niet meer dergelijke gevallen volgen.

'Het kabinet kwam stroef en struikelend op gang. Uw belangrijke taak is het vertrouwen van mensen in de politiek te herstellen, maar u maakt het mensen niet gemakkelijk.'

6 december 2012, 16:33

PVV

Wilders spreekt als eerste lijsttrekker. 'Wat een puinhoop! Er is gewoon gesjoemeld. Ik kan het niet anders formuleren. De staatssecretaris verklaart zelf: 'ook in de gevallen dat ik vanuit Zwolle reisde, heb ik aangegeven dat het een reis Nijmegen-Arnhem betrof.' Dat is volgens mij fraude. Is dit geen strafbaar feit?'

Wilders: 'Op 2 november verklaart Verdaas voor de NOS-televisie dat er niet met de formateur gesproken is over de declaraties.' Wat vindt Rutte daarvan?

Volgens Wilders zou het goed zijn als het hele kabinet zo snel mogelijk vertrekt.

Wilders: 'Is dit niet gewoon een fraudeur die valsheid in geschriften pleegt?

Wilders rondt af met de vraag: 'Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat de staatssecretaris 'met de meest eervolle verwijzing' is ontslagen?'

6 december 2012, 16:26

Premier Rutte

Premier Rutte begint met zijn verklaring.

'Dit is een weinig vreugdevolle dag. Verdaas heeft zich genoodzaakt gezien zijn ontslag in te dienen bij de Koningin. Twee nieuwe relevante feiten zijn naar boven gekomen. Er is twijfel over de declaraties van zijn woon-werkverkeer en over zijn woonplaats.'

'Het laat onverlet dat het zijn beslissing is geweest. Een beslissing die ik respecteer.'

Volgens Rutte is de kern van het systeem van aanname van nieuwe bewindslieden dat de kandidaat zelf alle feiten op tafel legt.

'Er wordt naslag gedaan, er wordt geen onderzoek verricht. Vervolgens voert de formateur een gesprek met de kandidaat-bewindspersoon. Die moet alle zaken melden.'

'Ik heb bij Verdaas ook gevraagd naar de zaak die speelde toen hij gedeputeerde was. Zijn conclusie was dat de zaak destijds was afgerond.'

6 december 2012, 16:24

Alle fractieleiders verzamelen zich bij voorzitter Van Miltenburg voor een kort procedureel overleg voor aanvang van het debat.

Het woord is aan premier Rutte. Hij begint met een verklaring van de kant van het kabinet over het aftreden van staatssecretaris Verdaas.

6 december 2012, 16:22

Premier Rutte voert het woord namens het kabinet. Hij zit al klaar in het regeringsvak.

6 december 2012, 16:18

De vergadering over de begroting van VWS is nu klaar. Er wordt nu voor enkele ogenblikken geschorst voor de wisseling van de wacht.

6 december 2012, 16:15

Lees hier nog eens de verklaring die Verdaas eerder vandaag gaf op het ministerie van Economische Zaken.

PvdA-staatssecretaris Co Verdaas van Economische Zaken kondigt in zijn ministerie zijn vertrek aan. Beeld anp

6 december 2012, 16:12

Inmiddels is de beloofde brief van premier Rutte over het aftreden van Verdaas al een tijdje binnen. Rutte schrijft aan de Kamer dat 'er nieuwe feiten aan het licht zijn gekomen', die Verdaas aanleiding gaven om op te stappen.

6 december 2012, 16:11

De sprekers krijgen straks ieder vier minuten de tijd. De volgorde van sprekers is: Wilders, Pechtold, Buma, Samsom, Zijlstra, Slob, Roemer, Ojik en Krol. De SGP en de Partij van de Dieren doen niet mee.

PVV-fractieleider Geert Wilders vraagt in de Tweede Kamer om een spoeddebat naar aanleiding van het aftreden van Co Verdaas. Beeld anp

6 december 2012, 16:10

Het debat zou om kwart voor vijf beginnen, maar de start is nog even uitgesteld omdat het debat over de begroting van Volksgezondheid uitloopt.

Anderhalve week geleden verscheen een stuk in de Volkskrant over het declaratiegedrag van Verdaas. Naar aanleiding van die publicatie won Verdaas nieuw juridisch advies in. Vandaag verklaarde hij: 'Ik ben tot de conclusie gekomen dat er discussie mogelijk is over mijn feitelijke woonplaats en daarnaast over de rechtmatigheid van de door mij ingediende declaraties reiskosten woon-werkverkeer.'

De staatssecretaris gaf toe ten onrechte ritten gedeclareerd te hebben. 'Met de intentie de provincie niet te benadelen heb ik daarin, ook in de gevallen dat ik vanuit Zwolle reisde, aangegeven dat het een reis Nijmegen-Arnhem betrof.' Niet alleen over de declaraties, ook over de woonplaats van Verdaas bestond onduidelijkheid. Tijdens zijn werk als gedeputeerde had hij woningen in Zwolle en in Nijmegen. De regels schrijven echter voor dat een statenlid in de provincie woont waarin hij als volksvertegenwoordiger werkzaam is. Het is onduidelijk of Verdaas ook feitelijk in Nijmegen woonde.

De oppositie in de Tweede Kamer wil precies weten van premier Rutte en PvdA-leider Samsom hoe Verdaas toch aangenomen kon worden als staatssecretaris. Ook wil de Kamer duidelijkheid over de precieze redenen van het vertrek. De vraag is waarom Verdaas nu opstapt terwijl de belangrijkste feiten rond de declaratiezaak al voor de vorming van het kabinet bekend waren.

Volg het debat live op Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden