Column

Debat met het ongezonde verstand is niet te winnen

Thierry Baudet beproefde zijn geluk aanvankelijk bij D66, de universiteit en NRC Handelsblad. Martin Bosma probeerde het eerst bij Trouw en de Wereldomroep, Joost Niemöller in de literaire grachtengordel, Pritt van GeenStijl bij 'de linkse media', en ook Filip Dewinter en Pim Fortuyn zijn ooit gezien met baard en ribfluweel.

Thierry Baudet. Beeld anp

Allemaal hebben ze geprobeerd een positie te verwerven aan de kant van het gezonde verstand, allemaal moesten ze constateren dat het niet ging lukken, allemaal kozen ze vervolgens voor de kant van het ongezonde verstand. Nu met meer succes.

Als je de erkenning wordt onthouden waarop je recht denkt te hebben, zeker als dat gebeurt door mensen die je bewondert, kun je wrokkig worden, en naar - dat kun je aan onze voorbeelden wel zien. Voor je het weet moet wat jou betreft die hele bewonderde wereld zo snel mogelijk kapot en dood.

Een moslimextremist kan ook zo redeneren - als je niet met me wilt trouwen, gooi ik zuur in je gezicht.

De keuze voor de kant van het ongezond verstand biedt veel voordelen. Er is geen concurrentie, dus je hoeft geen talent mee te brengen. Het publiek is dom en ongeïnformeerd - je wordt al snel geadoreerd. Hoe dommer je opmerkingen, hoe meer kritiek je krijgt en des te sneller de status van martelaar wordt bereikt.

Bij de media staan ze altijd te springen om 'het andere geluid'. Ze willen graag debat, twee mensen die tegenover elkaar het tegenovergestelde beweren. Onderwerpen zijn er genoeg, de stoel voor het gezonde verstand is ook gemakkelijk gevuld, maar aan de andere kant is de spoeling dun, erg dun. Uiteindelijk is men allang blij als er iemand is gevonden die een stropdas kan omhouden en niet de hele tijd in zijn broek poept.

Van Martin Bosma is de stelling dat Zuid-Afrika door zwarten is gekoloniseerd op de oorspronkelijke, witte bevolking. Volgens Baudet leidt niet het nationalisme tot oorlog maar juist het streven naar samenwerking en eenwording van landen, omdat nationalisten in tijden van samenwerking nu eenmaal beginnen te schieten.

Dat is de logica van het ongezonde verstand. Zo kun je een Jood jouw antisemitisme verwijten. Als jij geen neger was, hoefde ik geen racist te zijn.

Het heeft geen zin meer om met het ongezonde verstand in debat te gaan, het gezonde verstand zit altijd in de verdediging. Verdedigers winnen geen debatten, dat kon je aan het referendum zien, en vermoedelijk aan de referenda die zullen volgen.

Een gemiddelde opmerking van Baudet bevat zoveel onjuistheden en denkfouten dat je aan het zweten en stotteren raakt als je probeert die te ontzenuwen. Intussen heeft het snoetje allang weer nieuwe waanzin tegen je rode hoofd gegooid.

Het debat met het ongezonde verstand is niet te winnen met feiten en geldige argumenten, dus misschien moet je het dan ook niet meer proberen. Soms denk ik dat je het ongezond verstand beter op zijn bedrog aan kan spreken, de oplichterij. Als Bosma en Baudet niet in opinies hadden gedaan, maar in verzekeringen, zaten ze al even in de gevangenis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.