Debat in CDU/CSU over verkiezingen

Binnen de CDU en haar zusterpartij CSU is een debat ontbrand over de mogelijke oorzaken van het slechte verkiezingsresultaat...

Dat het christen-democratisch zelfonderzoek niet na de Bondsdagverkiezingen van 18 september al begon, wordt toegeschreven aan de aanspraak op de macht die (waarnemend) bondskanselier Gerhard Schröder nog maakte. Diens uitspraak dat Merkel nooit een regering zou vormen, had een disciplinerende invloed op CDU/CSU.

Nu Schröder zijn vertrek heeft aangekondigd, en de SPD zich met het kanselierschap van Merkel heeft verzoend, buigen steeds meer christen-democraten zich over de schuldvraag. Volgens de officieuze aanvoerder van de ‘sociale vleugel’ van de CDU, Karl-Josef Laumann, heeft het de christen-democraten tijdens de verkiezingscampagne vooral aan ‘warmte’ ontbroken. Het partijprogramma zou de kiezers wel de lasten maar niet de lusten van een hervormingsbeleid in het vooruitzicht hebben gesteld.

Laumann kreeg dit weekeinde bijval van CSU-leider Edmund Stoiber, beoogd minister van Economische Zaken en Techniek in de regering van Merkel. Tijdens een rede voor de Junge Union, de jongeren-organisatie van CDU/CSU, had hij kritiek op het eigen verkiezingsprogramma. Met deze verhulde aanval op lijsttrekker Merkel oogstte hij overigens geen applaus. Volgens Philipp Missfelder, voorzitter van de Junge Union, zijn CDU/CSU niet te radicaal, maar juist te halfslachtig geweest.

Dat is ook de indruk van Friedrich Merz, oud-voorzitter van de CDU/CSU-fractie in de Bondsdag. De christen-democraten hadden zelfbewust een onwelkome boodschap moeten uitdragen. In plaats daarvan lieten zij zich in een vroeg stadium van de campagne in het defensief dringen door een luidruchtige SPD. ‘Zo’n fout mag een oppositiepartij nooit maken’, aldus Merz.

Voor Angela Merkel komt het debat uiterst ongelegen. De onderhandelingen over een grote coalitie zijn nog gaande, en volgens SPD-leider Franz Müntefering is de ‘warme fase’ nog niet aangebroken. Een richtingenstrijd binnen CDU/CSU zou de positie van Merkel kunnen ondermijnen.

Vooralsnog lijkt Edmund Stoiber er echter meer door te zijn beschadigd. Zijn uitval tijdens de campagne naar het ‘gefrustreerde’ electoraat in de oostelijke deelstaten heeft CDU/CSU vermoedelijk veel stemmen gekost.

Stoiber lijkt zich nooit bij de leidende rol van Merkel te hebben neergelegd. De beoogde minister in het kabinet van Merkel heeft de competenties van de bondskanselier ter discussie gesteld en is bovendien verwikkeld in een territoriumconflict met de beoogde ministers van Financiën (Steinbrück) en Onderwijs (Schavan). Als gast van de Junge Union viel hem dit weekeinde een buitengewoon koel onthaal ten deel. Ook elders in de Uniepartijen neemt de kritiek op Stoiber toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden