Debat eurotop - 'Rust ook nog een beetje uit'

De Tweede Kamer debatteerde vandaag met premier Mark Rutte over de Nederlandse inzet bij de komende Europese top over de meerjarenbegroting. Met welk mandaat reist Rutte morgen af naar Brussel? Volkskrant.nl volgde het debat van minuut tot minuut.

(VLNR) Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien, premier Mark Rutte en minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken tijdens het debat in de Tweede Kamer over de komende Europese top. Beeld ANP

Vandaag debatteerde de Kamer over de aanstaande eurotop, waar de meerjarenbegroting van de Europese Unie zal worden besproken. Veel fracties, met name de PVV, riepen de regering op streng te onderhandelen opdat de nettobetalingspositie van Nederland verbetert.

Ook werd de regering gevraagd om te ijveren voor een sobere begroting, het schrappen van Straatsburg als vergaderstad en het snijden in ambtenarensalarissen. Het kabinet onder leiding van premier Rutte gaf niet veel details over zijn onderhandelingsstrategie, maar beloofde te pleiten voor een andere begrotingssystematiek, modernisering van het landbouwbeleid en een daling van de begroting.

21 november 2012, 16:44

De vergadering is bijna ten einde. Premier Rutte zal in een reactie moties nog aan- of ontraden.

Morgen reizen Rutte, Timmermans en Dijsselbloem met een delegatieteam naar Brussel voor het begin van de onderhandelingen.

21 november 2012, 16:32

Tweede Termijn

Jesse Klaver van GroenLinks heeft twee moties. Een van zijn moties roept de regering op zich in te zetten voor het op peil houden van het fonds voor ontwikkelingssamenwerking.

CDA-Kamerlid Omtzigt stelt dat het CDA in zijn algemeenheid kan instemmen met de inzet van de Nederlandse regering.

21 november 2012, 16:19

Tweede termijn

Kamerlid Segers van de ChristenUnie roept de regering per motie op om geld voor innovatie en onderzoek binnen het EU-landbouwbudget ten goede te laten komen voor de innovatie en onderzoek van Nederlandse agrarische bedrijven.

21 november 2012, 16:13

Tweede termijn

Madlener herhaalt dat het kabinet 'een halfslachtige houding' aanneemt en 'slappe teksten' bezigt. 'Ik heb er geen vertrouwen in dat Nederland met een substantieel verbeterde betalingspositie terugkomt.' Hij dient een motie in die de regering vraagt om een veto te gebruiken om een korting van 2 miljard op de EU-contributie te bewerkstelligen. Pechtold komt naar voren en stelt dat dit allemaal 'pure symboliek' is. 'De PVV maakt alleen maar lawaai.'

Madlener's collega Van Dijck heeft ook een motie. Hij roept de regering op niet in te stemmen met een begroting die extra negatief uitpakt voor de Nederlandse belastingbetaler.

21 november 2012, 16:10

Tweede termijn

De SP dient bij monde van Kamerlid Van Bommel een motie in dat Nederland niet moet instemmen met de begroting als de netto-uitgave van Nederland niet omlaag gaat naar het niveau van landen met een vergelijkbaar welvaartsniveau.

21 november 2012, 16:04

Tweede termijn

De Kamerleden krijgen een tweede termijn om nog kort een aantal punten te maken. Als eerste aan de beurt is D66-leider Pechtold. Hij is blij dat het kabinet de Europese begrotingssystematiek wil aanpakken. Hij wenst het kabinet 'ongelooflijk veel succes dit lange weekend'. 'Rust ook nog een beetje uit', voegt hij toe.

21 november 2012, 15:56

Dijsselbloem

Dijsselbloem stelt dat de stukken over Griekenland, waaronder het trojka-rapport, nog steeds niet compleet zijn. Zodra de stukken er zijn gaan ze naar de Kamer, aldus de minister. Hij herhaalt dat er geen definitieve beslissing zal worden genomen zonder dat het advies van de Kamer is gevraagd.

21 november 2012, 15:50

Dijsselbloem

Het woord is nu aan minister Dijsselbloem. Hij spreekt over de Financiële Transactietaks, bedoeld door de Europese Commissie als Europese belasting. Nederland wil nu met een aantal andere landen (een kopgroep) de plannen aanscherpen. Een Nederlandse eis is dat de opbrengsten meteen naar de nationale regeringen vloeien.

21 november 2012, 15:41

Timmermans

Na herhaalde kritische opmerkingen van PVV-Kamerlid Van Dijck over de softe houding van Nederland zegt Timmermans: 'De hele opstelling van roepen dat het niet deugt en dan weglopen van 'het wordt toch nooit wat', daar schiet Nederland geen bal mee op.'

21 november 2012, 15:33

Timmermans

Timmermans zegt in antwoord op D66-leider Pechtold dat Nederland zal ijveren voor een andere, 'eerlijke en transparante' begrotingssystematiek, bijvoorbeeld met een instrument gebaseerd op het bruto nationaal inkomen. Nederland is geen voorstander van een Europese belasting.

21 november 2012, 15:32

Timmermans

Timmermans: 'Deze weken vechten de lidstaten voor keihard voor hun eigen belang, ook dit land. Het is nu even koppen tegen elkaar. Als Hollande een beroep doet op 'solidariteit' zegt hij eigenlijk: ik wil meer geld voor het landbouwbeleid.'

21 november 2012, 15:20

Timmermans

Minister Timmermans zal nu een paar vragen beantwoorden. Hij zegt dat Nederland weinig kan doen aan het feit dat de EU in zowel Brussel als Straatsburg vergadert. Frankrijk houdt tegen dat Straatsburg als vergaderstad wordt opgegeven en voor zo'n beslissing is unanimiteit nodig. PVV-Kamerlid Madlener interrumpeert. Hij snapt er niets van, zo zegt hij. Als Frankrijk zijn veto gebruikt, waarom doen wij dat dan ook niet? Timmermans zegt dat de regering nu een andere onderhandelingsstrategie kiest, maar dat het duidelijk is dat Nederland in de toekomst zal blijven strijden voor het opgeven van Straatsburg.

(VLNR) Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien, minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken en premier Mark Rutte tijdens het debat in de Tweede Kamer over de komende Europese top. Beeld anp

21 november 2012, 15:14

Premier Rutte

Madlener is niet tevreden met de inzet van het kabinet. 'Heeft u geleerd van de fouten die u hebt gemaakt? We willen niet nog een keer sorry horen.' Hij vindt dat Nederland zich keihard moet inzetten voor een lagere netto-betaling. Heeft de premier al gesproken met de Britse premier Cameron die met een veto heeft gedreigd?

Rutte antwoordt dat hij met vele Europese leiders heeft gesproken, inclusief David Cameron. De regering doet er alles aan om zijn doelen te bereiken, aldus Rutte. Ook stelt hij dat hij altijd dezelfde (stevige) onderhandelaar is en de belangen van Nederland goed zal verdedigen.

21 november 2012, 15:00

Premier Rutte

Rutte stelt dat de EU de administratieve uitgaven verder zal moeten versoberen. De regering zal zich daarvoor gaan inzetten.

De inzet van Nederland is dat het beschikbare geld beter verdeeld zal worden over de beleidsterreinen, aldus Rutte. Geld kan bijvoorbeeld beter naar arme lidstaten dan naar cohesiefondsen voor rijkere landen. Ook wil het kabinet een hervorming van het landbouwbeleid. Er moet minder geld naar subsidie en meer geld naar onderzoek en innovatie. Nederland heeft vooral baat bij het binnenhalen van innovatiegeld voor de landbouw, omdat we een zeer innovatieve landbouwsector hebben, aldus Rutte.

21 november 2012, 14:49

Premier Rutte

Madlener interrumpeert al vroeg. Volgens hem betaalt Nederland netto per hoofd van de bevolking het meest van alle Europese landen. Kan dat niet centraal staan in het betoog van Rutte? Nee, antwoordt de premier, het verlagen van de netto-bijdrage aan de EU doe je niet in één top, dat is een kwestie van jaren. 'Zelfs als we alles voor elkaar krijgen wat we voor elkaar willen krijgen, zien we ons betalingspositie niet verbeteren.'

Premier Mark Rutte en minister Frans Timmermans (R) van Buitenlandse Zaken tijdens het debat in de Tweede Kamer over de komende Europese top. Beeld anp

21 november 2012, 14:42

Premier Rutte

Premier Rutte begint nu aan de beantwoording van de vragen van de Kamerleden. Hij kondigt aan dat er begin december een brief komt over de Europese top in december over de verdere integratie van de Europese Unie en de plannen van EU-president Van Rompuy.

Rutte geeft aan dat hij in het debat soms terughoudend moet zijn om de onderhandelingspositie van Nederland niet te schaden. Pechtold oppert dat de Kamer ook in beslotenheid kan vergaderen als dat nodig is.

21 november 2012, 14:36

CDA

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt wil niet alleen focussen op een korting van 1 miljard, omdat het totaalbeeld belangrijker is. De lasten kunnen namelijk ook omhoog gaan, of er kan juist meer geld binnenkomen via Europese subsidies. Omtzigt vraagt het kabinet om een overzicht na de onderhandelingen.

Omtzigt wil ook aandacht voor de pensioenen. Er dreigt een extra belasting op de pensioenen via de Financiële Transactietaks. Kan het kabinet zich keihard inzetten om te zorgen dat dit niet gaat gebeuren, vraagt Omtzigt. De CDA'er wil ook dat er wat gedaan wordt aan de hoogte van de salarissen van EU-ambtenaren. Tot slot wil Omtzigt weten of er al meer duidelijk is over het trojka-rapport over Griekenland en de conclusies van de EU-ministers van Financiën hierover.

21 november 2012, 14:29

GroenLinks

GroenLinks-Kamerlid Jesse Klaver wil van het kabinet weten wat Europa ons eigenlijk oplevert, omdat er nu de hele tijd alleen maar over de kosten wordt gesproken.

GroenLinks wil modernisering van de begroting. Dat betekent minder landbouwsubsidies en een einde aan de EU-vergaderingszetel in Straatsburg.

Klaver stelt vraagtekens bij twee bezuinigingen; een forse korting van 11 procent op ontwikkelingssamenwerking en de mogelijke afschaffing van het Erasmusprogramma.

21 november 2012, 14:25

SGP

Het valt Elbert Dijkgraaf op dat alle fracties kritisch zijn op de EU-begrotingsvoorstellen. Hoe stevig gaat het kabinet onderhandelen, vraagt hij.

Ook Dijkgraaf maakt een uitstapje naar de buitenlandse politiek. Hij memoreert dat de Turkse premier Erdogan Israel een 'terreurstaat' heeft genoemd. Neemt de Nederlandse regering hier afstand van?

21 november 2012, 14:17

Servaes is klaar met zijn maidenspeech. Hij krijgt applaus en de vergadering wordt voor een aantal minuten geschorst zodat de andere Kamerleden hem kunnen feliciteren.

21 november 2012, 14:15

PvdA

De PvdA hoopt op een snelle budgetdeal. We kunnen ons geen uitstel veroorloven, aldus Servaes. Maar niet tot elke prijs. De begroting moet 'sober, modern en rechtvaardig' zijn. Ook de PvdA wil dat Nederland de korting van 1 miljard behoudt. Servaes stelt dat de EU-begroting met 100 miljard moet dalen.

Servaes vraagt tot slot aan Rutte of hij ook aandacht gaat vragen voor de ontwikkelingen in het Midden-Oosten.

21 november 2012, 14:09

Voor PvdA-Kamerlid Michiel Servaes is dit het moment van zijn maidenspeech; zijn eerste spreekbeurt in de plenaire zaal van de Tweede Kamer. Volgens goed gebruik mag een Kamerlid tijdens zijn maidenspeech niet geïnterrumpeerd worden. Voor de gelegenheid is ook familie van Servaes aanwezig op de publieke tribune.

21 november 2012, 14:07

Madlener beklaagt zich bij Verheijen omdat Turkije als niet-EU-lid geld ontvangt van de EU. Dat is toch niet acceptabel? Verheijen stelt dat de VVD door samenwerking ook geld wil verdienen aan Turkije. 'En dat u nou daarvoor wegloopt', bijt hij Madlener toe. Kamervoorzitter Van Miltenburg raakt geïrriteerd omdat Verheijen regelmatig niet via de voorzitter spreekt, iets dat in de Kamer gebruikelijk is. 'Dat jij-bakken in het debat, daar heb ik echt een hekel aan', aldus Van Miltenburg.

21 november 2012, 14:00

Tony van Dijck (PVV) meldt zich bij de interruptiemicrofoon. Hij vraagt aan Verheijen waarom de VVD gedraaid is op het terrein de van de financiële transactietaks (FTT) en een derde steunpakket voor Griekenland. Verheijen antwoordt dat de steun voor de FTT een compromis is en dat de VVD niet voor een derde steunprogramma voor Griekenland is.

21 november 2012, 13:50

Van Bommel vraagt aan Verheijen of Nederland haar veto moet gebruiken. De VVD'er zegt dat het belangrijk is dat er een meerjarenbegroting komt, anders valt Europa terug op een jaarbegroting, zonder korting van 1 miljard. 'En dat is echt gokken met Nederlands belastinggeld.'

21 november 2012, 13:45

Madlener (PVV) valt Verheijen aan op het feit dat Nederland de grootste netto-betaler zal blijven. Volgens Madlener moet de VVD ijveren voor een korting van 2 miljard op de EU-contributie van Nederland. Verheijen antwoordt dat een korting van één miljard veel realistischer is.

21 november 2012, 13:44

VVD

Volgens VVD-Kamerlid Mark Verheijen laat de EU-begroting zien waar we heen willen met Europa. Wij moeten vooral bedenken hoe de concurrentiekracht van Europa kan verbeteren, aldus Verheijen. De VVD wil een lagere begroting, een korting van minimaal één miljard en minder herverdeling van gelden binnen Europa.

21 november 2012, 13:35

ChristenUnie

Kamerlid Gert-Jan Segers van de ChristenUnie wil weten of het kabinet bereid is om haar veto te gebruiken als de begroting omhoog gaat, aangezien Nederland hier tegen is.

21 november 2012, 13:32

PVV

Een tweede spreker namens de PVV: Tony van Dijck. Hij wil weten wat er gisteren in Brussel door de ministers van Financiën besproken is over Griekenland. Heeft het IMF gevraagd om een deel van de schulden van de Grieken kwijt te schelden?

21 november 2012, 13:25

PVV

Barry Madlener van de PVV fulmineert tegen de verspilling van de EU. Volgens hem is het hoog tijd dat Nederland niet langer de grootste nettobetaler is binnen de Europese Unie. Volgens Madlener moet Rutte een extra korting van 1 miljard eisen, bovenop de bestaande korting van hetzelfde bedrag. Dat geld moet geïnvesteerd worden in de verbetering van de koopkracht van de ouderen, aldus de PVV.

Madlener meent dat Rutte in Brussel keihard moet gaan onderhandelen. 'Het is een onderhandeling tussen de donateurs en profiteurs.'

21 november 2012, 13:22

SP

SP-Kamerlid Harry van Bommel is kritisch. Hij meent dat er flink bezuinigd kan worden op de Europese begroting, bijvoorbeeld op de structuurfondsen of op de salarissen van Europese ambtenaren. 'De slag om de begroting is een principekwestie', aldus Van Bommel. De Europese instellingen moeten laten zien dat ze ook verantwoordelijkheid durven te nemen en niet altijd rupsje-nooit-genoeg is.

Hoe gaat het kabinet de onderhandelingen in, vraagt Van Bommel. Is de regering bereid te vechten voor de Nederlandse belangen en daarmee een akkoord op het spel te zetten? Dat is de hamvraag, meent hij.

21 november 2012, 13:13

D66

D66-leider Pechtold is de eerste spreker. Hij verwijt het kabinet 'twee gezichten' te hebben tegenover Europa. In Nederland pretendeert de regering streng te zijn en niet teveel te willen bewegen, binnen Europa stelt Nederland zich juist constructief op.

D66 wil afschaffing van de landbouwsubsidies, aldus Pechtold. Het geld moet veeleer naar innovatie en onderzoek. De systematiek van de Europese begroting moet op de schop, vindt Pechtold. Gaat het kabinet hier het iniatief in nemen?

21 november 2012, 13:11

De debaters hebben zojuist afgesproken met Kamervoorzitter Van Miltenburg dat er interrupties mogen plaatsvinden tijdens de verschillende spreekbeurten.

21 november 2012, 13:06

Het debat staat op het punt van beginnen. Naast premier Rutte zijn ook de ministers Timmermans (Buitenlandse Zaken) en Dijsselbloem (Financiën) aanwezig. Zij zullen morgen ook naar Brussel afreizen om de premier bij te staan in de onderhandelingen.

Tijdens de top van aanstaande donderdag en vrijdag in Brussel moeten de Europese regeringsleiders overeenstemming bereiken over de meerjarenbegroting tot 2020. Dat zal niet meevallen. Elke lidstaat streeft naar maximaal profijt van de Europese subsidies tegen minimale betaling. En daar komt ook de economische crisis nog bij. Lidstaten die thuis draconisch bezuinigen, piekeren niet over een hoger EU-budget. Tegelijkertijd is die Europese geldstroom onderhand voor steeds meer landen de enige investering van enige omvang.

Ondanks de economische zware tijden heeft zowel de Europese Commissie als het Europees Parlement een forse verhoging van het budget voorgesteld. De nettobetalers van de EU (waaronder Nederland, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Oostenrijk, Finland, Zweden, maar ook Italië) zien dit niet zitten. Nederland wil dat de EU-uitgaven zelfs verlaagd worden, met minsten 100 miljard. De netto-ontvangers van de EU zien niets in een beperking van het EU-budget. Het worden zware onderhandelingen. Met welk mandaat van de Kamer reist premier Rutte af naar Brussel?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.