Deal met separatisten over missie bij rampplek MH17

Door afspraken met de separatisten kan vanaf vandaag veilig onderzoek worden gedaan op de plaats van de vliegramp. Onder druk van de komst van een bewapende internationale missie geven de rebellen de onderzoekers de ruimte, onder begeleiding van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Dat bevestigen diplomatieke bronnen aan de Volkskrant.

Gewapende separatisten bij de rampplek waar vlucht MH17 neerstortte. Beeld epa

Veertig onbewapende Nederlandse marechaussees en ruim twintig forensische onderzoekers gaan aan de slag in Oost-Oekraïne. Volgens premier Rutte is de inschatting van de inlichtingendiensten dat er onbewapend kan worden gewerkt.

Enkele uren eerder in Kiev zei minister Timmermans (Buitenlandse Zaken): 'Ik heb de indruk dat het eindelijk ook tot de separatisten is doorgedrongen dat het een kwestie van medemenselijkheid is om te zorgen dat alle menselijke resten worden geborgen. Mijn voorzichtige indruk is dat er medewerking van de separatisten zal zijn.'

Voorzichtige indruk
Hij zegt zijn oordeel te baseren op gesprekken met vertegenwoordigers van de OVSE, de organisatie die actief is op de plaats van de ramp. Hij beklemtoonde dat het om een voorzichtige indruk gaat over een toestand die ontzettend broos is. Tijdens zijn ontmoeting met Timmermans en diens Australische collega Julie Bishop bevestigde de Oekraïense president Porosjenko dat zijn leger een staakt-het-vuren zal respecteren in een straal van 40 kilometer.

De OVSE bemiddelt al een week tussen Nederland en de separatisten. Het vertrouwen is gegroeid om tientallen Nederlanders onbewapend ter plekke te laten zijn. De Zwitser Alexander Hug functioneert als de centrale spil; het lukte hem ook de rebellen te bewegen de lijkzakken te laten vertrekken naar Charkov.

Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) en zijn Australische ambtgenoot Julie Bishop gisteren in Kiev. Beeld epa

Toch wordt gewerkt aan een 'tweede spoor', zoals Rutte het noemt. Hij verstuurde de Tweede Kamer donderdagavond een kennisgevingsbrief: 'Het kabinet onderzoekt de modaliteiten om het overbrengen van de stoffelijke overschotten en het onderzoek naar de toedracht van de ramp ter plekke te ondersteunen.'

Inzet krijgsmacht
Met modaliteiten doelt Rutte op inzet van de krijgsmacht. Hij onderstreepte dat hij er 'absoluut geen zekerheid' over heeft dat het lukt een 'stabielere omgeving' te creëren: 'Het vergt veel internationaal overleg, een volkenrechtelijk mandaat en het vraagt veel van onze partners.'

Timmermans en Bishop zeiden in Kiev dat er voorlopig geen VN-missie komt. 'Als het allemaal tegenzit, dan moeten we bekijken welke additionele middelen misschien nodig zouden kunnen zijn.'

Het voorzichtige taalgebruik van Timmermans stond haaks op de groeiende politieke steun voor zo'n missie. Vooral Australië dringt daarop aan. De Australische premier Abbott zei eerder dat hij klaar is om agenten in te zetten.

Wel wordt achter de schermen gewerkt aan een VN-resolutie waarin staat dat 'de plek van de ramp wordt beveiligd door een missie die bestaat uit politieagenten en militairen'. De resolutie kan worden aangenomen indien de onderzoekers gevaar lopen. In Nederland mogen militairen niet met verlof en is de Luchtmobiele Brigade in staat van paraatheid gebracht. De militaire vakbonden informeren vandaag hun leden over mogelijke uitzending.

Vandaag in de Volkskrant: Op een gevaarlijke missie zonder wapens

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.