Deal kan atoomprogram Iran vertragen

Teheran moet tijdens het overleg in Wenen laten blijken of het écht bereid is afstand te doen van zijn voorraad uranium, zodat het in het buitenland kan worden verrijkt.

Stieven Ramdharie

Ruim twee weken na het eerste internationale overleg in lange tijd over het omstreden Iraanse kernwapenprogramma, maakten onderhandelaars uit Teheran maandag opnieuw hun opwachting bij het internationale atoomagentschap IAEA. Ditmaal om te praten met vertegenwoordigers van de VS, Rusland, Frankrijk en het IAEA. Inzet: verrijking van de Iraanse voorraad laag verrijkt uranium in Rusland en Frankrijk.

Waarom moet het Iraanse uranium in het buitenland verrijkt worden en waar is het voor nodig?

Tijdens het ‘zespartijenoverleg’ begin oktober is ‘in principe’ overeengekomen dat het grootste deel van de 1.200 kilo uranium dat Iran de afgelopen jaren licht heeft verrijkt, naar het buitenland zou worden verscheept. Het uranium zou in Rusland verder worden verrijkt, waarna het in Frankrijk geschikt moet worden gemaakt voor gebruik in een kleine, civiele reactor bij Teheran.

Iran zegt zo’n 150 tot 300 kilo verrijkt uranium nodig te hebben als brandstof voor de onderzoeksreactor, die onder andere wordt gebruikt voor medische doeleinden, zoals de bestrijding van kanker. De reactor draait nu op uranium dat in 1993 is gekocht van Argentinië. In juni liet Iran het IAEA weten dat deze partij nucleaire brandstof eind 2010 op zou zijn.

Hoe belangrijk was eigenlijk de Iraanse toezegging om de uraniumverrijking te ‘verhuizen’ naar het buitenland?

Het Westen en de Veiligheidsraad eisen dat Iran, dat nu beschikt over zo’n 8.000 centrifuges, de verrijking van uranium stopzet. Vermoed wordt dat het civiele nucleaire programma door Teheran wordt misbruikt om een kernwapen te maken. De hoeveelheid licht verrijkt uranium waarover Iran nu beschikt, is namelijk voldoende, mits de Iraanse wetenschappers het verder kunnen verrijken tot zo’n 90 procent, voor het maken van één atoombom. Volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten zou Iran tussen 2010 en 2015 een kernwapen kunnen maken. Door de hoeveelheid uranium te verschepen naar het buitenland en civiel te gebruiken, zou het Iraanse ‘kernwapenprogramma’ voor enige tijd vertraagd kunnen worden.

Zal Iran ook écht afstand doen van het licht verrijkt uranium?

Tijdens het overleg deze dagen in Wenen moet blijken of het Teheran menens is. In de afgelopen weken kwamen er al geluiden uit Iran, onder andere van president Ahmadinejad en het hoofd van het Iraanse atoomprogramma, dat het uranium beter in het buitenland kan worden gekocht.

Gaat de productie in Iran van licht verrijkt uranium gewoon door als er een akkoord komt?

Als het aan Iran ligt wel. Volgens de nucleaire deskundige David Albright van de Amerikaanse denktank IISS, kan Teheran ‘in minder dan een jaar’ de huidige voorraad van 1200 kilo weer hebben vervangen. Iran riskeert internationale sancties als het tegen december niet ingaat op de eisen van de zes partijen, te weten de 5 leden van de Veiligheidsraad en Duitsland.

‘Nucleaire brandstof kopen in het buitenland, betekent niet dat Iran de eigen verrijking zal beëindigen’, zei woordvoerder Ali Shirzadian van de Iraanse atoomorganisatie dinsdag. ‘We zullen nooit afstand doen van ons recht uranium te verrijken.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden