De zwarte dozen zijn terecht, maar leveren ze ook bewijs?

'Hier zijn ze, de zwarte dozen'. Vannacht droegen de pro-Russische rebellen - onder toeziend oog van separatistenleider Aleksandr Borodai - de twee zwarte dozen van vlucht MH17 over aan een Maleisische delegatie.

Pers fotografeert de 'zwarte dozen' die de rebellen gisteren aan Maleisië overhandigden. Beeld epa

De dozen lijken in goede staat te zijn, liet kolonel Mohamed Sakri na de overdracht weten. 'De zwarte dozen zijn intact, ze zijn wel een klein beetje beschadigd.' Sinds de vliegramp was onduidelijk waar de zwarte dozen waren.

'De zwarte dozen van MH17 zijn veilig in Maleisische handen en zodra een internationaal onderzoek van start gaat, zullen ze worden overgedragen', heeft premier Najib Razak vandaag laten weten.

De afgelopen dagen heeft Maleisië met de separatisten achter gesloten deuren onderhandeld om de zwarte dozen terug te krijgen, aldus Razak.

Separatistenleider Aleksandr Borodai liet dit weekend weten dat de pro-Russische rebellen de twee zwarte dozen in het rampgebied hadden gevonden en vervolgens naar Donetsk gebracht. Over het feit dat de zwarte dozen in handen van de separatisten zijn gekomen, ontstond veel verontwaardiging. De rebellen wilden in eerste instantie de dozen alleen aan de regering in Moskou geven.

'Geknoei met zwarte dozen'
Volgens de Oekraïense vicepremier Volodimir Groysman hebben de rebellen met de zwarte dozen geknoeid. 'Er is informatie dat de recorders al deze dagen in handen zijn geweest van de rebellen', aldus Groysman. Op welke manier het geknoei zou zijn gebeurd en uit welk bewijs dat zou blijken, kon hij echter niet zeggen.

'De terroristen hinderen het onderzoek en hebben de zwarte dozen meegenomen, maar dat zal hen niet redden', zei de Oekraïense president Petro Porosjenko over de pro-Russische separatisten.

Elk vliegtuig heeft twee zwarte dozen. De ene slaat technische vluchtgegevens als snelheid en hoogte op, de andere neemt de gesprekken in de cockpit op. Ze zijn belangrijk voor het onderzoek naar de vliegramp. De zwarte dozen worden naar het Verenigd Koninkrijk gebracht voor analyse. Een Belgisch legervliegtuig zal de zwarte dozen overbrengen.

Technische problemen
Als het vliegtuig van Malaysia Airlines inderdaad uit de lucht is geschoten, zoals wordt vermoed, is dat niet af te lezen op de zwarte dozen. Maar onderzoekers kunnen met de gegevens wel andere oorzaken uitsluiten, zoals technische problemen.

Het is zeer de vraag of de zwarte doos bewijs kan leveren van wat er is gebeurd, schreef Wil Thijssen vorige week in de Volkskrant. Volgens de internationale luchttransportassociatie, IATA, levert een zwarte doos alleen informatie over gesprekken en systemen aan boord van een vliegtuig en niet over externe factoren.

Bovendien zien piloten een raket niet aankomen: de BUK-installatie schiet projectielen met een lengte van 5,5 meter af met een snelheid van 3.000 kilometer per uur; drie keer zo snel als het passagiersvliegtuig dat is geraakt.

'Minimaal 88 gegevens'
De zwarte doos die de vluchtgegevens registreert heet de flightdatarecorder. 'Normaal gesproken worden alle vluchtgegevens bijgehouden, gegevens van de hoogte, de snelheid, hoe de motoren werken. Afhankelijk van hoe modern de zwarte dozen zijn, staan er meer of minder gegevens op', vertelde Joris Melkert, docent luchtvaarttechniek aan de TU Delft, vanochtend aan Radio 1. 'Tegenwoordig is het verplicht minimaal 88 verschillende gegevens op te slaan.'

'Als de vlucht normaal verliep - zoals het er nu uitziet - dan zal je niks bijzonders zien op de zwarte dozen. Als er met een raket geschoten is, dan is er misschien nog wat van te merken als een hoogtesensor bijvoorbeeld nog werkte toen het toestel neerstortte', aldus Melkert. Het kan maanden tot jaren duren voordat het onderzoek kan worden afgerond.

Beeld epa
'Premier' Aleksandr Borodaj van de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden