Achtergrond Geweld in Canada

De zoveelste schietpartij: wat is er aan de hand in Toronto?

Toronto is zondag opnieuw opgeschrikt door een schietpartij. Er vielen twee doden, dertien mensen raakten gewond. Over het motief van de schutter is nog niets bekend, maar zeker is dat de grootste stad van Canada worstelt met een epidemie van wapengeweld. 

Politie houdt de wacht op het plaats delict van een schietpartij in Toronto, Canada op zondag 23 juli. Beeld AFP

Bij de schietpartij in de levendige wijk Greektown kwamen zondagavond een achttienjarige vrouw en een tienjarig meisje om. Schutter Faisal Hussain (29) overleed zelf na een vuurgevecht met de politie. In een verklaring heeft zijn familie laten weten dat hij al zijn hele leven ‘worstelde met psychose en depressie’.

Dit jaar waren er al 27 doden door kogels te betreuren, 10 meer dan rond dezelfde tijd vorig jaar. Het geweld van zondag brengt het totaal aantal schietpartijen dit jaar op 220.

‘Eén hypothese is dat er simpelweg meer wapens in omloop zijn, die makkelijker verkrijgbaar zijn voor kwetsbare jongeren’, zei Jooyoung Lee, socioloog aan de Universiteit van Toronto tegen CBC News. Lee ziet langdurige armoede en een gebrek aan economische kansen voor jonge minderheden als de onderliggende oorzaak van het geweld. ‘Op de straathoek nemen ze altijd nieuwe mensen aan’, verklaarde de socioloog de aantrekkingskracht van het criminele circuit.

Het probleem van wapengeweld in de grootste stad van het doorgaans zo vreedzame Canada gaat verder terug. In 2005 – ‘The Year of the Gun’ – viel een record aantal doden te betreuren: 52. In reactie introduceerde de politie toen de Toronto Anti-Violence Intervention Strategy (TAVIS). Doel van dit programma, gefinancierd door de provincie, was dat de politie vaker zou surveilleren in wijken met veel criminaliteit. Ook moest zij informatie inwinnen onder buurtbewoners.

Racisme

Het programma leek op de korte termijn effect te hebben: het aantal doden door wapengeweld daalde in 2006 van 52 naar 28. Maar bewoners beklaagden zich over racisme: de taskforce controleerde met name bewoners van kleur. Zij werden vaak zonder reden staande gehouden. Dat voedde volgens critici het wantrouwen tussen de politie en de gemeenschap.

Sommigen pleiten in het licht van de geweldtoename voor een terugkeer van TAVIS, dat in 2017 werd stopgezet. Onder hen is de nieuwbakken premier van de provincie Ontario, de conservatief Doug Ford (broer van de controversiële Rob Ford, wijlen oud-burgemeester van Toronto). Volgens oud-politieagent Mark Hayward is burgemeester John Tory zelfs direct verantwoordelijk voor het wapengeweld omdat hij de  beëindiging van TAVIS steunde. De taskforce zorgde ervoor dat bendes ‘op afstand gehouden werden en altijd over hun schouder moesten kijken’, aldus Hayward in een email die uitlekte naar televisiezender Global News.

Oplossing

Maar experts waarschuwen de stad om niet dezelfde fouten te maken als 12 jaar geleden. Extra veiligheidsmaatregelen alleen vormen geen oplossing voor de lange termijn. Enkel duurzame investeringen in jonge mensen en achterstandswijken kunnen een oplossing bieden, zo zei Daniele Zanotti van de NGO United Way, die sociale hulpverlening biedt, tegen de krant The Globe And Mail.

Die benadering lijkt, in tegenstelling tot 2005, nu wel onderdeel te zijn van het crisisbeleid. Burgemeester Tory kondigde eerder deze maand een 16-puntenplan aan om het wapengeweld tegen te gaan, dat vooral is gericht op het oplossen van de sociale problematiek in achtergestelde wijken. Zo worden bestaande sociale programma’s uitgebreid om te voorkomen dat jongeren de criminaliteit in worden getrokken. Daarvoor heeft de stad maar liefst 12 miljoen dollar aan financiering gevraagd bij de federale overheid.

In april vielen in Toronto nog tien doden toen een busje inreed op voetgangers. De dader bleek later geen terroristisch motief te hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.