Bellen met Politiek verslaggever Frank Hendrickx

‘De zogeheten middenklasse wordt deze Prinsjesdag in het zonnetje gezet’

Nadat de Miljoenennota vrijdag traditiegetrouw uitlekte, lijken er deze Prinsjesdag weinig verrassingen uit het koffertje te komen. Of toch wel? We bellen met politiek verslaggever Frank Hendrickx. 

Vroege Oranjefans wachten bij Paleis Noordeinde op de start Prinsjesdag. Beeld ANP

Goedemorgen, Frank. We wilden je vragen of je ons kunt vertellen wat ons te wachten staat op deze Prinsjesdag, maar de kabinetsplannen zijn natuurlijk al lang en breed uitgelekt. Of zit er toch nog een verrassing in de hoge hoed?

‘Nee, ik denk dat degenen die de krant goed gelezen hebben niet verrast zullen worden. Zeker niet na afgelopen vrijdag, toen de Miljoenennota traditiegetrouw in zijn geheel uitlekte.’

Kun je de niet-ingewijden toch even bijpraten over de hoofdlijnen in de Miljoenennota?

‘Allereerst: het wordt vandaag een heel andere Prinsjesdag dan vorig jaar. Toen ging het nog over het afschaffen van de dividendbelasting en het stimuleren van het vestigingsklimaat voor bedrijven. Nu wordt er een heel ander verhaal aangekondigd: de beloofde verlaging van de vennootschapsbelasting is uitgesteld en internationaal opererende bedrijven zullen hun winstbelasting niet meer kunnen aftrekken. 

‘Wie wel in het zonnetje zal worden gezet is de zogeheten middenklasse. Dat is het nieuwe toverwoord in Den Haag, zoals eerder ook De Gewone Nederlander en vogue was. De economie groeit, maar de middenklasse lijkt daar niet van te profiteren. Daarom krijgt die een lastenverlichting in het vooruitzicht gesteld. De arbeidskorting gaat omhoog. Behoor je tot de middenklasse dan moet je volgens de berekeningen 2 procent vooruitgaan op je salaris. Dat is voor heel veel mensen belangrijk, want deskundigen zien de volgende recessie alweer opdoemen.

‘Er wordt ook veel geld opzijgezet voor de zorg, het onderwijs en voor het stimuleren van de woningmarkt. Bij dat laatste is de middenklasse ook vaak de dupe. Die profiteert niet van de huurtoeslagen en nauwelijks van de hypotheekaftrek.’

Nog even over die term ‘middenklasse’: wie behoren daartoe?

‘Onze columnist Toine Heijmans heeft daar vandaag een leuke column over. Die komt er ook niet helemaal uit. Iedereen voelt zich een beetje middenklasser. Het is vooral een term die veel voorkomt in de economische discussies in Amerika. Het is ook een term waar je weinig mensen mee voor het hoofd stoot.’

Waar vindt zo’n term dan zijn oorsprong in politiek Den Haag?

‘Ik weet het niet helemaal zeker, maar ik heb het idee dat de term vooral via de VVD is opgekomen. Die partij doet altijd ontzettend veel kiezersonderzoek. Zij is altijd de partij geweest van de kleinere ondernemer, van de makelaar, de loodgieter. Maar opeens kwam ze bekend te staan als de partij van de multinational. Ik denk dat VVD'ers hebben ingezien dat ze hun koers moeten verleggen. Dat begon onder meer met VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff die in het voorjaar een discussiestuk voor zijn partij schreef waarin hij het opneemt voor die middenklasse. Je merkt dat de VVD in dat opzicht een nieuwe weg is ingeslagen. En omdat het een vrij dominante partij is in de publiciteit is het ook makkelijker om een term als middenklasse gemeengoed te maken.’

Nog een nieuwigheid vandaag: minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok is de eerste designated survivor. Hij zit ergens ver weg van Den Haag en moet het land leiden, mocht er onverhoopt een bom op alle politici en bewindsvoerders vallen.

Lacht: ‘Dat is dus echt de invloed van Netflix geweest. Het voorstel kwam van D66-Kamerlid Joost Sneller. Eerst werd het weggelachen, maar nu is het dus gewoon ingevoerd. Er gaan zelfs ideeën rond om ook een Tweede Kamerlid als designated survivor aan te wijzen. Het idee is dat je dan, mocht er iets gebeuren, ten minste een Kamerlid overhebt om de eenmansregering te controleren. Maar het blijft gek: stel je voor dat er echt iets gebeurt en dat Stef Blok dan in zijn eentje het land moet leiden.’

Alles over Prinsjesdag 2019

Voorbeschouwing op het nieuwe politieke jaar
Het derde kabinet-Rutte wist zich het afgelopen jaar met enkele verrassende politieke deals uit de gevarenzone te manoeuvreren. Nu breekt de tijd van de taaie uitvoering aan. Ook premier Mark Rutte zal zichzelf opnieuw moeten uitvinden.

Tussenrapport voor de ministers
Komend parlementair jaar wordt voor de meeste ministers cruciaal. Hoe doen zij het? Rutte III is een zesjeskabinet met potentie.

Rutte's negende
Premier Rutte beleeft zijn negende Prinsjesdag. Hij lijkt ongenaakbaar. Komt er nog serieuze concurrentie voor het Torentje?

‘Overheid moet economie op stoom houden’
Niet de centrale banken maar de overheden moeten de economie op stoom houden. Zij kunnen geld investeren in zaken die van belang zijn voor toekomstige groei, betoogt columnist Peter de Waard. ‘Minister Hoekstra kan op Prinsjesdag een daad stellen.’

Het piept en kraakt in de zorg
Op Prinsjesdag zal opnieuw blijken dat de zorg – samen met de sociale zekerheid – de grootste uitgavenpost van het Rijk is. Om de kosten te beteugelen is afgesproken dat ziekenhuizen vanaf 2022 niet meer mogen groeien. Maar die afspraak leidt nu al tot frictie in de zorg.

De eisen van de vakbond
Meer vaste contracten, een minimumloon van 14 euro per uur en over de hele linie 5 procent meer loon. Dat zijn de eisen die vakbond FNV eist voor het volgende ‘cao-seizoen’. Is de vakbond nog in staat deze eisen te realiseren? Een interview met Zakaria Boufangacha, coördinator arbeidsvoorwaardenbeleid van de bond.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden