De zes grootste risico's van de klimaatverandering volgens de VN

De kans om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen gaat verloren als er wereldwijd niet snel iets verandert in het klimaatbeleid. Daarvoor waarschuwt de VN-organisatie IPCC in een rapport dat vandaag in het Japanse Yokohama is gepresenteerd. Dit zijn volgens het klimaatpanel van de Verenigde Naties de grootste risisco's van de klimaatverandering:

In alle continenten en oceanen zijn sinds enkele decennia de gevolgen voor mens en natuur van de klimaatverandering merkbaar. Beeld ap

Veiligheid
Het aantal burgeroorlogen, spanningen tussen landen en de omvang van vluchtelingenstromen kunnen toenemen als gevolg van stijgende temperaturen in de komende decennia; die leiden tot een harder gevecht om water en energie. Ook de kans op rampen, zoals de orkaan op de Filipijnen, neemt volgens de IPCC toe door klimaatverandering. Een direct verband tussen geweld en stijgende temperaturen valt echter moeilijk te leggen.

De enige uitweg is de uitstoot van broeikasgassen te verlagen, waarmee we het stijgen van de temperatuur kunnen vertragen, schrijft het VN-klimaatpanel. 'Tegelijkertijd moeten er plannen worden gemaakt voor zeeweringen, verplaatsingen en andere maatregelen die mensen kunnen beschermen.'

Smog in China. Beeld ap

Voedsel
Klimaatverandering heeft al een grote invloed op de wereldwijde voedselvoorziening. De gewasopbrengsten, die nodig zijn om een groeiende bevolking te ondersteunen, nemen minder snel toe dan nodig is om de groei van de wereldbevolking bij te houden. Vooral granen en visbestanden zullen worden getroffen door de klimaatverandering. Rijst is tot dusverre onaangetast. De tekorten en de dreiging van pieken in de voedselprijzen zouden kunnen leiden tot onrust.

Als er nu geen maatregelen worden genomen, zal de productie van tarwe, rijst en maïs halverwege deze eeuw dalen, waarschuwt het IPCC. Vooral tropische en subtropische gebieden zullen hard worden getroffen.

De temperatuur stijgt deze eeuw met 4 graden. 'Dit vormt, gecombineerd met de toenemende vraag naar voedsel van een groeiende wereldbevolking, een groot risico.'

Uitgedroogde gewassen in de VS. Beeld ap

Overstromingen
De toenemende uitstoot van broeikasgassen zal het risico van overstromingen 'aanzienlijk' verhogen. Met name Europa en Azië zullen hieraan worden blootgesteld.

Het aantal mensen dat wordt blootgesteld aan overstromingen en verlies van land zal in de komende decennia aanzienlijk toenemen, deels als gevolg van de groeiende bevolking en verstedelijking. Verwacht wordt dat kleine eilandstaten en sommige laaggelegen ontwikkelingslanden hier 'zeer ingrijpende gevolgen van zullen ondervinden'.

Ravage na orkaan Katrina. Beeld ap

Watertekort
In droge landen zal het gebrek aan oppervlakte- en grondwater 'beduidend' toenemen. De concurrentie om water wordt daardoor groter. De beschikbaarheid van zoet water in de sub-Sahara neemt verder af. Het IPCC verwacht dat de beschikbaarheid van water in landen die op een hoge breedtegraad liggen juist zal toenemen.

Natuur
De gevolgen op sommige plaatsen, zoals koraalriffen in de Caraïbische Zee en het Great Barrier Reef bij Australië, kunnen snel onomkeerbaar worden. Bijna overal in de wereld slinken de gletsjers. Veel dier- en plantensoorten in zeeën, rivieren en op het land hebben hun vroegere omgeving verlaten en zijn naar elders getrokken.

Onder hogere temperaturen verhoogt het risico dat planten en dieren uitsterven. Het verlies van bomen en bossen zal in een warmere wereld vooral een groot probleem zijn.

'Een groot deel van zowel land- als zoetwatersoorten wordt geconfronteerd met een verhoogd risico op uitsterven onder de voorspelde klimaatverandering tijdens en na de 21ste eeuw, vooral omdat klimaatverandering een wisselwerking heeft met andere stressfactoren als veranderingen in het leefgebied, overbevissing en vervuiling', aldus het rapport.

Een moeder met haar kind in Mozambique. Beeld ap
Vissen in de Great Barrier Reef. Beeld epa

Ongelijkheid
Sommige mensen zullen kwetsbaarder dan anderen worden, meldt het rapport. Arme mensen in arme landen - en zelfs de armen in rijke landen - gaan de onredelijke last van de klimaatverandering dragen. Klimaatverandering zal de bestaande ongelijkheden verergeren. Voor deze mensen wordt het moeilijker uit de armoede te geraken.

Armoedebestrijding zal moeilijker worden, vooral in regio's als Afrika waar voedselonzekerheid en ongelijkheid heersen. 'Nieuwe armoede zal ontstaan in zowel ontwikkelingslanden als ontwikkelde landen.'

Een olieveld in Californië. Beeld afp
Beeld De Morgen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden