De zekere tred voorgoed verloren PAUL DEPONDT

Het hele corpus ‘oorlogspoëzie’ is zelfs voor een literatuuronderzoeker nauwelijks te bevatten, zegt Geert Buelens in Europa Europa! – Over de dichters van de grote oorlog....

Claude Lanzmann heeft zijn hele leven zich gekeerd tegen ‘de administratie van de dood’ in al zijn verschijningsvormen: tegen de Jodenhaters en de kampbeulen, tegen de kolonisatoren, tegen de terreur, tegen elke vorm van genocide, maar ook tegen de doodstraf. In zijn prachtig opgeschreven memoires, Le lièvre de Patagonie, vertelt Lanzmann hoe hij in zijn film Shoah de beulen aan de praat kreeg. Zijn meermalen bekroonde herinneringen (die jammer genoeg nog niet in het Nederlands zijn vertaald) zijn meer dan een persoonlijk levensverhaal, ze zijn ook geschiedschrijving van een heel tijdperk.

De geschiedenis kent vermoedelijk geen duizelingwekkender tijdperk dan de vijftien jaren die aan de Eerste Wereldoorlog voorafgingen, vanaf de overweldigende Wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs tot het uitbreken van die oorlog in de zomer van 1914. ‘De moderne wereld was al een feit’, schrijft Philipp Blom in het verbluffende De duizelingwekkende jaren – Europa 1900-1914, ‘voordat de eerste Duitse soldaat de Belgische grens was overgestoken’. De mensen, schrijft Blom, waren ‘de zekere tred en vaste grond onder de voeten van de pionier kwijtgeraakt’. Hoe meer mogelijkheden, hoe onzekerder ze werden. Het was een nerveuze generatie: altijd was er beweging, maar nooit ging het ergens heen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden