'De Zeeuwen geloven niet genoeg in eigen potentie'

Zeeland, is dat niet die provincie voor rustzoekers waar je alleen met een loep maatschappelijke problemen kunt ontdekken? Is dat niet dat eilandenrijk waar de trage hartslag van het landleven nog overheerst en files op de wegen zeldzaam zijn?...

HANS HORSTEN

Van onze verslaggever

Hans Horsten

MIDDELBURG

Schijn kan bedriegen.

Als de Zeeuwen niet uit hun cocon van economische tevredenheid breken, wacht hun een ongewisse toekomst, waarschuwt commissaris van de koningin W. van Gelder. 'Deze provincie gaat gebukt onder de vloek van de eenduidigheid.

'Op veel vlakken domineert het denken op kleine schaal. Op sociaal gebied moet je dat koesteren, want daar heeft dat een bindende werking. Anders is het echter met de sociaal-economische positie van deze provincie. Die wordt niet door lokale, maar mondiale ontwikkelingen bepaald. Ondernemers zien niet de provincie Zeeland; ze zien een regio die in het midden van de Rijn-Schelde Delta ligt; op een uur rijden van twee wereldhavens en een markt van vijf miljoen personen. In zo'n visie past geen gekibbel tussen Middelburg en Vlissingen over bijvoorbeeld de komst van een nieuw bedrijf.'

Van Gelder roept al langer dat zijn provincie de zaken groot moet zien. De terughoudendheid, traditie van eeuwen, moet overboord, wil Zeeland niet afzakken naar de staart van het peloton. Het Nederlands-Economisch Instituut (NEI) leverde onlangs nieuwe munitie. Het NEI-rapport De delta in de Delta heeft een sombere ondertoon. Op de korte termijn ziet het er in het Schelde-bekken nog wel aardig uit. Voor de verdere toekomst gloren echter meer bedreigingen dan kansen aan de horizon.

De proces-industrie die zich in jaren zestig in Zeeland vestigde (zoals Dow Chemical, Pechiney, Total en Hoechst), zal voortaan eerder personeel afstoten dan aantrekken, het toeristisch profiel van Zeeland is oudbakken, de landbouw op zijn retour. De groeisectoren in het bedrijfsleven, zoals zakelijke dienstverlening, zijn sterk ondervertegenwoordigd. Ook demografisch tekenen zich negatieve ontwikkelingen af. Talentvolle jeugd trekt weg. De streek dreigt een woontuin te worden voor gepensioneerden van heinde en verre .

Volgens de commissaris van de koningin wordt het hoog tijd om de heersende 'psychologische misvattingen' over Zeeland af te breken. 'De feitelijke vestigingsfactoren zijn prima hier. Er is geen congestie, veel ruimte, en een aangenaam woonklimaat. De multinationals hier stellen dat enorm op prijs. Het nationale zakenleven laat ons echter links liggen. Aan de top van die ondernemingen wordt het beeld nog altijd bepaald door wat vroeger op school tijdens aardrijkskunde over Zeeland werd geleerd. Dus is ruimte synoniem aan leegheid, bestaat deze provincie uit een stel losse eilanden en ligt ze in een uithoek, geïsoleerd en ver weg.'

Van Gelder wacht het nodige zendingswerk. 'De Zeeuwen geloven onvoldoende in hun eigen potenties. Dát is ook de boodschap die op buitenstaanders overkomt. '

De Zeeuwse voorman voelt er weinig voor om in navolging van andere provincies en gemeenten met enorme reclamecampagnes in de media zijn regio te promoten. 'Een eerste vereiste van goeie pr is dat je in je eigen boodschap gelooft. Dat zie ik hier nog te weinig. Eerst moet de mentaliteit veranderen.' Het NEI-rapport werd gemaakt in opdracht van de provincie en de Inspectie Ruimtelijke Ordening Zuid. Het is volgens de commissaris niet bedoeld als verkapt verzoek voor extra steun aan het rijk.

'We hebben voldoende mogelijkheden om het zelf te rooien, en niets te klagen. De infrastructuur is hier goed, en er zijn voldoende voorzieningen op het gebied van onderwijs en cultuur. De nieuwe Westerscheldetunnel zal een enorme impact hebben. Nee, het gaat erom dat de inwoners van deze provincie, de bestuurders voorop, hun blik verruimen. '

Het NEI-onderzoek bevat niet alleen een zorgwekkend scenario voor de volgende eeuw; het maakt ook inbreuk op gevestigde verhoudingen in de provincie. Zo concludeert het instituut dat de regio Midden-Zeeland, met Goes als middelpunt, in economisch opzicht veruit het best in de markt ligt. Vanwege de geringe afstand tot de verkeersassen tussen Antwerpen en Rotterdam groeit de bedrijvigheid daar enorm. Een vervelende boodschap voor Middelburg en Vlissingen, de twee tegen elkaar gegroeide kemphanen die zich van oudsher als de dragers van de regionale economie beschouwen. Volgens het NEI komen zij in de toekomst juist buiten de meest kansrijke zones te liggen.

'Zeeland heeft last van de verdelende rechtvaardigheid. Dat is nog zo'n probleem. Alle middelen moeten pondsgewijs over Vlissingen, Middelburg, Terneuzen en Goes worden verdeeld. Dat maakt een speerpuntbeleid moeilijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden