De zachte dood

Huisartsen kunnen opgelucht ademhalen: het drama van Tuitjenhorn raakt hen niet of nauwelijks.


Logisch dat de afgelopen weken onrust onder huisartsen ontstond over het tragische lot van hun collega Nico Tromp uit Tuitjenhorn. De indruk kon immers gemakkelijk ontstaan dat een goedbedoelende arts gestraft werd wegens een daad van barmhartigheid: een doodziek mens verlossen uit een ondraaglijk lijden dat zich niet liet verzachten en geen uitzicht meer bood op een zinvol leven - een situatie die veel huisartsen bekend voorkomt.


Veel mensen zullen hopen dat zij een barmhartige dokter aan hun bed vinden als het moment zich aandient dat hun lichaam het begeeft en alle levensmoed verdwenen is. Nederland is gezegend met een artsenkorps dat in zulke gevallen niet met de handen op de rug blijft staan. Een land bovendien dat de genade van een zachte dood ook in de wet heeft geregeld.


Daarom is het goed dat we nu meer weten over de toedracht rond het overlijden van Tromps patiënt. Ook de meeste huisartsen zullen inmiddels met enige opluchting hebben vastgesteld dat er toch echt redenen waren om Tromp een halt toe te roepen en dat zij zelf weinig hoeven te vrezen. Tromps optreden was zo buitenissig dat het de dagelijkse praktijk van zijn collega's niet of nauwelijks raakt. Morfine toedienen met de uitdrukkelijke intentie om snel te doden, zonder verzoek daartoe van de patiënt, zonder dat er een onomstreden noodsituatie is, zonder advies van een collega-arts en zonder melding aan de toetsingscommissie, gaat tegen vele richtlijnen in.


Sinds de jaren tachtig loopt er een rode draad door elk euthanasiedebat: hoe legitimeren we levensbeëindigend handelen zonder dat we de regie verliezen en zonder dat we het gevoel krijgen dat we ons op een hellend vlak begeven? Daarin is Nederland ver gekomen. Artsen geven in onderzoeken al jaren aan dat zij doorgaans uit de voeten kunnen met de wettelijke regels, hoewel die soms knellen.


'Het debat over leven en dood is nooit klaar', voorspelde minister Borst in 2001 nadat zij haar euthanasiewet door het parlement had geloodst. Juist om dat debat open, zonder angst en zonder verdenkingen van valse motieven te kunnen blijven voeren, is het van groot belang dat alle betrokkenen tenminste proberen zich aan de afspraken te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden