De zaak Van Gastel versus Scheffers

IN HET seizoen 1998-'99 werd Feyenoord kampioen. Toen Jean-Paul van Gastel de kampioensschaal aan de supporters toonde, maakte Ger Stolk een foto....

JP was dat seizoen aanvoerder van Feyenoord. Stolk was voorlichter van de KNVB, bewonderaar/kenner van vogels en fotograaf, in die volgorde.

Desondanks is het een mooie, scherpe foto geworden. De vreugde van Feyenoord is treffend in beeld gebracht. JP schreeuwt het uit, de schaal glanst, het is mooi geweest.

De Utrechtse uitgever Jan Scheffers zag de foto van Stolk later in het blad Voetbal Totaal staan. De foto werd door hem geschikt geacht om de voorkant te sieren van de bundel Het Feyenoord-gevoel.

Scheffers maakte de fout geen toestemming aan JP te vragen. 'Sukkelig', noemde Henk Spaan dat in Het Parool. Dat was het inderdaad ~ maar meer dan dat ook niet. (Ik heb het hier niet over VNU, maar over een eenmansbedrijfje.) In december 1999 werd bekend dat JP het er niet bij liet zitten.

Veertien maanden later staan JP en Scheffers tegenover elkaar in een zaal van de Utrechtse rechtbank, omringd door advocaten. Vijftigduizend gulden lijkt JP een geschikt bedrag om het hem aangedane onrecht te compenseren.

Oftewel: waarom ik mij zo goed kan voorstellen dat veel mensen, steeds meer lijkt het wel, voetballers verwende eikels vinden die alleen maar aan zichzelf en hun eigen portemonnee denken.

Het Feyenoord-gevoel is een leuk bundeltje, meer niet, zo'n weggeefboekje dat op het nachtkastje komt te liggen, in het gunstigste geval, en je zo nu en dan even doorbladert. Soms word je aandacht even gevangen, zoals door de bijdrage van Jan Tromp, Werkvoetbal.

(Ik meen dat Hugo Borst in het Algemeen Dagblad indertijd nogal enthousiast was over dat verhaal. Dat komt goed uit, want Tromp werkt ook voor de Volkskrant, hij is zelfs iets hoogs, en er wordt al genoeg gekletst op de redactie.)

Het verhaal van Tromp begint zo:

'1. Feyenoord heeft altijd over bikkelaars beschikt. Gemene spelers zijn het die niet tegen hun verlies kunnen (Cruz) of gewoon niet sierlijk kunnen voetballen (de rest) en daarom het doodschoppen van de tegenstander tot de essentie van de sport zijn gaan rekenen (Van Gobbel)'.

En zo gaat het een tijdje door. Een cliché (Feyenoord speelt werkvoetbal en werkvoetbal is per definitie lelijk) wordt uitgebeend en leeggeschraapt. Het is onzin natuurlijk, wat Tromp schrijft, het is waarschijnlijk ook niet de bedoeling dat zijn boosaardige boodschap serieus wordt genomen, maar je zou er, als supporter, aanstoot aan kunnen nemen.

Maar ook als speler?

Volgens Scheffers heeft het verhaal van Tromp de aanzet gegeven tot de gerechtelijke stappen van JP. De spelers van Feyenoord zouden zich zeer aan het boekje hebben geërgerd. JP kreeg vervolgens opdracht de aanval te kiezen. Hij is er ingeluisd, zegt Scheffers.

Ik geloof daar niks van, maar het klinkt wel interessant, zo'n complottheorie: Feyenoorders die een uitgever van een hen onwelgevallige publicatie trachten te slopen.

JP schakelde een advocaat in, mr. Eric Vilé. Ze dienden een claim van vijftigduizend gulden in, vanwege deze ernstige schending van het portretrecht.

Waarom geen vijf miljoen eigenlijk? Wat is dat voor een adviseur, die Vilé, dat hij met zulke zware artillerie een paar muggen te lijf gaat? (Vilé is inderdaad die oud-voorzitter van de sectie betaald voetbal van de KNVB, een nogal ballerig type die voetballers en trainers wel vaker terzijde staat als er moet worden betaald.)

Uitgeverij Scheffers heeft van het boekje ongeveer 3300 exemplaren verkocht. De verkoopprijs is f24,50. Trek daar de korting van de boekhandels, de vergoedingen voor de auteurs en redacteuren, de drukkosten en de kosten van de diensten van het Centraal Boekhuis vanaf. Bruto winst voor Scheffers: tienduizend gulden (eigen berekening).

Twee maal heeft Scheffers de tegenpartij een schikking aangeboden, eerst van duizend, later van tweeduizend gulden. JP en Vilé gingen evenmin akkoord met het voorstel een bemiddelaar aan te wijzen.

En dus stonden ze donderdag om drie uur tegenover elkaar in het gebouw van de Utrechtse rechtbank, de voetballer en de uitgever. Er werd onder meer gesproken over het portretrecht en over de aard van het boekje.

Als zou worden vastgesteld dat het tijdsgebonden is, waarschuwde de rechter, en dus een journalistiek produkt, is het portretrecht niet van toepassing. Desondanks verwierpen JP en Vilé opnieuw de mogelijkheid van een schikking.

De rechter gaf de partijen zes weken de tijd om alsnog tot een overeenkomst te komen. JP was zelf ook aanwezig in de rechtszaal. Op Scheffers maakte hij een bedeesde indruk. Ik wil er zo snel mogelijk vanaf, zou hij hebben gezegd.

Dat lijkt me niet zo moeilijk JP. In navolging van Hugo Borst in het AD van 20 december 1999 doe ik een dringend beroep op je. Trek die idiote claim in. Neem die duizend gulden van Scheffers aan en stort ze op girorekening 555, ten name van Aardbeving India.

Red je gezicht. Schop Vilé eruit. Voorkom dat ik ook op komende feesten en partijen de stelling moet weerleggen dat voetballers tegenwoordig allemaal ordinaire zakkenvullers zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden