De zaak Pinochet

DE TEERLING is geworpen. De kans dat de Chileense ex-dictator Augusto Pinochet zich voor de rechter zal moeten verantwoorden, is aanzienlijk toegenomen, nu de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Jack Straw, groen licht heeft gegeven voor diens uitlevering aan Spanje....

Straws conclusie dat er geen juridische of humanitaire beletselen zijn voor het uitleveren van Pinochet, markeert het begin van een nieuwe etappe in dit drama, dat begon met de onverwachte arrestatie van Pinochet in Londen. Gejuich en boegeroep volgden.

Bij Chilenen die onder de dictatuur waren vervolgd en bij mensenrechten-organisaties leefde de hoop dat de aanhouding van Pinochet zou leiden tot een doorbraak in het internationale recht. Hier werd een signaal gegeven dat dictators die de mensenrechten hebben vertrapt niet op straffeloosheid mogen rekenen.

De blijdschap hierover contrasteerde met de boosheid van de Chileense regering, bestaande uit christen-democraten en socialisten. (Dus geenszins adepten van de vroegere dictator). De regering in Santiago beschouwde Pinochets arrestatie als inmenging in het Chileense arrangement waarbij Pinochet de facto werd gevrijwaard voor juridische vervolging in ruil voor diens instemming met de overgang naar een democratisch bewind. Ook leefde in Chili de vrees voor een polarisatie die de nog broze democratie op de proef zou stellen.

Wat deze bezwaren ook waard mogen zijn (het is te simpel om ze zonder meer van tafel te vegen), vast staat dat de status quo in Chili met Pinochets arrestatie is doorbroken. Die aanhouding vormt niet slechts het begin van een reeks langdurige juridische procedures, maar heeft ook ingrijpende politieke en psychologische processen op gang gebracht, die onomkeerbaar zijn.

Indien Straw anders had besloten en Pinochet naar Chili had laten terugkeren, zou het vrijwel zeker niet tot een proces zijn gekomen. Evenmin had dat geleid tot een een herbevestiging van het oude compromis. Het zou een triomf hebben betekend voor diegenen die het verleden willen toedekken en Pinochets bloedige daden goedpraten. Bij de botsing der meningen in Chili tekent zich echter juist een meerderheid af die vóór berechting is.

Het Britse besluit moet derhalve worden toegejuicht. Het maakt de weg vrij voor een belangrijke terreinverkenning op het gebied van het internationale recht. Een proces tegen Pinochet maakt het mogelijk de waarheid over diens bewind zo volledig mogelijk boven tafel te krijgen. Hopelijk werken ook de Verenigde Staten hieraan mee door opening van zaken te geven over hun rol indertijd bij Pinochets staatsgreep. Een open en eerlijk proces kan de fundamenten van de Chileense democratie helpen verstevigen. Hoe eerder het zover komt, des te beter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden