De zaak-D.

De zaak rond de voormalige 'topambtenaar van het ministerie van Justitie' wiens naam overal wordt genoemd ruikt van geen kanten fris.

De zaak-Badr Hari, knallende ruzie in motorclub Satudarah, een liquidatie in Amersfoort, de moordzaak-Spong - het zijn gouden tijden voor de misdaadverslaggever. Om maar te zwijgen van de arme nieuwsconsument, die de ene Piet S. maar moet zien te onderscheiden van de andere Jos de G. en tegelijk zijn wereldbeeld moet zien te redden.


Maar de grootste handenbinder is toch de kwestie rond Joris D., de voormalige 'topambtenaar van het ministerie van Justitie', al jaren achtervolgd door geruchten over verkrachting van twee minderjarige Turkse jongens en betrokkenheid bij pedofielennetwerken.


Het gerechtshof bepaalde dat het Openbaar Ministerie tot vervolging moet overgaan. Eerder 'oriënterend onderzoek' had geen reden opgeleverd, maar daar denkt het hof nu anders over.


De zaak haalde alle media. Dat is weleens anders geweest: jarenlang was de hele kwestie voorbehouden aan 'complotdenkers en internetgekkies', die de man ook de moord op Marianne Vaatstra in de schoenen wisten te schuiven, als hij al niet John F. Kennedy had omgebracht. Dan Brown zou er een moord voor doen.


Fris ruikt de zaak van geen kanten.


Het is een ouderwets adagium in de journalistiek: verdachten worden in de media met initialen aangeduid. Ze kunnen altijd nog onschuldig blijken. Goede regel, maar allang ingehaald door het snelrecht in de internetgemeenschap, waar verdachten zonder proces tot levenslang worden veroordeeld.


In de 'traditionele' media leidt die gewoonte tot een onhandige spagaat: tot op de dag van vandaag zijn er media die de veroordeelde moordenaar van Pim Fortuyn aanduiden als 'Volkert van der G.', waar ieder zijn volledige naam en foto kan dromen.


In de zaak-Demmink is het helemaal een ratjetoe. Nog niet eens officieel 'verdachte', maar er is geen tv-programma dat niet zijn naam en toenaam noemt, inclusief portret.


Nog onhandiger wordt het wanneer, zoals dinsdag onder meer in RTL's Late Night, wel de naam wordt genoemd, inclusief portret, maar met balkje voor de ogen. Een wel heel doorzichtig schaamlapje: welke privacy wordt hier nog beschermd?


Natuurlijk: het is moeilijk schrijven over 'de hoogste baas op Justitie'. Het is als berichten over de (veroordeelde) 'bekende televisietherapeut Keith B.' Het is onomkeerbaar, maar het had nooit zover mogen komen. Al blijkt de man voor eens en voor altijd onschuldig, hij blijft eeuwig verdacht.


Dan valt achteraf makkelijk de conclusie te trekken dat de media zich lieten meevoeren door internetgekkies, en zich enkel lieten leiden door de wens het verhaal bevestigd te krijgen. Heette dat bij Justitie niet een tunnelvisie?


Er zijn gelukkig journalisten en media die hun handen in onschuld kunnen wassen. Zo vertelde Frits Wester deze week dat RTL-verslaggevers de zaak grondig onderzocht hadden, maar geen enkel bewijs konden vinden. Peter R. de Vries kraakte vorig jaar in DWDD AD-verslaggever Koen Voskuil, die de krant had geopend met: 'Justitiebaas had contact met pooier jongetjes'. Kon niet kloppen, want De Vries had de zaak zelf 'vrij uitputtend' onderzocht, maar 'geen spat bewijs' gevonden.


Het is maar wie je geloven wilt, afhankelijk van je wereldbeeld.


Demmink zelf heeft zich nimmer in de media vertoond. Vorig jaar verraste hij weekblad Vrij Nederland met een kort briefje, waarin hij de drie affaires heel summier ontkende. 'Het heeft mij altijd minder passend geleken als persoon naar buiten te treden, waar de aandacht zich vooral op de functie zou behoren te richten,' liet hij weten.


Dat is zijn goed recht. Niemand hoeft zijn onschuld te bewijzen. Maar de vraag is of die hautaine houding verstandig is. Demmink is gepensioneerd, dus zijn functie staat niet meer op het spel. Zijn leven kan geen pretje zijn, met zoveel stront op zijn schouders. Als onbezoldigd media-adviseur luidt mijn advies: bel Pauw & Witteman of Nieuwsuur, vraag een vol uur en leg eenmaal uit wat er allemaal niet waar is, en welke schimmige belangen er achter de aanhoudende beschuldigingen steken.


Bellen, Demmink. Nu. Anders bellen wij Dan Brown.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.