De wonderdokter is weer veel gevraagd

Wie van zijn kwalen af wil en is uitgekeken op westerse dokters, kan vanaf zesduizend Duitse mark drie weken gaan kuren in Sri Lanka....

'Ayurveda', Sanskriet voor 'kennis van het leven', is de oudste nog altijd gepraktizeerde vorm van geneeskunde. Hoewel het Zeit-stuk over een groepje dikke Duitsers die afvallen in de tropenzon iets hilarisch heeft, is het niet spottend bedoeld.

De ayurveda moet wel degelijk ernstig worden genomen: beter dan de westerse medische wetenschap blijkt de klassieke Indiase kruidengeneeskunde met zijn nadruk op gezonde voeding in staat te zijn om bijvoorbeeld huidziekten, artritis, allergieën, astma, reuma, suikerziekte en zoiets moderns als stress te bestrijden.

Je hoeft echter niet per se naar Sri Lanka voor esoterische medicijnen. De wonderdokter heeft zijn come-back ook in het Westen zelf gemaakt. Het Amerikaanse weekblad Time wijdt zijn omslagartikel aan 'Geloof en genezing'. En niet voor niets: volgens een peiling van Time/CNN van vorige week gelooft 82 procent van de Amerikanen in de letterlijk genezende werking van het persoonlijke gebed.

Onder Amerikaanse artsen, hoewel als groep sceptischer dan de dwarsdoorsnee van de bevolking, wint van de weeromstuit de gedachte veld dat gezondheid meer is dan het tellen van bloedlichaampjes en het maken van EEG's. Zo liep in Californië onlangs een academisch onderzoek naar het effect dat gebeden van anderen hebben op de toestand van ernstig zieke aids-patiënten in San Francisco. De resultaten laten op zich wachten, maar ze zouden 'bemoedigend' zijn.

Dit type medisch onderzoek maakt een bloeitijd door. Volgens Time weerspiegelt deze ontwikkeling de groeiende publieke onvrede met een technologisch hoogstaande medische wetenschap die weliswaar excelleert in het bestrijden van acute crises (het onderdrukken van infecties, het genezen van verwondingen, het vervangen van organen), maar op chronische kwalen als hart- en vaatziekten, rugklachten, hoge bloeddruk en chronisch geworden acute ziektes als kanker en aids eigenlijk geen antwoord heeft.

'Twintig jaar geleden had geen zichzelf respecterend arts zich gewaagd aan een onderzoek naar zoiets ongrijpbaars als gebed', schrijft Time. Sinds de geneeskunde zich in de 19de eeuw tot een wetenschappelijke discipline begon te ontwikkelen, werd de metafysica geleidelijk aan buitengesloten. Lichaam en geest werden hoe langer hoe meer als gescheiden grootheden gezien. Freud, de vader van de psychiatrie, wees religiositeit als 'infantiele hulpeloosheid' en 'regressie' van de hand.

De nieuwste wetenschappelijke inzichten lijken echter aan te tonen dat zo'n strikte scheiding medisch gezien niet houdbaar is. Dat er een duidelijk verband bestaat tussen iemands psychische en fysieke welzijn is koren op de molen van een leger alternatieve genezers, die het bolwerk van de westerse geneeskunde al zien wankelen.

De belangrijkste medische goeroe in de Verenigde Staten is niet toevallig de van oorsprong Indiase arts Deepak Chopra. De Indiër, die met zijn westerse opleiding toch in de ayurvedische traditie staat, schrijft in een van zijn boeken dat de westerse arts 'een verziekt systeem in stand houdt en bovendien een zieke wereld, met zichzelf in het middelpunt'. Want, aldus Chopra, de westerse arts is gericht op korte termijn-genezing, en is blind voor genezen op de lange termijn, de preventie van ziektes.

In Die Zeit citeert een ayurvedische arts in het Srilankaanse kuuroord een oud spreekwoord dat alles relativeert: 'Zonder goed eten zijn medicijnen nutteloos. Met goed eten zijn medicijnen onnodig.'

Guido Goudsmit

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden