De winnaars en verliezers van 2006

Winston Churchill, die nooit verlegen zat om een gevatte observatie, betitelde succes ooit als ‘het vermogen om de ene na de andere mislukking te ondergaan zonder je geestdrift te verliezen’....

Met deze notie in het achterhoofd maken we de balans op van 2006. Wie zijn de winnaars en verliezers op het internationale toneel? Wie hebben geëxcelleerd en hun positie versterkt, wie hebben schipbreuk geleden en zijn in achting gedaald?

Dit gebeurt voor het tweede achtereenvolgende jaar, dus we mogen zonder meer spreken van een eerbiedwaardige traditie. Maar geen traditie zonder innovatie, dus introduceren we de regel dat de uitverkorenen en verworpenen van vorig jaar niet nogmaals mogen worden geselecteerd – tenzij een geheide verliezer plotseling een overtuigende winnaar is geworden of omgekeerd, wat zich evenwel niet voordoet.

Wie waren ook alweer de winnaars en verliezers van 2005? De verliezers: 1. George W. Bush, 2. Bashar Assad, 3. Jean-Claude Juncker, 4. Jacques Chirac, 5. Osama bin Laden. De winnaars: 1. Angela Merkel, 2. Ariel Sharon, 3. Ali Khamenei, 4. Bono en Bob Geldof, 5. John McCain.

Bij het samenstellen van de dubbele top-5 van 2006 is eigenlijk alleen de onverkiesbaarheid van president Bush een kleine handicap. De verdere verslechtering van de situatie in Irak en de nederlaag bij de tussentijdse verkiezingen in november maken dat hij opnieuw hoge ogen zou hebben gegooid op de lijst van verliezers. Maar geen nood – het ontbreekt niet aan andere gegadigden.

Net zoals vorig jaar deed zich bij sommige figuren het probleem voor dat ze met evenveel recht kunnen worden ondergebracht in de winnaars- als in de verliezerspool. Een goed voorbeeld is Mahmoud Ahmadinejad. Vanuit machtspolitiek oogpunt is de onverveerde Holocaustontkenner ontegenzeglijk een winnaar. Zijn onverzoenlijke opstelling tegenover Israël en het Westen bezorgt hem grote populariteit binnen en buiten Iran. De internationale gemeenschap is dit jaar wederom het antwoord schuldig gebleven op de Iraanse nucleaire aspiraties, waarvan hij bij uitstek de protagonist is. Maar hij heeft dit jaar ook zijn hoofd gestoten. Bij lokale verkiezingen deden zijn volgelingen het slecht. Er zijn sterke aanwijzingen dat de geestelijke leiders zich zorgen beginnen te maken over het toenemend isolement van het land.

In dubio abstine, luidt het spreekwoord, en dat hebben we gevolgd: geen notering voor Ahmadinejad. Dito voor Hillary Clinton en Nicolas Sarkozy, die allebei punten hebben gescoord én verspeeld.

Het voorbeeld van Ahmadinejad geeft ook aan dat we hebben geprobeerd vooral strategische criteria aan te houden en persoonlijke voorkeuren opzij te zetten. Er zijn winnaars die we niet graag tot onze vriendenkring zouden willen rekenen, terwijl sommige verliezers wellicht aangenaam gezelschap vormen. Maar bij een exercitie als deze kruipt het bloed natuurlijk al snel waar het niet gaan kan: soms klinkt toch een moreel oordeel door. We pretenderen niet volledig objectief te zijn. En al helemaal niet interactief. Aan de uiteindelijke keuze is niemand anders te pas gekomen.

We beginnen met de verliezers:

5. Ex aequo Steve Irwin en Alexander Litvinenko. Werelden apart, maar allebei ten prooi gevallen aan de fixatie op hun onderwerp, dat ze iets te dicht waren genaderd. Grootste verschil: voor Litvinenko geen rouwboodschappen van Cameron Diaz, Justin Timberlake en Larry King.

4. Ehud Olmert. Het leek wel of niets echt wilde lukken. De verkiezingszege viel tegen. De oorlog met Hezbollah werd niet gewonnen. Het kabinet blokkeerde zelfs een aardige geste aan Abbas. Ach, kon Sharon nog maar ontwaken.

3. Ferenc Gyurcsány. Hongaarse premier kwam in grote problemen toen rede tot zijn socialistische fractie uitlekte waarin hij bekende twee jaar lang te hebben gelogen over de stand van de economie. Postcommunist bleek bepaalde oude streken niet te hebben verloren.

2. Viktor Joesjenko. Held van de Oranje Revolutie slaagde erin bijna alle krediet te verspelen. Machteloze president met ruziënde coalitiegenoten moet sinds de verkiezingen van maart aartsrivaal Janoekovitsj als premier naast zich dulden.

1. Donald Rumsfeld. Bedwong Saddams gevreesde Revolutionaire Garde, maar verloor Irak. Hield wel het Pentagon in ijzeren greep. Werd befaamd om zijn schouderophalen bij tegenslagen: ‘Stuff happens’. Woorden die nog steeds naklinken sinds hij in november roemloos van het toneel verdween.

En dan nu de top-5 van de winnaars:

5. Ségolène Royal. Kwam, zag en overwon de mannelijke ‘olifanten’ van de socialistische partij. Frankrijk lijkt een beetje verliefd. Newsweek plaatste haar al op het omslag als aanstormend talent. Maar is ze ook opgewassen tegen de ‘tijger’ Sarkozy?

4. Anders Fogh Rasmussen. Premier maakte zelfs geen schijn van een knieval toen het brave Denemarken onder hevig vuur kwam te liggen vanwege de spotprenten over Mohammed. Een voorbeeld voor Piet Hein Donner, Jack Straw en ons allemaal.

3. Hassan Nasrallah. Dat zijn Hezbollah-strijders stand hielden en Israël met raketten bleven bestoken, heeft zijn ster zeer doen rijzen. ‘Adelaar van God’ geniet in sjiitische kring al bijna evenveel aanzien als zijn leermeester Khomeini.

2. Vladimir Poetin. Wat deed de baas van Shell nadat staatsbedrijf Gazprom zijn concern zojuist de controle over het grote Sachalin-project had ontfutseld? Hij dankte de Russische president hartelijk voor zijn steun. Beter bewijs voor de hernieuwde macht van het Kremlin is niet voorstelbaar.

1. Al Gore. Ooit werd gezegd: ‘Als Gore een praatje bij de haard houdt, gaat het vuur uit.’ Maar de vroegere vicepresident begon een tweede leven, reisde stad en land af met zijn gelikte PowerPoint-presentatie over de opwarmende aarde en blies een nieuw vuur aan. Trok met zijn ‘ongemakkelijke waarheid’ volle zalen plus de aandacht van politieke kopstukken. Zette als geen ander milieu weer op de politieke agenda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden