ReportageWinkeliers

De winkel open? Kwestie van goed opletten als er boa’s worden gesignaleerd

De meeste winkeliers zagen de onheilstijding van een verlengde lockdown al aankomen. Ze zoeken de grenzen op van de verplichte sluiting en gaan er soms overheen. Van sigarenboer, juwelier en schoenmaker tot kledingwinkels; ze verkopen hun waren desnoods onder de toonbank.

Juwelier Meijst in Vleuten Utrecht is tot de voordeur open voor reparaties en afhalen.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Formeel is de tabakszaak in deze drukke straat in Amsterdam-West alleen geopend als afhaalpunt voor postpakketjes. Maar wie er sigaretten, postzegels, postkaarten, kranten, bier en wijn wil kopen, kan er ook terecht. De eigenaar onthoudt zijn vaste cliëntèle aan de sigaretten die ze bij hem kopen. Zonder het de bezoeker te vragen legt hij glimlachend twee pakjes van diens favoriete merk op de toonbank. 24 euro, dat is toch weer lekker verdiend.

Ja, beaamt de eigenaar, hij weet dat hij de de coronamaatregelen overtreedt. Als ‘niet-noodzakelijke winkel’ mag hij niks verkopen. Maar hij moet wel, anders haalt hij het einde van de maand niet meer. Volgens zijn boekhouder kan hij slechts een lening krijgen om te overleven. En die moet ooit worden afbetaald. Hij kent de verhalen uit andere buurten in Amsterdam, waar modezaken stiekem hun kleding verkopen via bevriende bakkers, die nu eenmaal wel open zijn. Hij is niet heel bang om betrapt te worden. Kwestie van goed opletten als er ‘handhavers’ (boa’s) worden gesignaleerd of politie.

Met angst en beven zien winkeliers de verlenging tegemoet van de lockdown, die het kabinet dinsdagavond hoogstwaarschijnlijk gaat bekendmaken. Sommige winkeliers zijn al noodgedwongen in de illegaliteit gevlucht; ze denken een verplichte sluiting van nog eens drie weken niet te overleven zonder de grenzen op te zoeken van wat mag of niet. 

‘Officieel mogen we niks’

Juwelier Meijst in winkelcentrum Vleuterweide in Vleuten is een ondernemer die zich heeft begeven in het grijze gebied. De juwelier houdt de deuren open voor afhalen en reparaties. ‘Officieel mogen we niks’, zegt eigenaar Eline Meijst met een knipoog. Maar door de sluiting tijdens de feestdagen verloor ze met haar twee zaken al ruim 100 duizend euro aan inkomsten. ‘Juist in die periode hadden we de achterstand moeten inlopen.’

Via de webshop en ‘privé -bezoeken’ van klanten aan de zaak, in de avonduren, houdt Meijst de schade enigszins beperkt. En dankzij het atelier voor reparaties valt ook nog wat te ritselen als je een horloge koopt en de polsband op maat moet laten maken. ‘Zo schrapen we nog 30 procent van onze omzet binnen. Zonder dat grijze gebied te verkennen kan ik faillissement aanvragen.’

Ronald Oerlemans probeert als derde generatie-eigenaar het familiebedrijf voor kinderschoenen in Leiden overeind te houden. Vanwege het coronavirus kunnen kinderen nu geen schoenen bij hem passen en dus heeft hij een nieuwe aanpak bedacht. Via zijn webshop sturen klanten een foto van de voet van het kind, waarna Oerlemans een inschatting maakt van de ideale schoen en vervolgens bij de ouders op bezoek gaat. Wat moet hij anders? Het luistert nauw in zijn beroep.

Oerlemans: ‘Als kinderen twee maanden in te kleine schoenen lopen, kan dat verstrekkende gevolgen hebben. Veel ouders zitten met de handen in het haar nu hun kinderen langzamerhand weer nieuwe schoenen nodig hebben. Geen voet is hetzelfde, je kunt een smalle niet in een brede schoen stoppen of andersom. Eigenlijk kun je kinderschoenen niet online verkopen.’

Op een nette wijze

Door ‘coronaproof’ bij mensen thuis te komen, behaalt Oerlemans nog 10 procent van zijn normale omzet. ‘Normaal gaat het om 6.000 euro per week.’ Nog drie weken langer gedwongen gesloten blijven, brengt de seizoensgebonden schoenenwinkel dieper in de problemen. Ook Oerlemans hoorde van ‘privé-bezoeken’ bij een collega-winkelier om de verkoop te stuwen. ‘Moet ik de grenzen oprekken en een boete van 4.000 euro riskeren? Dat kan ik me niet permitteren. Maar misschien heb ik geen andere keuze en gaan we alsnog mensen op een nette wijze ontvangen in de winkel.’

Ondernemer Ton Kelders van de kleding winkel Forza is hoe dan ook van plan 19 januari open te gaan .Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Modeman Ton Kelders heeft al aangekondigd de coronaregels botweg te zullen overtreden. De 71-jarige eigenaar van Forza in Maarssen wacht een verlengde lockdown niet af. ‘Ik ga 19 januari open, al is het maar voor een kwartier, tot ze de zaak komen dichtspijkeren.’ ‘Wij zijn niet de criminelen, we zijn het slachtoffer van het criminele beleid van de overheid’, zegt Kelders.

Kelders is het zat. In het winkelcentrum Bisonspoor in Maarssen ziet hij dagelijks hoe mensen zich verdringen bij Albert Heijn. Moet hij zijn modewinkel sluiten, terwijl hij zelden meer dan drie, vier klanten tegelijk in de zaak heeft? Zelfs bij de toonbank kun je nog veilig afrekenen op anderhalve meter afstand. Bij Forza raak je niet besmet, bezweert Kelders.

Facturen en huurachterstand

Juist de kledingwinkels lijden dubbel onder de uitzichtloze lockdown, benadrukt Kelders. Voor zijn twee zaken had hij al ruim 60 duizend euro aan winterkleding ingeslagen, die hij straks aan de straatstenen niet kwijtraakt. Kelders had moeten toeslaan in de laatste weken van december. ‘Normaal draaien we dan 100 duizend euro omzet. Daarmee hadden we de facturen en de huurachterstand van de eerste lockdown kunnen betalen.’

En daar zit de pijn. Voor het laatste steunpakket van de overheid (NOW 3) had Forza ruim 30 procent omzetverlies moeten aantonen in het tweede en derde kwartaal. ‘Maar onze piek ligt dus in het vierde kwartaal. En de compensatie voor de voorraad die we niet kwijt kunnen is vooralsnog niet meer dan 1.000 of 1.500 euro. Het staat niet in verhouding tot onze verliezen.’

Een klant wurmt zich onder het gedeeltelijk geopende rolluik door en vraagt of hij kleding kan kopen. Patricia Kelders, echtgenoot van Ton en mede-eigenaar, maant tot snelheid. Er kwamen al eerder handhavers langs bij Forza. Laat ze maar opnieuw aankloppen op 19 januari, zegt Kelders. ‘Ik roep niet op tot een Capitool-achtige bestorming. Ik ben de wanhoop al voorbij. Zie het als een noodsignaal. De overheid moet zich realiseren dat een complete bedrijfstak kapotgaat.’

Lees ook: De lockdown die sinds december in Nederland geldt, wordt met drie weken verlengd tot in elk geval 8 februari.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden