De wil, in dansvorm

Het Nationale Ballet vierde haar succesvolle 50-jarig bestaan, in aanwezigheid van koningin Beatrix.

Het was mooi, die kleine verspreking van artistiek leider Ted Brandsen tijdens zijn openingsspeech van het Gala ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van Het Nationale Ballet. Hij dankte koningin Beatrix persoonlijk voor haar liefde voor en trouwe aanwezigheid bij dansvoorstellingen. 'Het betekent veel voor u ... eh, voor ons.'


Hoewel de etiquette voorschrijft dat je niet praat over gevoelens van de koningin, moge duidelijk zijn dat de succesvolle ontwikkeling van het klassiek ballet en de moderne dans in Nederland haar deugd doet: in amper een halve eeuw zijn meerdere gezelschappen doorgestoten naar de internationale top. Zij onderstreepte dit dinsdagavond met haar aanwezigheid en die van prins Willem-Alexander en prinses Máxima.


Of de vijfhoofdige afvaardiging van het kabinet (Zijlstra, Rosenthal, Donner, Weekers en Van Bijsterveldt) ook evenredig is aan de waardering van regeringszijde voor de danskunst, weten we niet. Steunbetuigingen van kabinetsleden ontbraken in elk geval in het gefilmde Liber Amoricum, waarvan tussen de optredens fragmenten werden getoond, (met o.a. Arthur Japin, Anna Drijver, Eberhard van der Laan, Joop en Janine van den Ende).


Joop & Janine bevonden zich onder de gasten, en Joop & Maartje (Daalmeijer-Van Wegen). Grote afwezige was ex-artistiek leider Rudi van Dantzig - toch al geen jubileumvierder - vanwege zijn matige gezondheid. Collega Wayne Eagling was op tournee. En choreograaf sir Peter Wright kon de oversteek vanuit Engeland lichamelijk niet aan.


De bijna 80-jarige Hans van Manen nam echter stralend en stijlvol de honneurs waar. Zijn duet uit Trois Gnossiennes, prachtig begeleid door Olga Khoziainova op een vlotgetrokken vleugel, was een van de sterkste optredens. Eerste solisten Igone de Jongh en Jozef Varga lieten met scherp en gearticuleerd lijnenspel zien waarom de brutale en originele ingevingen Van Manens pas de deux tot meesterwerken maken.


Veel duetten waren er te zien tijdens het sfeer- en stijlvolle, maar niet uitbundige of emotionele gala. Misschien iets te veel. Het programma leek enigszins democratisch ingegeven: iedereen van het grote gezelschap kreeg zijn of haar moment. Toch illustreerde de reeks (van George Balanchine, sir Peter Wright, Alexei Ratmansky, William Forsythe, David Dawson, Ted Brandsen en Rudi van Dantzig) de veelzijdige kwaliteit van Het Nationale Ballet. Iedere stijl werd tot in de puntjes uitgevoerd. Met een warm onthaal voor de oudsoliste Sofiane Sylve, aan de zijde van Casey Herd in Williams Forsythes In the middle somewhat elevated. Ook de koppels Cédric Ygnace (trefzeker) & Jurgita Dronina (dartel) en Matthew Golding (verleidelijk) & Anna Tsygankova (hartstochtelijk) lieten hun optimale beheersing zien van de grand pas de deux.


Voor de finale betraden alle dansers in kleurige bodysuits en typische Van Manen-formaties het podium, alsof een doos kleurpotloden het ruime sop koos. In Space heette de finale, als verwijzing naar de vorm waarin Het Nationale Ballet verkeert, als ook naar de mooie omschrijving van dans die Arthur Japin gaf in zijn persoonlijke felicitatie: 'Dans is de ruimte vullen met je wil'.


Gala 50 jaar Het Nationale Ballet, 13/9, Het Muziektheater Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden