De wijn die Cees Nooteboom dronk, bestaat niet

Schrijvers van fictie worden vaak onrustig van academische studies die aan hun werk zijn gewijd. Hebben ze iets geschapen waarvan ze achteraf het waarom en hoe moeizaam kunnen aangeven – en zo hoort het ook, want als ze zelf alles koel wisten samen te vatten, dan was die exercitie in...

Neem Cees Nooteboom. Is vereerd met dergelijke studies, maar weet tegelijk nooit goed wat ermee aan te vangen. Ontelbaar zijn de studies die zijn oeuvre in kaart brengen. Die belangstelling heeft zijn reislust andermaal vergroot. Ze zitten hem op de hielen, maar krijgen doen ze hem nooit. In Duitsland is zijn werk in acht banden verzameld; mooi moment voor een overzichtsstudie! Wordt nu vast ergens voorbereid. Intussen heeft Nooteboom al weer Tumbas gepubliceerd, Rode regen, een bibliofiele dichtbundel, én een boekwerk met de achttien ansichtkaarten die hij in 2006 richtte aan de bibliofiele uitgever Jo Smet van Literarte in Antwerpen.

Dat verslag van een Lesereise in Duitsland en Nederland in de herfst van 2006 heet Een Winterreise, als om te benadrukken dat hij nooit is vast te pinnen. Mooie notities van Kneipen en hotels, fraai geïllustreerd door Jan Vanriet. Tussen Nijmegen en Detmold genoot Nooteboom onder meer een ‘Grauburgunder Ramsacker Knödelberger Heilige Geist’. Maar wat staat er achterin bij de noten: ‘voor het geval iemand gaat zoeken, die wijn bestaat niet’.

Zou de rest dan ook niet waar zijn? Deze week las ik de studie Homeless entertainment, waarin Henriëtte Louwerse, die werkt aan de universiteit van Sheffield, het werk van Hafid Bouazza in het Engels beschouwt. Alles wat hij in tien jaar publiceerde, wordt beklopt, uiteengenomen, toegejuicht, verklaard. Een Engelse studie over een Nederlands schrijver die in elk boek de thuisloosheid omarmt die hem vrijheid geeft. Wát Bouazza ook doet – vertalen, verhalen, verbeelden, becommentariëren –, Louwerse begrijpt hem. Tal van bronnen legt ze bloot. Tien jaar lang heeft ze Bouazza gestalkt, schrijft ze zelf.

Dit eerbetoon zal hem dankbaar en benauwd op de vlucht jagen, op reis naar een nieuw verhaal, naar een onvindbare kroeg waar men wijn schenkt die niet bestaat. Of absint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden