'De wereld kan niet zonder financiële kennis uit Nederland'

Age Bakker is de tiende Nederlandse bewindvoerder bij het Internationaal Monetair Fonds. De vraag is of er een elfde komt; de Nederlandse zetel staat ter discussie.

WASHINGTON Het IMF-hoofdkantoor in Washington is een van de weinige gebouwen in de VS met een dertiende verdieping. Hier zetelt onder anderen de Nederlandse bewindvoerder.


Op de laatste dag op de jaarvergadering van het IMF en de Wereldbank lopen de mensen in en uit: vooral ministers en centrale bankiers van jonge landen uit Oost-Europa: Bosnië, Moldavië, Montenegro, Macedonië en Armenië die overgekomen zijn voor de vergadering en tot de Nederlandse kiesgroep behoren. De Nederlandse bewindvoerder behartigt ook hun belangen.


Aan de wand hangen de portretten van de tien bewindvoerders sinds de oprichting van het IMF in 1944. Volgens de huidige man Age Bakker (60) zal er nog een elfde bij kunnen voor zijn opvolger - 'eigenlijk hebben we geen ruimte meer aan de wand' - als hij zelf in juli 2011 na vier jaar Washington gaat opstappen.


Toen hij hier in 2007 aantrad gold het IMF als een financiële boeman die derdewereldlanden afkneep en de armsten in de wereld in nog grotere ellende stortte.


Inmiddels is het instituut weer wereldwijd in de armen gesloten. Het moet in problemen geraakte landen als Griekenland helpen, en als politieagent optreden in de valutaoorlogen en andere financiële conflicten. Film- en sportsterren vinden het ineens een eer om bij de jaarvergadering te zijn. De afgelopen dagen presenteerde het IMF zoveel films over zijn eigen daadkracht, dat iemand het gekscherend het Internationaal Monetaire Filmfestival noemde.


Opkomende landen willen graag invloed in het instituut, dat nog steeds volgens de wereldverhoudingen van de jaren vijftig wordt bestuurd.


Waarom zouden wij als Nederland een zetel moeten houden in het IMF-bestuur?


'Traditioneel heeft Nederland altijd sterke persoonlijkheden gehad in de financiële wereld. In de jaren zeventig schreef Business Week over de 'Dutch money masters' waarbij gewezen werd op mensen als Piet Lieftinck, Marius Holtrop, Onno Ruding, Jelle Zijlstra en Johan Witteveen. Dat is te danken aan onze open economie, die goede regelgeving stelt boven politieke invloed.'


Ieder Europees land heeft een motief. Moeten we als Europa daarom negen zetels bezetten?


'De vraag is of Europa effectiever kan optreden in een wereld met andere economische machtsverhoudingen. Ik denk van wel, en daarom hebben we als Europa ook een voorstel gedaan om er twee op te geven.'


Waarom maar twee? Oxfam vindt bijvoorbeeld dat we vijf zetels zouden moeten opgeven. Dan zou Afrika een zetel extra kunnen krijgen. De eurozone zou bijvoorbeeld met één mond moeten spreken.


'Ik vind dat Europa een gezamenlijke internationale visie moet ontwikkelen en uiteindelijk naar één Europese zetel moet toewerken. Nu is dat is een groot probleem, omdat sommige eurozone-landen totaal tegengestelde standpunten huldigen. Duitsland is bijvoorbeeld kritisch over een grote financieringsrol van het IMF, terwijl Frankrijk daar een groot pleitbezorger van is.'


Dat mag zo zijn, maar Nederland is een speldeknop op de aardbol en we zitten in het bestuur van zowel het IMF als de Wereldbank. Is dat niet een beetje veel?


'We zijn de zestiende economie in de wereld. Op de lijst van financiële centra staat Nederland zevende. We zijn de tiende crediteur van het IMF.'


Spanje heeft een grotere economie dan Nederland maar moet zijn zetel delen met Mexico. Australië en Korea delen een zetel. Nederland zou toch ook een zetel kunnen delen?


'Minister De Jager zegt niet dat zoiets uitgesloten is. Het probleem is dat er in onze kiesgroep geen geschikt opkomend land is waarmee we dat kunnen doen. Zelfs het grootste land in onze kiesgroep - Oekraïne - heeft daarvoor een te klein quotum.'


De VS hebben nu de kont tegen de krib gegooid. Zij hebben hun veto uitgesproken over de nieuwe bestuursbenoemingen, terwijl die op 1 november zouden moeten ingaan.


'Dat klopt. Ik ben zelf voorzitter van de kiescommissie en kan op dit moment niets doen. Maar ik heb vertrouwen dat het voor 1 januari lukt. Wij willen dat de VS hun veto opgeven in ruil voor de belofte dat we binnen twee jaar een definitieve oplossing hebben. Er moet een nieuwe structuur komen waarmee we jaren verder kunnen.'


Dus dit jaar verliest Nederland zijn zetel nog niet


'Nee. Zeker niet. Als er een akkoord komt, dan zal dat pas over twee jaar worden geëffectueerd. Dus tot 2012 houden we de zetel bij het IMF zeker.'


Tien Nederlandse bewindvoerders bij het Internationaal Monetair Fonds

1946-1948 Gijsbert W.J. Bruins. Hij klom op van provinciale griffier tot monetair deskundige. Oprichter van het blad Economisch Statistische Berichten in 1916. Overleed in 1948.


1948-1953 Johan W. Beyen. In de oorlog was hij adviseur van de regering in ballingschap. Hij verruilde de functie van bewindvoerder voor die van minister van Buitenlandse Zaken.


1952-1955 Daniel Crena de Iongh. Voormalige graanhandelaar die na zijn baan in Washington lezingen ging geven over Byzantijnse kunst.


1955-1977 Piet Lieftinck. Bekend van het tientje van Lieftinck. Hij was na zijn ministersschap 22 jaar bewindvoerder bij het IMF.


1977-1981 Onno Ruding. Amro-bankier die het bewindvoerderschap inruilde voor het ministerschap van Financiën. Later ging hij naar Citigroup.


1981-1986 Jacques Polak. Mede-oprichter IMF. Hij werkte bijna zijn hele leven voor het IMF, onder meer al econoom.


1986-1994 Godert Posthumus. Hij was daarvoor plaatsvervangend thesaurier-generaal. Hij werd daarna lid van de Raad van State.


1994-2003 Onno de Beaufort Wijnholds. Hij ging van De Nederlandsche Bank naar het Internationaal Monetair Fonds. Nadat hij bewindvoerder voor Nederland was geweest werd hij vertegenwoordiger van de Europese Centrale Bank in Washington.


2003-2007 Jeroen Kremers. Oud-topambtenaar van Financiën. Hij stapte in 2007 over naar ABN Amro en werkt nu voor Royal Bank of Scotland


Vanaf 2007 Age Bakker. Hij was topbestuurder bij De Nederlandsche Bank en hoogleraar aan de Vrije Universiteit voordat hij bewindvoerder werd. Hij wil volgend jaar hier weer gaan doceren en 'iets anders leuks erbij gaan doen'.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden