'De weinige houvast in ons chaotisch leven'

INTERVIEW..

ROTTERDAM/BRUSSEL Het is wellicht moeilijk voor te stellen, maar onder de sporen van Station Brussel-Zuid bevindt zich een paradijsje en het heet Rail Gourmet, zo ontdekte de Vlaamse schrijfster Annelies Verbeke (34), bekend van de romans Slaap! en het voor de Libris Literatuurprijs genomineerde Vissen Redden. Als voorbereiding op haar eerste theatertekst, voor het Rotterdamse collectief Wunderbaum, interviewde ze een aantal werknemers van het emballagebedrijf dat maaltijden inpakt voor de Thalys en Eurostar.

Annelies Verbeke: ‘Al die mensen zijn daar zo gelukkig met hun werk en collega’s. Ze zijn loyaal en trots. De integratie verloopt vlekkeloos, er ontstaan stelletjes en als iemand een impuls nodig heeft, krijgt die een andere plek in het productieproces. Het is nog net geen droomwereld.’

Gelukzalige gesprekken dus, over de workingclass hero, maar weinig dramatisch voor een voorstelling over de zoektocht naar geluk – het uitgangspunt voor haar samenwerking met Wunderbaum en muzikant Jens Bouttery. Uiteindelijk opent de voorstelling Rail Gourmet (die vandaag bovenin het Groot Handelsgebouw in Rotterdam in première gaat) wel met een emballagewerkneemster, zij het één die van zichzelf al een problematische verhouding heeft met het leven. Zij schrijft brieven aan collega’s en bekenden, waarin ze zich uitspreekt over hun geluksgevoel en misantropie.

In het tweede deel maakt deze Gabrielle plaats voor een echtelijke telefoonruzie vanuit de Thalys tussen europolitica Rebecca en schrijver Robert (die een verhouding heeft met Gabrielle). In het slot voert Rebecca na een aanrijding een dialoog in de locomotief met de machinist, die haar de herkomst onthult van zijn onthechte levenshouding.

De drie scènes raken elkaar zijdelings, zegt Verbeke, ‘als levenssporen die elkaar kruisen’. Niet voor niets kijkt het jaren vijftig bioscoopje op de zevende etage, waar de acteurs Verbekes tekst spelen, uit op de krioelende verkeersstromen voor Rotterdam Centraal. Rail Gourmet is dus bewust fragmentarisch van opzet, geen well made play. ‘De Wunderbaumers zijn net als ik filosofisch ingesteld. We vinden het mooi stil te staan bij de weinige houvast die er is in ons chaotisch leven. Het stuk eindigt ijl.’

De jonge getalenteerde Verbeke werd een paar jaar geleden al door Het Toneel Speelt gevraagd een toneelstuk te schrijven. Toen kwam het er niet van wegens drukte met romans, columns en verhalen. ‘Ik moet weer eens met het gezelschap bellen. Het zal toneelmatiger van opzet worden, vermoed ik.’

Helemaal onbekend met het genre is Verbeke niet – ze schreef onlangs een stuk voor TgStan en eerder filmscenario’s. ‘Maar een film is meer plotgericht en komt heel traag tot stand. Daar gaat het altijd over grote sommen geld.’

Bij Wunderbaum wist Verbeke voor welke acteurs ze schreef: Wine Dierickx, Maartje Remmers, Walter Bart en Matijs Jansen. Die kregen de vrijheid te knippen en te schrappen in haar tekst. ‘Soms was dat schrikken. Maar ik vind dat zij de essentie goed vatten.’

Vorige week zat ze lachend in de bioscoopstoel, toen ze voor het eerst het resultaat zag. ‘De ruzie is op scène nog emotioneler en heftiger dan op papier. Terwijl ik al helemaal opgeladen was van woede toen ik deze ruzie uitschreef. Ik was bijna klaar om iemand op zijn gezicht te slaan. Bij mijn romans heb ik dat zelden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden