De week van The White Cube

Giny Vos (52) was geraakt door het probleem van bewoners van een Amsterdamse steeg vol pislucht en graffiti. Ze bracht een licht-kunstwerk aan tegen de gevel. 'Een heldere, bijna sacrale ruimte wilde ik maken.'

Wat dacht u, de eerste keer, in de Nieuwezijds Armsteeg?

'Brrr. Die lucht.'


Wat is de locatie?

'Een steeg in het centrum van Amsterdam, 4 meter breed. Veel uitgaanspubliek. Vlakbij ligt een klein prostitutiegebied. De gevels zitten onder de graffiti. Constant die pislucht, braaksel. Er is van alles geprobeerd om de overlast terug te dringen, maar niets helpt.'


Een uitdaging voor een kunstenares als Giny Vos?

'Meestal zijn mijn projecten grootschaliger, met meer budget. Maar dit was zeker ook een kans om iets moois te maken en om de bewoners een beter gevoel te geven over die plek. Ze schaamden zich zo voor hun entree dat het lastig was om kennissen op bezoek te vragen.'


Wat zijn die andere, grootschaliger, projecten?

'Ik maak lichtkunst in de openbare ruimte. Voor een grote telecommunicatietoren in Amsterdam heb ik een sterrenhemel gemaakt die 's avonds op de toren verschijnt. Een project op een totaal andere schaal.'


Hoe ziet uw werk in de steeg eruit?

'Ik heb een wand van glas en aluminium tegen de bestaande gevel geplaatst. Daarin bevindt zich een perspectieftekening. De lijnen van de tekening worden gevormd door ledverlichting. Bij de tekening is gebruikgemaakt van wat er nu aan ramen en deuren in de gevel zit. Het is een perspectief op een perspectief.'


Wat zit er achter de echte deur?

'Er bevinden zich zo'n veertig appartementen achter die gevel.'


U noemt het werk The White Cube?

'Het effect van het led is dat het lijkt of er op die gevelwand verschillende ruimten achter elkaar liggen. Een doorkijkje, zoals een doorkijkje in een museum, wanneer je van de ene zaal door een deur naar een andere zaal kijkt. Een heldere, bijna sacrale ruimte wilde ik maken.'


En in een museum plas je niet tegen de muur?

'Precies. Bovendien moeten de kwaliteit van het materiaal en de manier waarop het werk is gemaakt ervoor zorgen dat er meer respect is voor deze plek. Dat is het belangrijkste, dat de kwaliteit van de omgeving het gedrag verandert.'


Maar u weet niet zeker of het lukt?

'Er zijn al tal van oplossingen voorbijgekomen voor deze plek. Het werkte niet. Het komt vaker voor: als ze er niet uitkomen met de openbare ruimte en er is weinig budget, vragen ze een kunstenaar.'


Is dat cynisch?

'Klinkt het cynisch? Ik bedoel het niet cynisch. Er is niets op tegen om kunstenaars op deze manier in te zetten, als de intenties van de opdrachtgever maar goed zijn. In dit project heeft woningcorporatie De Key er vier jaar achteraan gezeten om het van de grond te krijgen.'


Wat was lastig aan dit project?

'Een toegepast werk als dit stelt veel praktische eisen. Daar moet je in de materiaalkeuze, maar ook in de detaillering rekening mee houden. Ik wilde bijvoorbeeld reliëf in de tekenlijnen aanbrengen, maar iemand zei: niet doen, dat plakken ze vol met kauwgom.'


Werken in de openbare ruimte is een ander vak dan werken voor een museumwand?

'Al was het maar omdat in een museum mensen bewust de keuze maken om naar kunst te komen kijken. Toch wil ik op straat beide groepen met mijn werk bereiken.'


Beide groepen?

'Ik wil dat kunstliefhebbers net zo goed als toevallige passanten mijn werk appreciëren. Het zijn - ook in de Nieuwezijds Armsteeg - verschillende verhalen die ik over elkaar heen vertel. Je kunt The White Cube zien als een oplossing tegen wildplassen, maar ook als een autonoom kunstwerk.'


Giny Vos, The White Cube, Nieuwezijds Armsteeg, Amsterdam. Realisatie woningbouwvereniging De Key. Ingebruikname 31 oktober. ginyvos.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden