De week van Tesselschade Roemers Visscher

Ze was de muze van P.C. Hooft, de getalenteerde dichteres Tesselschade (1594-1649). Het Muiderslot wijdt een tentoonstelling aan haar tijd. Hoofd collectie Yvonne Molenaar (46) vertelt over dit 'puikjuweel der vrouwelijke sekse'.

J

e zult maar Tesselschade heten. 'Toch. Er spreekt een enorm optimisme uit die naam. De reder Roemer Visscher verloor in 1593 ongeveer twintig schepen nabij Texel in een barre storm. Maar het hoorde bij zijn levensopvatting om het materiële te relativeren. Dus noemde hij zijn dochter naar die gebeurtenis en kwam er helemaal bovenop.'

Wie was Maria Tesselschade Roemers Visscher?

'De muze van de Muiderkring van P.C Hooft. Het stralende middelpunt van culturele dagen op het Muiderslot, vol poëzie, toneel en muziek. Ze had alles mee, haar looks, haar komaf, ze was getalenteerd. Goed opgeleid. Speelde uitstekend luit en kon dichten.'

Zegt wie?

'In haar tijd werd ze 'het puikjuweel der vrouwelijke sekse' genoemd.'

En ze kon spitsvondige brieven schrijven?

'Zo spitsvondig, dat P.C. Hooft een anagram maakte van haar naam Tesselschade: Sachte sedeles, oftewel zachte zede-les. Ze kon mannen als Huygens en Vondel op subtiele manier terechtwijzen. Uitzonderlijk.'

Was ze het vriendinnetje van Pieter Cornelisz Hooft?

'Nee. Hooft en Tesselschade leerden elkaar jong kennen op de literaire bijeenkomsten bij haar vader in Amsterdam. Het was zielsverwantschap, gebaseerd op wederzijdse liefde voor de letteren. Ze schreven elkaar, een leven lang. Zij dichtte, hij becommentarieerde.'

Gedichten, graag!

't Is ZeldtZamer geneught / Die staagh op nieuw verheught, / Geen stemmigheyt Zoo lustigh, Als DeZ', die Zoomers is, en 's winters even rustigh.'

Maar ze heeft niets gepubliceerd?

'Ik denk dat ze die ambitie niet had. Wat we kennen, is vooral te danken aan de correspondentie met haar vrienden, beroemde tijdgenoten uit de Gouden Eeuw.'

Goed, allemaal lang geleden. Waarom is dit vandaag nog belangrijk?

'Tesselschade had van haar humanistische vader een rijke opvoeding gehad. Waarin reflectie, zelfontplooiing en kennisverrijking voorop stonden. En dat niet alleen; dat het materiële belangrijk was, drukte haar vader Roemer Visscher ook uit door zijn dochter te vernoemen naar de ramp bij Texel. Die financiële strop betekende niet het einde voor de wereld, wilde hij ermee zeggen.'

En?

'Daar kunnen wij nog iets van leren. Het vertrouwen dat hij toont, lijkt een passend antwoord op het falende credo van de huidige kenniseconomie.'

Kortom. Iedereen moet deze week zijn dochter Cyprus noemen?

'Bijvoorbeeld. Die humanistische zienswijze met Erasmus en Thomas Moore als voorbeelden, kreeg in de Republiek veel steun. Hooft maakte in navolging van vader Visscher het Muiderslot tot een nieuw middelpunt van het nieuwe renaissancedenken. Dat willen we vandaag hier voelbaar maken.'

Met Tesselschade als lokkertje?

'Zij was letterlijk de 'Hooft'-attractie. Hij verleidde, met haar aanwezigheid, tal van coryfeeën als Huygens, Bredero, Vondel en Sweelinck om naar het Muiderslot te komen.'

Hoe ging dat in zijn werk?

'Ze spoorden elkaar aan. 'Snel toe, gewenste gast en mijd elk oponthoud! De citer kwijnt, de geur vervliegt van de haard, de spijzen, nu warm door het vuur, koelen af ...', aldus Barlaeus in een brief aan Constantijn Huygens.'

Wat is er te zien op de tentoonstelling?

'Brieven van Hooft. Maar ook opgravingen van een van de verloren gegane schepen bij Texel. Heel bijzonder. En de originele - later gecorrigeerde - aquarel van de beroemde schoolplaat van Isings: absoluut een topper!'

Was Tesselschade knap?

'Lang is gedacht dat een tekening van Hendrick Golztius Tesselschade voorstelde. Op basis daarvan is een serie schilderijen gemaakt. Later kwam vast te staan dat zij het niet is. Maar ze was knap, jazeker.'

Gek eigenlijk dat ze nooit is afgebeeld. Ze was toch een van de BN'ers van die tijd. Met wie zou u haar vergelijken. Eva Jinek, Ellen ten Damme?

'Geen idee. Wel interessant om een lijst te maken met BN'ers uit de tijd van de Muiderkring. Misschien een volgend project!'

Tessel Schade - een ramp met een Gouden randje, Muiderslot, Muiden, tot en met 12/5. muiderslot.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden