De week van Motregenvariaties

Robert Alberdingk Thijm (47), bekend van Dunya & Desie en A'dam-E.V.A., heeft zijn eerste toneeltekst geschreven. Motregenvariaties is een zoektocht naar liefde, poëzie en erkenning.

Voelt 'Motregenvariaties' als een debuut?

'Beetje. Ik heb eind 1996 Carlie geschreven, een musical over Barbie. Uh. Heel iets anders dus.'


En? Lijkt theater een beetje op televisie?

'Totaal onvergelijkbare werelden. Ik heb echt een knop om moeten zetten. Dit wordt ook voor mij een spannende week.'


Terwijl u toch best wat succesjes hebt gekend?

'Dunya & Desie, een tv-serie over de vriendschap tussen een Nederlands en een Marokkaans meisje, wordt na tien jaar nog steeds herhaald. En voor A'dam-E.V.A, dat in 2011 uitkwam, schrijf ik nu nieuwe afleveringen. Maar de dynamiek van een tekst voor theater is totaal anders dan een tv-script.'


Waar gaat het stuk over?

'Het is geschreven voor de actrices Olga Zuiderhoek en Ria Eimers. Ze hadden allebei Martha gespeeld in Who's Afraid of Virginia Woolf en wilden samen het toneel op. Het stuk zou over acteren gaan, maar dat vond ik net iets te dicht op hun echte leven. Dus heb ik dichters van ze gemaakt. Een is beroemd geworden, de ander is na haar debuut blijven steken.'


Wat maakt een theatertekst zo anders?

'Oneerbiedig gezegd: voor tv is tekst niet belangrijk. Wel de dialoog, niet de tekst. Op tv moet je vooral niets uitleggen. Daar gaat het om de vertelling, de opvolging van scènes, het beeld, de montage. Emoties worden niet uitgesproken, die moet je zien: Show, don't tell.'


Maar als u niets uitlegt, blijft Olga plat!

'Precies. In een theatertekst heb je minder technische hulpmiddelen om personages vorm te geven. Geen locatiewisselingen, camerabewegingen, flashbacks. Je hebt alleen de tekst en het spel. Dus heb ik me lekker uitgeleefd in monologen.'


Heerlijk, monologen!

'Hé, ik kon opeens gedachten opschrijven. Gedachten, daar staat de doodstraf op bij tv.'


Dus, theatertekst is leuker?

'Tv heeft zo veel techniek, alles is mogelijk. Op één ding na. In het theater heb je de fysieke aanwezigheid van de acteurs, die dat stuk op dat moment voor jou spelen. Dat is een enorme kracht die tv nooit kan imiteren.'


Dit is uw eerste toneelstuk. Niet uw laatste?

'Nee. Opdrachten. Graag. Meer. Er worden, helaas, niet heel veel nieuwe Nederlandse toneelteksten geschreven.'


Kunnen Nederlanders het wel?

'Goede toneelteksten, dat is niet iets wat een schrijver er een beetje naast doet. Helaas is de theatersector arm. Ook in de kunst is het toch vaak zo dat het talent het geld volgt.'


Is een nieuwe tv-serie vergelijkbaar met een zaalpremière?

'Ik zit in mijn eentje op de bank wanneer zo'n serie begint. Eigenlijk is dat verschrikkelijk. Het valt vaak helemaal dood. Bij een theaterpremière is dat niet, daar leeft dat stuk.'


En u, achterkleinzoon van de befaamde literator Lodewijk van Deyssel (1864-1952), heeft speciaal voor dit stuk de dichtspier beroerd?

'Dat is zo leuk om te doen! Ik weet niet of het verstandig is dat er een poëzierecensent komt kijken. Maar je kunt opeens werken met gedragen teksten op het toneel, dat schept een mooi vervreemdend beeld, wat goed is voor het stuk.'


Ik citeer de dichtregel: 'Wie mij mist, die mag mij weten.'

'Olga Zuiderhoek was heel blij met die zin in de tekst. Het is natuurlijk een schaamteloze rip-off van Neeltje Maria Min: Voor wie ik liefheb, wil ik weten.'


Toe, doe nog een gedicht.

'Jouw stem was waar het mee begon / Alles /En toen je handen - op mijn schouders / in de winterkou gekleed / Een kus, en de tijd begon te lopen / Je keek me aan - toen was er licht / Je herhaalde mijn naam / en ik was er ook opeens.'


Motregenvariaties, regie Johan Simons. Met Olga Zuiderhoek en Ria Eimers. Bellevue Amsterdam, vanaf 19/3. lunchtheater.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden