de week van de winst- en verliesrekening

Over Bertrand Russell zei een criticus ooit: 'Als iemand wil weten wat de kern is van zijn filosofie, vraag dan eerst over welk jaar het gaat.'..

Met deze notie in het achterhoofd maken we de balans op van 2005. Wie zijn de winnaars en verliezers op het internationale toneel? Wie hebben geëxcelleerd en hun positie versterkt, wie hebben schipbreuk geleden en zijn in achting gedaald?

Desgevraagd hebben buitenlandredacteuren en correspondenten van deze krant suggesties geleverd, en wat daarbij opviel was dat diverse namen zowel voor de winnaars- als voor de verliezersgroep in aanmerking kwamen. De correspondent in China opperde zelfs om Hu Jintao zowel aan de credit- als aan de debetzijde van de balans bovenaan te zetten. Hij is een winnaar omdat hij de hoge Chinese groei heeft weten vol te houden en de internationale invloed van zijn land duidelijk heeft doen toenemen. Maar hij is ook een verliezer vanwege zijn onvermogen c.q. onwil om uit het communistische keurslijf te breken.

Ook het optreden van Tony Blair leent zich voor een dubbelnotering. Zijn met veel fanfare ingezette voorzitterschap van de Europese Unie werd een oefening in passiviteit. Maar hij is toch de enige Europese politicus van betekenis die een hernieuwd kiezersmandaat veroverde, en hij sleepte te elfder ure alsnog een begrotingsakkoord uit het vuur.

Nog meer kandidaten voor een dubbelnotering: Vladimir Poetin (plukt financiële en politieke vruchten van het Russisch gas, maar autocratisch optreden wekt steeds meer weerzin), Nicolas Sarkozy (woeste uitspraken roepen twijfel op, maar populariteit heeft er bepaald niet onder geleden) en Ruud Lubbers (van gevallen wereldherder der vluchtelingen tot gevierde popfestivalprediker).

Uiteindelijk hebben we al deze figuren gelaten voor wat ze zijn: twijfelgevallen. Hier volgt de eindlijst, geheel naar eigen voorkeur en buiten het zicht van geenstijl.nl samengesteld. Eerst de topvijf van de verliezers, voorafgegaan door de runners-up: Mahmoud Abbas, Mahmoud Ahmadinejad, José Manuel Barroso, Dick Cheney, Gerhard Schröder, Julia Timoshenko, George Weah.

5. Osama bin Laden. Dood of levend - als topman van Terror Inc. is hij in elk geval geheel overvleugeld door Abu Musab Al-Zarqawi, president-directeur van de Jordaans-Iraakse branche.

4. Jacques Chirac. Referendum over de Europese Grondwet werd een persoonlijk echec. Tijdens het oproer in de banlieues leek het Elysée gesloten. Moet toch nog anderhalf jaar mee. Zonder de steun van een toegewijde vriend in Berlijn.

3. Jean-Claude Juncker. Prototype van de Europese federalist die het beste met de burgers voorheeft, zolang ze de besluitvorming maar niet hinderen. Zijn voorstel voor EU-begroting haalde het niet. Zelfs in eigen Luxemburg stemden vier van de tien kiezers tegen de Grondwet. Is het hele jaar al chagrijnig.

2. Bashar Assad. Voerde Syrië in ongekend isolement. Mist tactische begaafdheid van zijn vader. Greep op Libanon danig verzwakt. Niemand praat meer over de Golan-hoogte.

1. George W. Bush. Verkiezingstriomf verpieterde in hoog tempo. Geloof in de Irak-oorlog idem dito. Katrina veroorzaakte ook dijkdoorbraak in het Witte Huis. Schrale troost: de populariteitsscore van pappie alsook van Bill Clinton heeft op een nog lager punt gestaan.

En dan nu de topvijf van de winnaars. Runners-up: Martti Ahtisaari (bemiddelaar vredesakkoord Atjeh), Mohammed ElBaradei, Patrick Fitzgerald, Ellen Johnson Sirleaf (eerste vrouwelijke president van Afrika), Junichiro Koizumi, Joseph Ratzinger, Condoleezza Rice.

5. John McCain. Senator gaf geen krimp in confrontatie met Witte Huis over martelverbod. Bezit nodige geloofwaardigheid en statuur om in 2008 Republikeinse presidentsnominatie te veroveren - als de conditie het toelaat.

4. Bono en Bob Geldof. Er kunnen heel wat vraagtekens worden gezet bij de toegezegde schuldenverlichting voor de armste landen, maar welke politicus krijgt miljoenen mensen in beweging voor zo'n thema?

3. Ali Khamenei. Irans hoogste leider bulkt in het (olie)geld. Hervormers zijn uitgerangeerd. Irak als rivaliserende regionale mogendheid is voorlopig uit het spel genomen. President Ahmadinejad neemt het gooi- en smijtwerk voor zijn rekening. Nucleair programma intact, Europa machteloos.

2. Ariel Sharon. Eenzijdige ontruiming van Gaza bleek meesterzet (met dank overigens aan verliezer Bush). Heeft druk op Israël sterk verminderd. Oude ijzervreter wekt de indruk als enige te beschikken over een onbeduimelde 'routekaart naar de vrede'.

1. Angela Merkel. Van stug Trabantje transformeerde ze in soepele BMW. Frau ohne Eigenschafte bleek in elk geval over kordaatheid en flexibiliteit te beschikken. Duitsers aangenaam verrast, Europese partners ook. In haar optreden tijdens de Europese top zag de Financial Times 'de wederopstanding van Duitsland als centrale machtsfactor in de Europese Unie'. Steek dat maar in je zak, Herr Schröder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden