De week van Angela, Ian, Gerry, Mahmoud, Knut en de anderen

Zoals u hopelijk heeft gezien, heeft het boekenkatern Cicero zich in een nieuwe jas gestoken en daarbij, in navolging van de filmrecensies en de platenrubriek in het kunstkatern, een puntensysteem ingevoerd....

Deze rubriek, die u door het internationale nieuws van de afgelopen week beoogt te loodsen, kan natuurlijk niet achterblijven. Dus hier volgt een geheel vernieuwd buitenlands weekoverzicht met extra waskracht.

We beginnen in Berlijn, waar vorig weekeinde de regeringsleiders van de Europese Unie (***) bijeenkwamen om de vijftigste verjaardag van het Verdrag van Rome te vieren. Fungerend EU-voorzitter Duitsland had zich zeer ingespannen om voor deze feestelijke gelegenheid een welluidende tekst te produceren, die met name de institutionele hervorming een nieuwe impuls zou geven. Maar de Duitsers stuitten her en der op weerstand. Het resultaat was een slappe ‘Verklaring van Berlijn’ (**). Alleen dankzij een bezielde rede van Angela Merkel (***) kreeg het EU-festijn nog enig cachet.

Gelukkig bleek een dag later dat niet overal in Europa de impasse regeert. In Belfast ontrolde zich maandag een tafereel dat een paar maanden geleden slechts weinigen voor mogelijk hadden gehouden: de unionistische leider Ian Paisley (voorheen *, thans **) en Sinn Fein-voorman Gerry Adams (**) zetten zich aan dezelfde tafel en spraken de bereidheid uit een gezamenlijke regering te vormen. Uiteraard moet nog blijken wat deze verheugende intentie in de weerbarstige Noord-Ierse praktijk waard is, maar er mag toch worden gesproken van een doorbraak die de kans op een terugval naar de tijd van The Troubles(*) weer wat kleiner heeft gemaakt.

Helaas kreeg Tony Blair (***) nauwelijks de tijd om te genieten van deze opsteker. Want voor de premier (**) doemde een nieuwe crisis op toen vijftien Britse marinemensen na het inspecteren van een schip bij de monding van de grensrivier de Shatt al-Arab gevangen werden genomen door een Iraanse patrouilleboot omdat ze zich in de Iraanse territoriale wateren zouden hebben bevonden.

Was de aanhouding een kwestie van toeval of was er sprake van een welbewuste Iraanse actie? Het feit dat Iraanse diplomaten in eerste instantie coördinaten opgaven die de Britse zeelieden binnen de Iraakse territoriale wateren plaatsten, deed aanvankelijk vermoeden dat er sprake was van verwarring in Teheran en dus van een incident. Maar naarmate de affaire langer duurde en Iran op de proppen kwam met dubieuze ‘bekentenissen’ van enkele marinemensen, leek het er steeds meer op dat de aanhouding een welbewuste daad was.

Een daad die veel weg heeft van een rare sprong door een kat in het nauw. Alle snoeverij van geestelijk leider Ali Khamenei (*) en president Mahmoud Ahmadinejad (*) kan niet verbloemen dat Iran de laatste tijd behoorlijk geïsoleerd is geraakt. Bijna op hetzelfde moment dat de Britse zeelieden werden overmeesterd, nam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (**) een nieuwe sanctieresolutie tegen Iran aan, die de al voelbare economische druk verder opvoert en die specifieke zakelijke belangen van sommige machthebbers in Teheran dreigt te treffen. Wat Iran vooral moet verontrusten, is dat ook de liefde van het Kremlin (**) duidelijk aan het bekoelen is. Zo bezien zijn de Britse zeelieden vooral pionnen in een poging om een wig te drijven in het internationale front en te laten zien dat er met de islamitische republiek niet valt te spotten.

Opvallend is intussen dat de Verenigde Staten zich in de affaire enigszins afzijdig houden. De reden daarvoor moet mede gezocht worden in de binnenlandse perikelen van de regering-Bush (**), die de omslagontwerpers van The Economist (****) ertoe brachten het Witte Huis af te beelden als een belegerd bastion, compleet met een in gevechtspak gehulde George Bush (**) en dito Dick Cheney (*) achter zandzakken in de tuin. ‘De oorlog in Irak heeft nu waarlijk Pennsylvania Avenue bereikt’, aldus het blad.

Maar Irak, en met name de vraag of er een tijdschema voor terugtrekking van de Amerikaanse troepen moet komen, is niet de enige frontlinie tussen Witte Huis en Congres. De Democraten onder leiding van Speaker Nancy Pelosi (***) en senator Harry Reid (**) nemen de regering ook onder vuur vanwege het ontslag van acht federale aanklagers, die dat vermoedelijk te wijten hebben aan het feit dat ze onvoldoende oog hadden voor de belangen van de Republikeinse partij (**).

Het nieuws uit het Midden-Oosten bevatte de gebruikelijke mengeling van geweld en diplomatiek topberaad dat veel dure hotelkamers, maar weinig politieke gaten vult. De Arabische staatshoofden confereerden in Riyad en poetsten hun vredesvoorstel (***) van vijf jaar geleden op. Voor Israël is het plan bespreekbaar, behalve de passage over de terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen en op voorwaarde dat het niet wordt gepresenteerd onder het motto take it or leave it. Arabische werkgroepen gaan nu bezien of er nog rek zit in het plan.

De aaibaarheidsfactor speelde hoog op in Berlijn, waar de dierentuin de belangstelling voor het weesijsbeertje Knut (****) nauwelijks aankon. In dezelfde stad werd het ereburgerschap toegekend aan ex-DDR-dissident Wolf Biermann (*****), die zich juist onderscheidde door een magnifiek gebrek aan aaibaarheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden