De week in wetenschap: Martiaanse kannibalen, elfjes en de domme schooljuf

Welk wetenschappelijk nieuws moet u deze week hebben gelezen om de wereld van morgen te begrijpen? Chef wetenschap Maarten Keulemans selecteert de vijf meest opmerkelijke berichten van week 42.

Een impressie van de Mars One-kolonie.Beeld afp

1. Kannibalen op Mars

Dat klinkt als de titel van een B-film uit de jaren vijftig, maar het kon nog wel eens werkelijkheid worden, als op een dag het Nederlandse initiatief Mars One het luchtruim kiest. Mars One wil een select gezelschap mensen op een enkele reis naar Mars sturen. Om dat te bekostigen, wil de organisatie het geheel live uitzenden, als Utopia-achtige reality show.

Maar terwijl je op aarde in geval van ziekte of ander ongemak nog weg kunt, zal dat op Mars niet lukken. Een nieuwe studie geeft voor het eerst een inkijkje: wordt dit eigenlijk wel leuke televisie? Ik voorspel afgrijselijke taferelen als de astronauten, tot waanzin gedreven door honger, elkaars ledematen afhakken en opeten.

Lees verder...

2. Brein als alibi

Een trend in de rechtbank is om bij de beoordeling van verdachten te kijken naar hun brein. Zit het daarboven eigenlijk nog wel een beetje toerekeningsvatbaar in elkaar?

Redacteur hersenen en gedrag Margreet Vermeulen had deze week een buitengewoon boeiend onderhoud met promovendus Felix Schirmann, die erop wijst dat we al meer dan een eeuw lang proberen goed en kwaad in de hersenen te herkennen. 'To little avail', zoals dat in het Engels zo mooi heet.

Lees verder...

3. Nog meer hersenen: de meester en de juf snappen er niks van

De grafiek van de week komt niet uit de Volkskrant, maar van Twitter, waar men hem weer had ontleend aan een nieuwsbericht van Nature. 'There is a terrible epidemic of neurobollocks in education', schreef arts en columnist Ben Goldacre erbij: een ernstige uitbraak van neurogelul in het onderwijs.

Let eens even op de Nederlandse cijfers, zou ik daaraan toevoegen. Want inderdaad: de uitspraken die u hieronder ziet, zijn stuk voor stuk niet waar.

Beeld Nature

4. Eten weggooien, gewoon doen

Wat ben ik toch gek op wetenschappelijke inzichten die je blik op de wereld een beetje bijstellen.

Economie-redacteur Gerard Reijn verraste op Wereldvoedseldag met een opmerkelijke rekenexercitie: zuiniger omspringen met voedsel dat we nu nog weggooien, zal de wereld niet meteen redden. Integendeel: als we allemaal ophouden ons overtollige eten weg te gooien, zijn de arme boertjes in Afrika weer eens de pineut. Affijn, leest u het vooral zelf.

En ik verwacht dat de milieubeweging volgend jaar met iets anders komt.

Lees verder...

5. Bestaan elfjes dan tóch?

Het is niet iedere dag dat onze redacteur natuurkunde en 'harde bètawetenschap' Martijn van Calmthout rapporteert over elfjes, tovenaars en 'The Force'. Maar deze week veranderde dat, toen hij religiewetenschapper Markus Davidsen sprak over mensen die geloven dat Tolkien en Star Wars écht zijn gebeurd.

Een ongelooflijk, enorm boeiend gesprek. Davidsen wijst erop dat 'gevestigde' godsdiensten misschien zo zijn ontstaan: als een vaag gerucht of mooi verhaal, waarop mensen hun spirituele gevoelens gingen projecteren. In dat opzicht is het geloof in Tolkien een 'protogodsdienst', constateert de wetenschapper. 'Ooit waren ook het christendom of de islam nieuw, waren het verhalen die mensen al dan niet grepen.'

Affijn, een artikel dat u niet mag missen. Zeker niet als u zich - net als ik - wel eens afvraagt wat mensen toch bezielt om werkelijk te geloven dat de wereld wordt bestierd door onzichtbare wezens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden