De week in wetenschap: Autistische breinen, robots in je bloed en darten op baby's

Welk wetenschappelijk nieuws moet u deze week hebben gelezen om de wereld van morgen te begrijpen? Chef wetenschap Maarten Keulemans selecteert de vijf meest opmerkelijke berichten van week 44.

Een grote Israëlische metastudie concludeerde dat de hersenen van autisten volkomen normaal zijn. Beeld thinkstock

1. Google zoekt ziekte

We zijn van plan om u te injecteren met onzichtbaar kleine robotjes. Die stromen vanaf dat moment door uw bloedbaan, op zoek naar eventuele tumoren of naderende hartinfarcten. En als de robotjes iets vinden, kunt u dat zien op de polsband die we erbij geven.

Het was niets minder dan superbedrijf Google dat dit wonderlijke idee deze week lanceerde. Het zoekmachinebedrijf, dat allang niet meer alleen maar aan zoekmachines doet, is vast van plan het concept de komende jaren uit te werken.

Zeker, de techniek daarvoor bestaat nog niet. En er kleven nadelen aan: we zouden wel eens kunnen veranderen in hypochondrische wandelende wrakken, als ons polsbandje om de twee tellen begint te piepen.

Aan de andere kant: een bedrijf dat ook al de planeet in kaart bracht, werkende robotauto's laat rondrijden en sleutelt aan een contactlens die de bloedsuikerwaarde van diabetespatiënten in de gaten houdt, kun je maar beter serieus nemen.

Beeld ap

2. Invasie van de mini-organen

Nu we het toch over futuristische shizzle hebben. Kent u die al van de man die zijn organen in het klein nabouwde?

Deze week hoorden we hoe Amerikaanse wetenschappers erin slaagden uit menselijk weefsel minuscule maagjes te kweken. Dat niet alleen: in diverse laboratoria (onder meer in Utrecht) kweekt men vergelijkbare mini-orgaantjes, uiteenlopend van minilevertjes en mini-alvleeskliertjes tot zelfs minihersenen aan toe.

Handig om medicijnen op te testen, en zie het als springplank naar kweken van hele organen voor transplantatie. U heeft een nieuw hart nodig? Geen probleem: kweken we gewoon even een nieuw.

Toen ik een van de betrokken artsen vroeg aan wat voor 'lange termijn' hij eigenlijk dacht, voor dat kweken van reserveorganen, luidde het antwoord dat hij er alleen maar een slag naar kon slaan: 'Een jaar of vijftien, misschien?'

Een jaar of vijftien. Dat zijn dus de termijnen waarop men ruwweg denkt. Erg verre toekomst zou ik het niet willen noemen.

Organoïden op kweek. Dit zijn minimaagjes. Beeld James Wells / Cincinnati Children's Hospital

3. Autist met normaal brein

Al jaren duikelen de wetenswaardigheden over het autistische brein over elkaar heen. Autisten hebben grotere hersenen, minder verbindingen, een dunnere buitenlaag (neocortex) om hun brein, ga zo maar door; geef me je brein en ik zeg je wie je bent (als je autistisch bent).

Nou: vergeet het maar.

Een grote Israëlische metastudie die (maar liefst) 539 breinen van mensen met een autistische stoornis in detail vergeleek met de hersenen van 537 gezonde mensen, vond dat autisten hersenen hebben die eigenlijk... nou ja, volkomen normaal zijn.

Op een enkel detail na: geen verschil te vinden. De autistenbreinen zijn helemaal niet groter, kleiner, dikker, dunner of wat dan ook. Het lijkt erop dat eerdere onderzoeken het gewoon verkeerd hebben gezien - een effect waarover we pas nog een tot nadenken stemmend gesprek met epidemioloog John Ioannidis hadden.

'Deze resultaten suggereren dat veel van de eerder gemelde anatomische abnormaliteiten van weinig wetenschappelijke of klinische betekenis zijn,' concluderen de wetenschappers in elk geval.

Noem het een domper. Of noem het voortschrijdend inzicht; dat mag natuurlijk ook.

Beeld thinkstock

4. Raak de baby!

Stel: ik geef u een set dartpijltjes, en toon u een dartbord waarop een foto hangt van een schattige baby. Zou u gooien?

Welnee. Dat blijkt althans uit een alleraardigst experiment, gehouden aan de Universiteit van Missouri. De deelnemers aan het dartexperiment konden het niet over hun hart verkrijgen, gooiden mis, vonden het zielig. En dat is, als je erover nadenkt, best raar. Wat is er nu 'zielig' aan een stuk papier?

Het experiment, menen psychologen, bewijst hoezeer moderne, goed opgeleide, volwassen mensen nog altijd magisch denken. Ergens geloven we dat we zo'n baby pijn doen als we die foto beschadigen. Onzin natuurlijk, maar 'we kunnen het magisch denken niet overwinnen. Het is onderdeel van onze geëvolueerde psychologie', aldus de Amerikaanse psychologiehoogleraar C. Nathan DeWall in een boeiend opstel dat hij deze week schreef in The New York Times.

Op de dag van Halloween een mooie afsluiter van dit weekoverzicht, dacht ik zo. Het is in elk geval een van de aardigste artikelen die ik deze week las.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden