De weduwen van de crisis huilen

Ze worden nu al de 'Weduwen van de crisis' genoemd: Italiaanse vrouwen wier echtgenoten zelfmoord pleegden, omdat ze geen uitweg meer zagen voor hun financiële problemen. Met een stille mars in Bologna willen de Vedove della crisi vandaag de regering-Monti aansporen snel iets te doen aan het toenemende aantal suïcides met economische motieven; intussen gemiddeld één per dag.

AMSTERDAM - Initiatiefneemster van de mars is Tiziana Marrone, weduwe van de zelfstandige bouwvakker Giuseppe Campaniello, die zichzelf eind maart in zijn auto in brand stak voor het gebouw van de Italiaanse belastingdienst in Bologna. Campaniello (58) was ten einde raad, omdat zijn schuld bij de fiscus tot 104 duizend euro was opgelopen. Zijn tragische einde kreeg in Italië landelijke bekendheid, nadat Marrone op de Italiaanse televisie de afscheidsbrief van haar echtgenoot had voorgelezen.

De stille mars voert van het Maggiore-ziekenhuis in Bologna, waar Campaniello negen dagen na zijn wanhoopsdaad aan zijn verwondingen bezweek, naar de plek waar hij zichzelf in zijn Fiat Punto in brand stak. Dat Campaniello zeker niet de enige is die zich op zo'n dramatische wijze van het leven heeft beroofd vanwege de crisis, bewijst het feit dat vandaag na de tocht tientallen namen van Italiaanse ondernemers zullen worden voorgelezen die de afgelopen maanden een einde aan hun leven maakten.

Zo werd de 52-jarige ondernemer Gianni Merlo uit Volpago Nel Montello (Treviso) donderdag dood aangetroffen. Hij had zich in de slaapcabine van zijn vrachtwagen opgehangen, omdat hij zich geen raad meer wist met zijn schuldenlast. Of Gigi Mele (55) uit Mamoiada (Sardinië), die vorige week zichzelf door het hoofd schoot, omdat hij niet kon verkroppen dat zijn bedrijf de deuren moest sluiten en waarbij hij ook zijn twee zonen moest ontslaan.

Bijna dagelijks worden de Italianen, die zuchten onder de ernstigste crisis in jaren maar ook onder forse bezuinigingen, geconfronteerd met de zelfmoorden van de crisis. Verhalen over werknemers, ambachtslieden, gepensioneerden of werklozen die zich ophangen, doodschieten of van balkons werpen als ultieme uitweg voor hun financiële problemen.

Het zijn echter de drama's van de ondernemers die in Italië - een land met traditiegetrouw veel familiebedrijfjes - veruit de meeste aandacht trekken. Het betreft vaak levenswerken die door schulden ongedaan worden gemaakt. De wanhopige ondernemers schamen zich diep, omdat ze hun familie en personeel naar hun gevoel tekortgedaan hebben. Zo publiceerde il Giornale eerder deze week een kaart van Italië met daarop de plekken waar 'de slachting van ondernemers' heeft plaatsgehad. Daarnaast deed de krant, eigendom van de familie Berlusconi, een oproep aan de Italianen: 'Red ze!'

In sommige regio's hebben werkgeversverenigingen voor het midden- en kleinbedrijf al helpdesks opgezet waar ondernemers in hevige financiële en psychologische nood kunnen aankloppen voor hulp. Maar echt structuur zit er nog niet in de diverse kleinschalige initiatieven. Ook niet in de regio Veneto (Verona, Venetië), waar de meeste zelfmoorden onder ondernemers plaatsvinden.

Ook de Italiaanse regering zit duidelijk in haar maag met de suïcides - volgens het Europese netwerk voor Werkgelegenheid (Eures) gemiddeld een per dag. Premier Monti zei onlangs dat 'de zelfmoorden de waarlijk dramatische omstandigheden van de crisis tonen'. Het kwam Monti, die vorig jaar november werd benoemd om met stevige ingrepen de Italiaanse economie uit het slop te trekken en onlangs beweerde dat het ergste al weer voorbij is, op stevige kritiek te staan.

Weduwe Tiziana Marrone ging daarin niet eens het verst, al was haar kritiek in een opiniestuk niet bepaald mild. 'Deze crisis verwoest families, verpest de maatschappij en zet mensen - die proberen te behouden wat ze nog hebben - tegen elkaar op. Intussen blijft de regering doen wat zij wil met onze levens: het aannemen van wetten die de banken bevoordelen en dus ook de regering zelf.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden