De wederkomst van de Verlosser in Denver

Het lijkt met de kritische vermogens van de overzeese acolieten van Barack Obama al niet veel beter gesteld dan met de tekstkritiek of de zelfkritiek van hun idool....

Rome,
Het zou de aanvallige polemisten gesierd hebben als zij niet volstaan zouden hebben met een nieuwe bezwering, maar gewoon één, twee, drie voorbeelden gegeven hadden die mijn huiver en scepsis zouden hebben gelogenstraft. Het is met de internetsektariërs echter al net als met de fotokopieverzamelaars van een generatie terug: mijn universitaire hoogleraren van indertijd hadden nooit wat gelezen, maar ‘er wel een fotokopie van gemaakt’ – en de gelovigen in de democratisering van kennis door middel van het internet weten altijd wel een website waar het antwoord op alle vragen zou staan. Die verzamelaars van toen achtten zich ontslagen van lectuur (zij hádden immers al een fotokopie!), de doorklikkers van nu geven hun kritische vermogens eraan zodra zij een site hebben gevonden.

Rome,
Daar zijn sterke staaltjes van te geven.

Rome,
Nu verleidde mijn milde tekstkritische behandeling van Obama’s hang naar orakelen en ronken zijn discipelen in het vaderland bovendien tot de bekende evangelische logica: was ik ‘tegen’ Obama, dan zou ik wel ‘voor’ McCain zijn. Het schema is vertrouwd en als ik het wel heb een jaar of tweeduizend geleden geïntroduceerd door de Here Jezus zelf, ‘Wie niet met Mij is, is tegen Mij, en wie niet met Mij vergadert, die verstrooit’ (Lucas 11: 23; men kan het eenvoudig googelen). Tertium non datur, en ook dat valt te googelen.

Rome,
Mij lijkt dat onzin en in geen geval een doorslaggevende reden om de ogen te sluiten voor de vaagheid van de plannen van een presidentskandidaat of diens bevattelijkheid voor meeslepende maar nietszeggende retoriek. Er zijn immers mensen die niet van vergaderen houden; vooralsnog kan men besluiten voor de één noch tegen de ander te zijn.

Rome,
Het was de Hosanna-stemming ten gunste van Obama, die mij opvrolijkte, een stemming die in Nederland, waar het tegenwoordig wel lijkt of de dope er, heel democratisch, in het leidingwater zit en de hysterie er de griep als volksziekte heeft verdrongen, nog wat uitgelatener lijkt dan elders op het continent. Er is immers een kans dat Obama in november níet wordt gekozen of dat zijn regime, als hij wel wordt aangewezen, lelijk gaat tegenvallen. Van ‘Hosanna!’ naar ‘Kruisigt Hem!’ is het maar een kleine stap.

Rome,
Op die ontgoocheling kan men zich voorbereiden, bijvoorbeeld door in Obama’s boeken en toespraken op zoek te gaan naar zijn plannen.

Rome,
Wie zo uitgelaten de verandering predikt, doet er immers goed aan te vertellen wat hij wil veranderen en waarin hij dat wil veranderen en hoe hij dat denkt aan te pakken: A moet B worden en wel volgens procedure C.

Rome,
‘I have come...’ om dit of dat te doen, bezwoer Obama in zijn enthousiast ontvangen Berlijnse rede keer op keer. Ook dat is woordelijk van Jezus Christus van Nazareth afkomstig, men googelt het maar op in Mattheüs 9, ‘Zie, Ik maak alle dingen nieuw’ (Openbaring 21: 5), de Grote Veranderaar aan het woord.

Rome,
Dat is geen presidentskandidaat meer, dat is een Verlosser. Daar hebben wij ervaring mee: men weet, wat ervan gekomen is.

Rome,
Let ook op dat amechtige allittereren in die Berlijnse toespraak, ‘coal and candy’, ‘development and diplomacy’, ‘progress and peace’, ‘from Kansas to Kenya’. Daar verdringt algauw de bezwering de boodschap. Een Amerikaans literair criticus heeft al gewezen op de stijlfiguur van ‘internal counterpoise’ waar de schrijver en spreker Obama zich bij voorkeur van bedient, stelling A betrekken om daar meteen met behulp van substelling min-a weer goeddeels van terug te komen. Hij is tegen militaire interventie, want die lost zelden iets op, maar sluit een oorlog in Iran beslist niet uit. Hij gelooft in herverdeling van gelden door de staat, maar hij is tegen al te veel staatsingrijpen in de economie. Hij houdt als lezer evenzeer van Alexander Solzjenitsyn (anti-communist) als van Doris Lessing (belijdend communist).

Rome,
Ook die website is een mer à boire. Gaan er in de toekomst Amerikaanse soldaten de wijde wereld in, dan moet ervoor worden gezorgd ‘dat hun missie helder gedefinieerd is’, ‘de militaire leiding geraadpleegd is’ en moet de regering zich ervan vergewissen ‘dat de troepen voldoende toegerust zijn en bevoorraad worden.’

Rome,
Dat lijkt mij ook, ja – maar anderhalve boekenplank over de interventie in Irak gevorderd lijkt mij dat ook niet het probleem te zijn geweest, een missie, een advies en een hoop spullen. De kwestie is, wat men daarmee doet en waarom – en daar vernemen wij toch andermaal bitter weinig over.

Rome,
‘Wij moeten een wereld bouwen die vrij is van onnodige barrières, stereotypen en discriminatie’ belooft de presidentskandidaat de gehandicapten (wij zijn nog maar bij de ‘D’ van ‘disabled’). ‘Er moet beleid ontwikkeld worden, houdingen moeten bijgesteld worden, gebouwen en organisaties moeten zodanig ontworpen worden dat iedereen ervan verzekerd kan zijn een kans te hebben het onderwijs te krijgen dat hij nodig heeft.’

Rome,
Zelfs de ‘Bergrede’ (Mattheüs 5) was beduidend concreter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden