De 'warme deken' van Het Simplisties Verbond

Veel van de creativiteit die in de afgelopen veertig jaar bij de VPRO tot stand werd gebracht, was niet mogelijk geweest zonder Maud Kaus. 'Ze was altijd vrolijk, was nooit grieperig en had nooit in de file gestaan. Ze kon op een heleboel manieren lachen, maar uitlachen hoorde daar niet bij', aldus Kees van Kooten. 'Zonder Maud waren wij nergens.'

Twee dagen nadat Harry Mulisch op Zorgvlied werd begraven, werd hier ook producer en regisseur Maud Keus (66) ter aarde besteld. Zij was de producer van spraakmakende en vernieuwende VPRO-programma's uit de jaren zeventig en tachtig: Het Gat van Nederland van Hans Keller en het Simplisties Verbond en Keek op de Week van Van Kooten en De Bie.


Programmamaker Frank Wiering noemt haar 'de warme deken van rust en creativiteit; iemand die de namen leek te zingen als ze sprak'.


Keus overleed op 2 november aan de gevolgen van een hersentumor. Ze werd maar 66 jaar. De fatale ziekte was precies een jaar geleden in het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis in Amsterdam bij haar vastgesteld. Tot de ziekte haar het werken onmogelijk maakte, ging ze door. De laatste vijf jaar was ze regisseur en samensteller van indringende televisieportretten van bekende Nederlanders, zoals volksschrijver Gerard Reve, PvdA-politicus Jan Schaefer en journalist Willem Oltmans.


Keus werd geboren in Laren (Noord-Holland) als de dochter van beeldend kunstenaar Kees Keus. Op haar negende jaar verhuisde ze met haar ouders naar de Amsterdamse Keizersgracht waarin ze tot haar dood zou blijven wonen. Als kind straalde ze al een natuurlijk overwicht en rust uit. Ze werkte eerst met haar zus bij het kostuumatelier van het Nederlands Dans Theater voordat ze in 1970 in dienst kwam van de VPRO. Twee jaar later begon Hans Keller met het met de Nipkow Schijf bekroonde Het Gat van Nederland. Toen dat in 1974 stopte, werkte ze bijna een jaar lang als producent aan de VPRO-documentaire over de oorlogsjaren met als titel 'Vastberaden maar soepel en met mate' - een 'anti-epos' over gewone burgers en hun verwarring. Vervolgens produceerde ze voor de VPRO twaalf afleveringen van Herenleed, voordat ze liefst 21 jaar samenwerkte met Van Kooten en De Bie.


In 1984 ging ze samenwonen met televisiepresentator en filmrecensent Cees van Ede. 'Toen ik het voorstelde, zei ze: Als jij er bij wilt komen, kan dat, maar dan zal je er wel voor moeten zorgen, dat m'n leven nog leuker wordt.


'Misschien had Maud één kleine frustratie. Dat ze niet had doorgeleerd. Maar wie heeft een universitaire opleiding nodig als je op de universiteit hebt gezeten van Hans Keller, Hans Verhagen, Cherry Duijns, Armando, Kees van Kooten en Wim de Bie?', zegt Van Ede.


Maud Keus had alleen maar vrienden. Ze was de stabiele factor van de zogenoemde Panini-club (genoemd naar Caffe Panini aan de Vijzelgracht) met onder anderen Hanneke Groenteman.


Die bijeenkomsten gingen bij haar thuis door toen ze niet meer kon reizen. Tot haar dood kreeg ze elke morgen de Volkskrant op haar bed, ook toen ze niet meer kon lezen. Van Ede: 'Urenlang kon ze de voorpagina bestuderen'. Toen ze dinsdagmiddag 2 november stierf, sliep ze in met wijd open ogen en een glimlach op het gezicht.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden