De wal springt en zingt voor de koning in de verte

Bij de tocht over het IJ lacht Willem-Alexander eindelijk ontspannen. Maar de afstand tot zijn volk wringt.

AMSTERDAM - Met de handen boven zijn hoofd applaudisseert koning Willem-Alexander voor het volk dat hem bejubelt tijdens de koningsvaart. Als een sporter voor zijn juichende supporters. Strak en krampachtig is hij geweest, eerder die dag tijdens de officiële plichtplegingen van zijn inhuldiging. Nu lacht hij ontspannen.


Het volk op de wal komt er niettemin bekaaid van af. De MS Havenbeheer, de luxe rondvaartboot van de Havendienst Amsterdam, zet er de sokken in en vaart met flinke snelheid voorbij. Vaak op grote afstand. Vooral die afstand wringt, de afstand tussen de nieuwe koning en zijn volk.


Het volk defileerde voor zijn oma, koningin Juliana, die op Koninginnedag haar paleistuin opende. Sommigen beklommen de trappen van het bordes met een cadeau. Dat moesten ze weliswaar overhandigen aan een lakei, maar de majesteit was aanraakbaar.


Zijn moeder, koningin Beatrix, rekende af met die traditie en trok op 30 april met de koninklijke familie het land in. Sport en spel, toneel en muziek, geregisseerde spontaniteit, maar de majesteit was aanraakbaar.


Het is nu Willem-Alexander die langszij komt - in de verte. Interactie is niet mogelijk. Willem-Alexander, prins in korte broek onder de bronzen hockeydames op de Olympische Spelen van Atlanta in 1996, moet als vorst distantie bewaren.


Keurslijf

Het gehate protocol dwingt de koning die mensenkoning wil zijn, de koning die wil verbinden, in een keurslijf. De ongekende veiligheidsmaatregelen verdiepen de kloof.


De wal springt, de wal zingt, de wal jubelt, de wal zwaait. Plastic gekroonde hoofden deinen mee op de basaltblokken. Ze glinsteren in de avondzon. 'Oranje boven, oranje boven, leve de ko-ho-ning.'


De noordenwind blaast met volle kracht het eerbetoon naar het koninklijk paar en de drie prinsessen Amalia, Alexia en Ariane.


Tijdens de Koningsvaart presenteert het land zich aan de koning. Gouden medaillewinnaars, het Nationaal Ballet, filmhelden, musicalsterren, ontwerpers, de Gay Pride, de Jostiband en het Concertgebouworkest - om er enkelen te noemen.


Als het koninklijk gezelschap van het Filmmuseum Eye naar stuurboord vaart, krijgt het een ere-escorte van de roeiers van Holland Acht (gouden medaille Atlanta 1996) en windsurfer Dorian van Rijsselberghe (goud Londen 2012).


Schaatsers

De schaatsers Bart Veldkamp, Gianni Romme en Marianne Timmer, samen goed voor zes keer goud, maken schaatsbewegingen op een ijspiste in het IJ. Romme en Timmer zijn de enige topsporters die zijn overtroffen door de nieuwe koning. Zij hebben nooit de Elfstedentocht geschaatst.


Willem-Alexander reed de tocht in 1986 uit onder de naam W.A. van Buren. Veldkamp deed datzelfde jaar en een jaar eerder mee. Een blik van herkenning kunnen ze niet wisselen, daarvoor gaat de MS Havenbeheer te hard. Het koninklijk gezelschap vaart over het IJ als Japanners die in tien dagen Europa doen.


Aan het eind van de tocht laten Willem-Alexander en Máxima het draaiboek voor wat het is en stappen van boord om Armin van Buuren, de beste dj ter wereld, de hand te schudden. Samen met hem springen achter de draaitafel, zoals op een festival in New York in 2009, zit er niet in.


Even later trekt hij zich terug met de genodigden voor een diner en feest, aangeboden door de rijksministerraad.


Een plastic kroon drijft in het IJ. Een man probeert hem met een tak naar zich toe te halen. Vergeefs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden