'De waarheid is met Trump naar rechts opgeschoven'

Kijkcijferrecords, het eerste rechtstreekse debat, het debat der debatten: er wordt met nog 43 dagen tot de verkiezingen in de Verenigde Staten nogal uitgekeken naar de confrontatie van presidentskandidaten Hillary Clinton en Donald Trump, vannacht om 03.00 uur (Nederlandse tijd). We bellen ter voorbeschouwing met Amerika-correspondent Michael Persson. 'Met een gebrek aan inhoud kun je vanavond een heel eind komen.'

Silhouetten van Donald Trump (links) en Hillary Clinton. Beeld afp

Ben je op weg naar Hempstead?

'Nee, naar Washington. Ik kijk vanavond gewoon thuis in New York, of misschien moet ik op de weg terug even ergens een kroeg induiken. Het voegt niet heel erg veel toe om naar Hempstead af te reizen en daar allerlei 'pundits' te horen zeggen wie het debat gewonnen heeft.'

'Debate of debates', of 'D-Day of debates', lees ik in Amerikaanse voorbeschouwingen over het debat van vanavond. Is dit echt zo'n mijlpaal deze campagne?

'Verwacht wordt dat 100 miljoen mensen, oftewel ongeveer een derde van de Amerikaanse bevolking, gaat kijken. Dat is wel erg veel. En voor veel mensen zal het de eerste keer zijn dat ze Clinton of Trump live op televisie zien - dat bestaat nog steeds.

'Aan de andere kant liggen de stemmen wel vast. Er zijn zoveel Trump-haters en zoveel Clinton-haters dat de harde kern van de aanhang van allebei wel bij hun keuze zal blijven. En er is onderzoek gedaan naar de impact van dit soort debatten op het stemgedrag van kiezers; die is vaak nihil.

'Het is wel zo dat dit jaar alles anders is. De verschillen zijn zó klein, dat een kleine verschuiving in het stemgedrag het verschil kan zijn tussen wel of geen president worden. Het is achteraf vanwege de foutmarges in opiniepeilingen nooit aan te tonen dat zo'n verschuiving door één debat komt, maar het kan wel. Ik heb niet het idee dat het belangrijker gemaakt wordt dan het is hoor.'

Waar u in het debat tussen Trump en Clinton op moet letten

Voor het eerst gaan de twee Amerikaanse presidentskandidaten met elkaar in debat. Om 03.00 uur Nederlandse tijd gaan Donald Trump namens de Republikeinen en Hillary Clinton namens de Democraten in discussie om de gunst van de kiezer. 'D-Day of debates', wordt het evenement nu al genoemd. Dit is waar u tijdens het debat op moet letten.

Zie je er naar uit?

'Het is wel een mooi moment in deze campagne, ja. Er gebeurt elke dag wel iets verrassends. Het onverwachte kan 'm er trouwens ook in zitten dat het een tamelijk saai debat wordt. Dat Trump zich erg probeert in te houden en Clinton daar doorheen probeert te prikken maar tot niets komt. De opzet van het debat is ook zo dat je met een gebrek aan inhoud een heel eind kunt komen.'

Debat live zien?

Alle grote Amerikaanse zenders zenden het debat vanavond op Hofstra University in Hempstead, een plaatsje ten oosten van New York, uit. Op internet zijn talloze livestreams te vinden, onder meer via Facebook en Twitter. De NOS zendt de discussie rechtstreeks uit via NPO 1, op het themakanaal NPO Nieuws en via NOS.nl. De Volkskrant doet vannacht verslag via een liveblog.

Hoezo?

'Er is de afgelopen dagen veel te doen geweest over de gespreksleider en zijn rol. De organisatie vindt dat het aan de kandidaten zelf is om elkaar te corrigeren, niet aan de moderator. Het risico is dat het dan een welles-nietes-spel wordt tussen Clinton en Trump, waarbij de waarheid ergens in het midden ligt. Het probleem daarmee is dat die waarheid dan rechts van het midden lijkt te liggen, omdat één van de twee kampen zo veel extremer is dan voorgaande jaren. De waarheid is met Trump naar rechts opgeschoven.'

Onvoorspelbaar debat

Het eerste presidentiële debat maandag wordt een van de onvoorspelbaarste presidentiële debatten uit de Amerikaanse geschiedenis - het zou zelfs saai kunnen worden. Hoe zullen beide presidentskandidaten elkaar te lijf gaan? (+)

Wat valt er voor hem te winnen?

'De witte onderklasse heeft hij al aan zijn kant, en die zal aan zijn kant blijven staan. Hij zal vooral mikken op de gematigder Republikeinen, de Jeb Bush-aanhangers zeg maar. Hij zal proberen die voor zich te winnen door zich presidentiëler en rustiger op te stellen, althans dat is één van de opties. Inhoudelijk wordt het lastig, het zal vooral gaan over economie en veiligheid. Economisch heeft Trump een broos verhaal bijvoorbeeld, hij zal moeilijk kunnen verkopen dat hij én de belastingen sterk omlaag wil, én meer wil uitgeven. Onder Trump lijkt Amerika af te stevenen op een enorm begrotingstekort, dat zien ook de Republikeinen wel.'

De ruimte waar het debat op Hofstra University zal plaatsvinden. Beeld getty

En Clinton?

'Die probeert vooral de twintigers en dertigers te bereiken, de mensen die geneigd waren om voor Bernie Sanders te stemmen toen hij nog meedeed, of thuis te blijven, of te stemmen op Jill Stein, een kandidate die nog aan de linkerkant van Sanders staat. Ze probeert het door hetzelfde soort humor te gebruiken bijvoorbeeld. Vorige week zat ze bijvoorbeeld in een populaire internettalkshow, waar ze volgens analisten redelijk slaagde in stoïcijns en grappig te antwoorden op de harde vragen die haar gesteld werden. Iets van die Clinton gaan we vanavond terugzien denk ik.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden