De waarheid is geen optie

Dat Downing Street een broeinest vol seks, leugens en kuiperijen is, staat wel vast. Britse premiers en hun ministers hebben het nooit erg nauw genomen met de waarheid en huwelijkstrouw....

Nog altijd wordt er volop gelogen. Afgelopen maandagavond bijvoorbeeldverklaarde het ministerie van Defensie plechtig dat 'de twee Britsepolitiemensen die in Basra waren gearresteerd, via onderhandelingen warenvrijgekomen en niet met geweld waren bevrijd'. De volgende dag bleek weldegelijk het politiebureau te zijn bestormd met tanks. Na het doodschietenvan een Braziliaan in de Londense metro in juli verklaarde de Londensepolitiecommissaris Ian Blair dat 'deze man direct met de terroristischeaanslagen te maken had, dat hij een verdachte dikke overjas droeg en overeen hek was gesprongen en de metro was ingevlucht'. Achteraf bleek dat hijgeen overjas had gedragen, dat hij niet over een hek was gesprongen en hijhad helemaal niets met de aanslagen had te maken.

Het is opvallend hoe de autoriteiten in Londen met leugens kunnenwegkomen - of 'spin' zoals het tegenwoordig eufemistisch heet.Politiecommissaris Ian Blair zit er nog steeds, net als minister Reid vanDefensie. Als er al ooit een minister wegens leugens aftreedt, dan keerthij bij een volgende herschikking meestal terug in het kabinet.

In twee boeken, die deze week verschenen aan de vooravond van hetLabour-congres in Brighton, gunnen de auteurs de lezer een kijkje achterde schermen van 10 Downing Street, met een flinke verzameling gossip overintrige, manipulatie, seks en leugens. Het ene boek, van voormalig DailyMail-journalist Paul Scott, Tony and Cherie - A Special Relationship, gaatvooral over het leven in de privé-vertrekken van de Blairs. Het andereboek, The Spindoctor's Diary, van voormalig perswoordvoerder Lance Priceschetst een beeld van de vaak bizarre gang van zaken in de werkkamers vande ambtswoning.

Het laatste is veruit het meest controversiële en ook hetinteressantst, omdat Lance Price, tussen 1998 en 2001 plaatsvervanger vande beruchte communicatieadviseur Alastair Campbell, zijn informatie uit deeerste hand heeft. Al heeft hij als voormalig ambtenaar die eengeheimhoudingsbelofte had getekend, het boek wel moeten laten autoriserendoor Downing Street.

Ondanks het ingrijpen van censors is Price erin geslaagd een even bizarals onthutsend beeld te schetsen van de gang van zaken op Downing Streetgedurende de eerste vier jaar van Blairs premierschap. Met zijn'presidentiële regeringsstijl' verplaatste Blair de politieke machtdefinitief van de Houses of Parliament naar 10 Downing Street, waar hijzich elke morgen om 7.45 uur verzamelde met zijn persoonlijke adviseurs.

Price (47) was een van hen. Waarom hij nu uit de school is geklapt -voor geld of roem - is onduidelijk. In ieder geval heeft hij zijn verhaalmet weinig liefde voor de premier geschreven. Zijn uitgever heeftvervolgens de krenten uit de pap gehaald voor een publiciteitscampagne inde anti-Labour-krant Daily Mail. De krant berichtte over seks op Blairssofa in de nacht van de verkiezingszege terwijl alle politici benedenfeestvierden, over Tony Blair die de 'fucking Welsh' vervloekte nadatLabour in Wales de regionale verkiezingen had verlopren en over Blairsomstreden spindoctor Alastair Campbell die de premier 'lul' mocht noemenen hem opdracht gaf zijn modieuze Calvin Klein-bril om te ruilen voor eenziekenfondsbril.

Price's uitgever beweert dat kabinetssecretaris Gus O'Donnell hemel enaarde heeft bewogen om publicatie van het boek te voorkomen, en dat deauteur van verraad werd beschuldigd. Uiteindelijk zou een aantal beweringenzijn aangepast om toestemming te krijgen voor publicatie. Een daarvanbetrof de reactie van Blair in 1998 toen hij tijdens Operatie Desert FoxBritse bommenwerpers gelastte raids uit te voeren in Irak. 'Ik kon er nietsaan doen dat ik merkte dat Tony Blair genoegen schiep in zijn vuurdoop endat hij opgelucht was zijn soldaten in actie te zien. Ondanks allenoodzakelijke verhalen over een bezwaard hart zag hij het in mijn ogen alseen stap naar een volwassen leiderschap', was de oorspronkelijke zin.

In de aangepaste versie staat: 'Ik voelde dat Tony Blair gemengdegevoelens had om zijn troepen in actie te zien. Hij zei dat hij het deedmet een bezwaard hart, maar tegelijkertijd besefte hij dat het soms welmoest en dat het een deel was van een stap naar een volwassen leiderschap.'

Ook in een passage over Blairs relatie met mediatycoon Rupert Murdoch - in Engeland eigenaar van de grootste krant, The Sun, en de gezaghebbendeThe Times - heeft Downing Street veranderingen aangebracht. Dit zou eraanvankelijk hebben gestaan: 'Aanvankelijk beloofden we Rupert Murdoch datwe geen veranderingen in ons Europees beleid zouden doorvoeren zonderoverleg met hem.' Na ingrijpen van de censor werd het dit: 'Aanvankelijkhad Rupert Murdoch de indruk dat er geen veranderingen in het Europeesbeleid zouden worden doorgevoerd zonder overleg met hem.'

Price beweert dat de regering verschillende keren heeft gelogen. Zo werdgezegd dat Ron Davies, de voormalige minister voor Wales, zou hebbenopgebiecht een ongeluk te hebben gehad toen hij op zoek was naar eennachtelijk seksueel avontuurtje. In werkelijkheid bracht de politie DowningStreet hiervan op de hoogte. 'In dit geval is de waarheid geen optie', zowerd op Downing Street na ampel beraad geconcludeerd. Ook het verhaal datPeter Mandelson zelf zijn ontslag had aangeboden nadat hij in eenhypotheekschandaal verstrikt was geraakt, klopte niet. 'Mandelson wildezijn baan als minister hoe dan ook behouden', schrijft Price, die nueigenaar is van een klein hotel in Frankrijk.

De auteur stelt ook het 'New' van New Labour ter discussie. Nadat Price, zelf homoseksueel, antwoord had gegeven op een vraag over zijnseksuele voorkeur, zei Blair: 'Ik hoop dat je het niet erg vindt dat ik hetvraag. Maar als je een mooie vrouw ziet, doet het dan niks bij je?'

Paul Scott stelt in zijn boek vooral Blairs echtgenote Cherie centraal.De premiersvrouw, zelf ooit een ambitieus politica, is volgens de auteurtotaal gefrustreerd door haar positie op de achtergrond. Cherie, zegtScott, die zijn bevindingen baseert op vijf jaar onderzoek en gesprekkenmet bronnen binnen Downing Street, zou bezeten zijn door geld en zich bijwijze van afleiding in de meest bizarre New Age-therapieën hebben gestort,grenzend aan 'witte hekserij'. Zo stelde zij volgens Scott Tony Blairsafgeknipte nagels en haren ter beschikking van een goeroe die ze over eenklok legde in de hoop daarmee de juiste tijd voor belangrijke beslissingente kunnen vinden. Ook zou ze met collega's cirkels vormen om een heiligeruimte te creëren. Blairs vierde kind zou zelfs zijn verwekt met seksueletechnieken uit de New Age-bijbel. Bekend is dat Cherie Blair eenlifestyle-adviseuse heeft - de omstreden Carole Caplin, die Downing Streetwerd uitgezet nadat haar criminele vriend voor de Blairs een appartementin Bristol bleek te hebben gekocht - die haar in bad wast.

Cherie zou volgens het boek ook op voet van oorlog verkeren met dekoninklijke familie. Ze zou een diepe afkeer hebben van de bezoeken aanBal-moral in de zomermaanden - 'te verschrikkelijk voor woorden' -, maarze werd ook gesnapt in een dronken samenzang met de koningin-moeder.Cherienoemde Diana 'een leeghoofd' - juist op het moment dat Tony haar op eenvoetstuk had geplaatst als de People's Princess -, en ze is gebrouilleerdmet prinses Anne, die op haar verzoek 'Noem mij maar Cherie' bitsantwoordde met: 'Liever niet. Laten we niet die kant op gaan. Laten we hetmaar op mevrouw Blair houden.'

'Wat een kreng', fulmineerde Cherie nog weken daarna.

Peter de Waard

Lance Price: The Spindoctor's DiaryHodder and Stoughton,import VanDitmar390 pagina's 30,95ISBN 03408 98 224Hodder and Stoughton,import VanDitmar390 pagina's 30,95ISBN 03408 98 224

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden