Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

De VVD neemt afscheid van het eerlijkheidsgevoel

Klaas Dijkhoff dinsdagochtend bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport waar hij de onderhandelingen voerde over de oplossingen voor de stikstofimpasse. Beeld ANP

Goedemiddag,
130 als de norm - het waren voor de VVD vier fantastische jaren. Maar tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
Terug naar ‘die gek lage 100'

Na een reeks experimenten, proefprojecten en aanloopperiodes was het in november 2015 dan echt zover: minister Schultz kon eindelijk aankondigen dat ze ging doorpakken. De maximumsnelheid op 61 procent van de snelwegen ging omhoog  naar 130 kilometer per uur. Daarna zou het netwerk verder worden uitgebouwd tot 77 procent. 130 was dan toch echt de nieuwe norm geworden. 

De VVD had er toen al enkele jaren plezier van, met uitgebreide fotosessies van Schultz en partijleider Rutte bij elk stukje asfalt dat onder het nieuwe regime werd gebracht. Van alle campagnethema's in het tijdperk-Rutte was dit het vrolijkste. Heel slim dat ze zo’n maatregel opeisen',  analyseerde communicatiestrateeg Charles Huijskens in de Volkskrant. ‘De mensen willen het graag. Elke keer als je zo’n bord ziet, denk je even aan dit kabinet. Het is gewoon net iets lekkerder, 130 kilometer per uur.’

Charlie Aptroot, de dolgelukkige VVD-verkeersspecialist, kon dat alleen maar beamen:  ‘Eindelijk niet meer 120 of die gek lage 100. Het gaat ook om het eerlijkheidsgevoel: als mensen zo’n mooie brede snelweg zien, waarom moet je ze dan altijd maar betuttelen en beperken? Dit is echt iets waar de bevolking achter staat.’

Rutte en toenmalig minister Schultz in februari 2011. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Vandaar dat de huidige fractievoorzitter, Klaas Dijkhoff, vandaag wat ongemakkelijk keek toen hij erkende dat alles nu weer anders wordt. Nog niet alle details zijn bekend, maar zeker is dat 130 als norm verdwijnt. Op het overgrote deel van de wegen gaat de snelheid overdag omlaag naar 100.  Alleen tussen 19.00 uur 's avonds en 6.00 uur 's morgens blijft 130 nog mogelijk op de huidige 130-wegen. De coalitie heeft alle andere opties laten doorrekenen, maar er is geen andere manier om in heel het land zoveel stikstof af te bouwen dat er weer voldoende gebouwd kan worden. Dijkhoff zei ‘niet vrolijk’ te worden van de nieuwe situatie. ‘Maar het is wel het beste voor het land.’ Althans tijdelijk, want zodra het wagenpark serieus overschakelt naar elektrisch, ontstaan er uiteraard weer nieuwe mogelijkheden. 

Dat zal de komende weken de mantra zijn binnen de VVD: het is jammer, maar dit is de prijs die we betalen om de bouwsector te redden.  En dan maar hopen dat ook de achterban dat economische belang hoger waardeert dan het eerlijkheidsgevoel dat maar zo kort heeft mogen duren. De concurrentie op rechts maakte zich vanmiddag alvast vrolijk, met verwijzing naar een historische uitspraak van de minister-president:

WORSTELEN MET DE JIHADGANGERS
Kabinet in beroep

Gisteren al voorspeld in de Dagkoersen: de Haagse voorzieningenrechter heeft dan wel bepaald dat het kabinet zich moet inspannen om de Nederlandse IS-kinderen terug te halen uit het voormalige kalifaat, maar dat betekent nog niet dat het kabinet enthousiast overgaat tot actie. Vandaag volgde om te beginnen de formele tegenzet: het kabinet gaat in hoger beroep tegen de uitspraak. 

Omdat de rechter maandag bepaalde dat zo'n beroep niet mag leiden tot uitstel van actie, belooft het kabinet wel meteen ‘een aanvang te maken met de nakoming van de inspanningsverplichting'. Dat zal in de praktijk neerkomen op verkennende gesprekken met de bondgenoten in de regio, de Amerikanen voorop. Aan hen zal het niet liggen, benadrukte de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra vanmorgen nog maar eens. Hij ziet de IS-strijders liever in Europese gevangenissen dan straks misschien weer loslopend in Irak en Syrië.  ‘Als Nederland hulp vraagt van Amerika voor het repatriëren van de vrouwen en kinderen, dan doen we alles wat we kunnen om dat mogelijk te maken.’ Premier Rutte wilde in een reactie vandaag slechts kwijt ‘dat het zo simpel niet is'. 

De Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

EN DAN DIT NOG

De SGP in last
In de SGP, doorgaans een baken van bestuurlijke rust, willen de gemoederen dit jaar maar niet bedaren. Nadat zaterdag dan toch onverwacht partijvoorzitter Peter Zevenbergen opstapte, volgden vandaag nog twee leden van het bestuur. Volgens het Nederlands Dagblad zijn Peter den Boef en Albert Vlietstra ontevreden over de behandeling van Zevenbergen. Hij zou gedwongen zijn te vertrekken. Volgens de twee ex-bestuursleden speelt er binnen de SGP veel meer dan alleen de kwestie rond Zevenbergen. Dat klopt, want deze zomer was het ook al mis bij de buitenlandcommissie van de partij, waar sprake zou zijn van een verziekte bestuurscultuur en vriendjespolitiek.

Wietexperiment op komst
De regeringscoalitie heeft de handen vol aan het reageren op calamiteiten, van het stikstof tot de IS-strijders, maar het moet gezegd: zodra er kan worden teruggevallen op het regeerakkoord kleurt iedereen nog steeds netjes binnen de lijntjes. Dat bleek vandaag weer, toen CDA en ChristenUnie ondanks hun bezwaren ook in de Eerste Kamer akkoord gingen met het experiment met de gereguleerde bevoorrading van coffeeshops. Daarmee wordt het experiment nu door een overgrote meerderheid in het parlement gesteund. Alleen de PVV en de SGP stemden tegen. Het kabinet gaat nu verder met de uitwerking en hoopt begin 2020 te kunnen beginnen met de aanbesteding van de wietproductie. 

SGP-voorman Kees van der Staaij. Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden