De vuurtorenman waakt over ons allen

De gemeente Schiermonnikoog schreef dinsdag een brandbrief aan de Tweede Kamer. Rijkswaterstaat onderzoekt op het moment de toekomst van vuurtorens in Nederland, en een van de mogelijkheden is om in het Waddengebied alleen de vuurtoren van Terschelling in de toekomst nog permanent te bemannen. Het zou rampzalig voor de veiligheid zijn, meent wethouder Jan Dijkstra: 'Visueel contact is uiteindelijk niet te vervangen door apparatuur.'

Vanuit de rode vuurtoren die 44 meter boven de zeespiegel uitstijgt is zelfs op een wat heiige dag het zicht rondom nog tien kilometer. Genoeg om veel van de schepen die op het radarscherm te zien zijn ook met het blote oog te kunnen waarnemen. Of om in de zomermaanden een surfer in de gaten te houden die net wat te ver afdrijft.

De vuurtorenwachter moet op zijn tong bijten om niet te beginnen over het belang van het blote oog bij de coördinatie van reddingsacties of het opmerken van schepen die in de problemen dreigen te raken. Wethouder Dijkstra: 'Dit is een van de gevaarlijkste plekken op de Noordzee. Het water verandert constant. Als eenautocarrier of olietanker die hierlangs naar de Eemshaven vaart in de problemen komt, moet ik niet denken aan de gevolgen voor de bemanning of voor de natuur in dit nationaal park.'

Rijkswaterstaat benadrukt pas volgend jaar te zullen beslissen. De woordvoerder: 'We willen kijken of we efficiënter kunnen werken, maar niet ten koste van de veiligheid. En ook bij ons is het belang van visueel contact bekend.'

Hoeveel mensenlevens er in de zomer gered worden door een waarneming direct vanuit de vuurtoren, mag de vuurtorenwachter ook niet melden. Maar het zijn er aardig wat, zegt kapitein Willem Punt die iedere dag twee keer met de veerboot vanuit het Groningse kustdorpje Lauwersoog op en neer vaart naar Schiermonnikoog. Via kanaal vijf van de marifoon staat Punt in contact met de toren op het eiland, en volgt hij iedere dag wat er op de Waddenzee ten zuiden en de Noordzee ten noorden van Schiermonnikoog gebeurt.

Ook Punt heeft baat bij de permanente bezetting van de vuurtoren, zegt hij terwijl stuurman Hessel Bergmans het vaartuig rustig door de smalle vaargeul manoeuvreert. Punt: 'Als ik 's ochtends op de veerboot stap, word ik in een paar minuten bijgepraat over de situatie op de route.'

Op een heldere herfstige middag is die hulp misschien overbodig, maar op andere momenten is het een belangrijke bijdrage aan de veiligheid, zegt Punt. 'Op maandagochtend varen bijvoorbeeld alle visserskotters uit. Als in de zomer dan ook nog eens alle pleziervaartuigen hier de Waddenzee opgaan, is het enorm druk. Zonder de vuurtorenwachter die met iedereen contact onderhoudt, wordt het dan al snel ieder voor zich en god voor allen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden