NieuwsConflict VS-Iran

De VS zijn niet van plan aftocht te blazen uit Irak

De Amerikaanse regering heeft vrijdag geweigerd in te gaan op een verzoek van de Iraakse premier Adel Abdul Mahdi om voorbereidingen te treffen voor het vertrek van de Amerikaanse militairen uit Irak.

Anti-oorlogsprotesten in Washington DC.Beeld AFP

Premier Mahdi vindt dat de Verenigde Staten de Iraakse soevereiniteit hebben geschonden met de drone-aanval op de Iraanse generaal Qassem Soleimani, vorige week. In een telefoongesprek met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo vroeg Mahdi de VS om vertegenwoordigers naar Baghdad te sturen om de aftocht van de Amerikanen voor te bereiden.

Na de aanval op Soleimani, die vlak daarvoor per vliegtuig in Irak was gearriveerd, nam het Iraakse parlement een motie aan waarin de Amerikanen de opdracht kregen het land te ver­laten.

Het State Department liet echter weten dat daarvan geen sprake kan zijn, omdat de Amerikaanse aanwezigheid in Irak volkomen in orde is. De ruim vijfduizend Amerikaanse militairen zijn in Irak op grond van een overeenkomst met de Iraakse regering die een opzegtermijn van een jaar heeft.

Wel zei het ministerie bereid te zijn te praten over veiligheidskwesties en de ‘financiële, economische en diplomatieke samenwerking’. Dat klonk naar het dreigement dat president Trump onlangs uitte voor het geval Irak de Amerikanen de deur zou wijzen. In dat geval hangt het land strenge sancties boven het hoofd, plus een rekening voor de miljarden die de VS in hun militaire bases hebben gestoken.

President Trump rechtvaardigde de aanval op Soleimani vrijdag met het argument dat deze voorbereidingen trof voor een aanslag op de Amerikaanse ambassade in Bagdad.

Ondanks de Amerikaanse sancties tegen Iran mag Irak van Washington Iraanse olie en gas invoeren. Als de VS die uitzondering schrappen, komt het land in enorme problemen.

Pompeo en zijn collega van Financiën Steve Mnuchin kondigden vrijdag nieuwe sancties aan tegen Iran als straf voor de raketaanval op twee Amerikaanse bases in Irak. De sancties treffen de maakindustrie, de mijnbouw en de staalsector, plus een aantal hoge Iraanse functionarissen.

Mnuchin liet overigens weten dat er in verband met het onderzoek naar de toedracht van de ramp met het Oekra­iense verkeerstoestel dat bij Teheran neerstortte een uitzondering op het sanctieregime zal worden gemaakt voor inspecteurs van vliegtuigmaker Boeing die door Teheran zijn uitgenodigd.

Het is nog niet bekend wanneer de Boeingdeskundigen zullen vertrekken naar Teheran.

Iran heeft hulp gevraagd van buitenlandse experts om de ‘zwarte dozen’ met vluchtgegevens uit te lezen. Die schijnen flink beschadigd te zijn bij de ramp.

Rekening betalen

De hoogste sjiitische geestelijke in Irak, groot-ayatollah Ali al-Sistani, veroordeelde Iran en de Verenigde Staten vrijdag omdat ze hun geschillen uitvechten op Iraakse grondgebied.

Sistani, die veel gezag heeft onder de bevolking, klaagde dat de Irakezen de rekening moeten betalen voor het Amerikaans-Iraanse geschil. Met zijn klacht doelde hij kennelijk ook op de Iraanse vergeldingsaanval op de Amerikaanse bases, waarbij overigens geen slachtoffers vielen.

In zijn vrijdaggebed hamerde Sistani er verder op dat ‘geen enkele buitenlandse macht’ het lot van Irak mag bepalen. Sistani mengt zich alleen in extreme gevallen in politieke onderwerpen.

Beeld Volkskrant Infographics

Lees verder:

Zal Iran zijn openstaande rekening met de VS vereffenen?
Het ombrengen van generaal Qassem Soleimani, Irans militaire opperhoofd in het Midden-Oosten, leidde deze week vermoedelijk tot 176 dode vliegtuigpassagiers. Ligt meer bloedvergieten op de loer, of kan Soleimani’s dood ook rust in de regio brengen?

Dacht Iran dat de Amerikaanse aanval was begonnen? Vijf vragen over de neergehaalde Boeing
De ramp met de Oekraïense Boeing 737 bij Teheran roept alleen maar vragen op. Waarom sloot Iran bijvoorbeeld het luchtruim niet nadat het Amerikaanse bases in Irak met raketten had bestookt? Vijf vragen over een vliegramp die wellicht had kunnen worden voorkomen.

Iran doet berichten over neerhalen van Oekraïense Boeing af als ‘psychologische oorlogsvoering’
De Iraanse regering heeft vrijdag ontkend dat Iran per ongeluk een Oekraïens passagiersvliegtuig heeft neergehaald en doet berichten hierover af als ‘psychologische oorlogsvoering’. De Boeing 737-800 stortte woensdag neer bij Teheran. Alle 176 inzittenden kwamen om.

Bij Boeing hadden ze zelf al weinig vertrouwen in de Boeing 737 Max: ‘Ontworpen door clowns’
Boeing-medewerkers hadden zo weinig op met de 737 Max, dat ze hun ‘familie er niet in zouden laten vliegen’. Desondanks probeerden ze uit alle macht te voorkomen dat vliegtuigmaatschappijen of toezichthouders hun piloten zouden laten oefenen in een vluchtsimulator, omdat dat het toestel een stuk minder aantrekkelijk zou maken voor andere klanten.

Wie zijn de Canadese slachtoffers van de Iraanse vliegtuigramp?
Bij de vliegtuigramp in Iran kwamen 63 Canadezen en een aantal in Canada studerende Iraanse studenten om het leven. Wie waren zij?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden