nieuws Iran-crisis

De VS ‘zijn er niet om oorlog te voeren’ en schrikken Iran alleen af met dreigende taal – zeggen de VS

De VS zeggen dat de militaire waarschuwingen tegen Iran effect hebben gehad. Het sturen van een vliegdekschip en bommenwerpers zou Iran ervan hebben weerhouden om Amerikaanse doelwitten in de regio aan te vallen. ‘Wij zijn daar niet om oorlog te voeren’, aldus waarnemend minister van Defensie Shanahan.

De ministers Pompeo (Buitenlandse Zaken) en Shanahan (Defensie) nadat ze Congresleden hebben ingelicht over de verhoogde dreiging die Iran zou vormen. Beeld AFP

Shanahan sprak de opvallend geruststellende woorden nadat hij met minister van Buitenlandse Zaken Pompeo het Congres voor het eerst achter gesloten deuren had ingelicht over de Iran-crisis. Ook Amerika’s hoogste militair, chef-staf Joseph Dunford, was hierbij aanwezig.

De Congresleden kregen eindelijk te horen wat voor informatie Washington had over de verhoogde militaire dreiging van Iran en haar bondgenoten tegen Amerikaanse soldaten en burgers. Zowel Republikeinse als Democratische parlementariërs uitten de afgelopen weken hun onvrede over de summiere informatie die de regering hen gaf over de Iraanse bedreigingen.

In de media moesten de Congresleden daarentegen lezen dat de VS onder andere informatie hadden dat Iran kleine bootjes in de Perzische Golf had bewapend met raketten. Deze zouden een bedreiging vormen voor Amerikaanse marineschepen in het gebied. Ook zouden de inlichtingendiensten gesprekken hebben opgepikt waaruit zou blijken dat Amerikaanse doelwitten moesten worden aangevallen. 

Geen verdere escalatie

De spanningen tussen Iran en de VS zijn het afgelopen jaar flink toegenomen nadat de regering-Trump zich terugtrok uit het internationale akkoord dat moet voorkomen dat Teheran een kernmacht wordt. Washington besloot vervolgens Teheran te straffen met nieuwe sancties die de Iraanse economie hard raken.

Na dagen van dreigende taal over en weer, benadrukte Shanahan nu in het Congres dat de VS willen dat de situatie in de Golf niet verder escaleert. Zeker nu Iran volgens het Witte Huis is afgeschrikt. De bewindsman gaf echter geen bewijs waaruit blijkt dat Iran en zijn bondgenoten in de regio inderdaad terugdeinzen uit angst voor Amerikaanse vergeldingsacties.

‘Dit gaat over afschrikking, niet over oorlog’, aldus de Defensie-minister. ‘Wij hebben aanvallen tegen Amerikaanse eenheden voorkomen.’ Sommige Democraten waren echter sceptisch over het Amerikaanse bewijs tegen Iran. Zij zijn bezorgd over een herhaling van de Irak-oorlog. ‘Er was geen enkele informatie die duidelijk maakte dat we moeten praten over een oorlog’, aldus Ruben Gallego, een Democratisch lid van de Defensie-commissie van het Huis, na afloop van het overleg.

Verontrustend

Maar volgens de invloedrijke Republikeinse senator Lindsey Graham waren de Amerikaanse inlichtingen wel degelijk verontrustend. Volgens Graham, een bondgenoot van Trump, kregen de parlementariërs te horen dat Iran achter de recente aanvallen zat op vier olietankers in de Perzische Golf en op een oliepijplijn. Ook zouden afgeluisterde gesprekken tussen Iraanse functionarissen en een sjiitische militie zo dreigend zijn geweest, dat het Pentagon snel een Amerikaans vliegdekschip moest verplaatsen.

‘Zij legden uit hoe anders de Iraanse bedreigingen dit keer waren, vergeleken met het verleden’, aldus Graham over de informatie die Shanahan en Pompeo achter gesloten deuren gaven. ‘Dat de aanvallen op de schepen en de oliepijplijn geleid en gecoördineerd werden door de Iraanse regering en de ayatollah.’ Hij doelde op ayatollah Ali Khamenei, de hoogste leider van Iran. 

De Democraat Eliot Engel, voorzitter van Buitenland-commissie van het Huis, deed een beroep op het Witte Huis om het conflict niet uit de hand te laten lopen. ‘Ik hoop dat ze hun retoriek terugschroeven’, aldus Engel over de dreigementen van de regering-Trump tegen het Iraanse regime. ‘Zij probeerden de indruk te geven dat ze dat wel willen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden